Beste Ariel Levy,Het is alweer een tijd geleden dat ik een boek in een ruk uit las. Het boek dat ik gisteren niet weglegde voor ik het uit gelezen had was geen spannende fictie, het was uw boek over de droevige werkelijkheid van onze huidige cultuur: Female Chauvinist Pigs – de opkomst van de bimbo-cultuur. Vrouwen zijn lieve zachte konijntjes, geile chicks in strings of lekker gek en lesbisch en altijd in voor een wild feestje. Ik ben beeldend kunstenaar en het werk dat ik maakte in 2000-2003, heeft hetzelfde onderwerp als uw boek. Ik las het en dacht: zie je wel, had ik toch gelijk! Ik wist het eigenlijk wel, dat mijn werk geen achterhaald thema is, dat ik geen preutse tut ben als ik loop te mopperen over de onderdanig bukkende hos in rapvideo’s. Ik ben stellig van mening dat er iets niet helemaal fris is met onze beeldcultuur. Je hoeft alleen maar even goed om je heen te kijken en je ziet een collage van gladde dijen, glimmende lippen, kronkelende buiken en billen. Is dit nou die bevrijde westerse wereld waar we zo trots op zijn? Nee, dit is ronduit banaal, dit is plat! Haar eerste keerKinderen op het basisonderwijs zijn nog te jong om al seksuele voorlichting te krijgen, aldus de tegenstanders van zo’n voorlichting. Voorstanders zeggen terecht dat kinderen van tien of elf jaar oud allang meer seks op televisie en internet hebben gezien dan volwassenen willen weten. En wat zien die zappende en surfende kinderen dan precies? Geen echte seks, maar die sexy pornografische bimbo-wereld, die u beschrijft in uw boek. Op een school voor moeilijk lerende kinderen heb ik gezien hoe adolescenten dit verdraaide beeld van seks in de praktijk brengen. Jongens die een meisje in het klaslokaal op een tafel duwen en roepen: “Put her on the table!” Hun woorden, bitch en ho, komen rechtstreeks uit de hiphopmuziek en hun stoere gedrag is letterlijk gekopieerd van P. Diddy en 50cent. De meiden weten precies hoe ze moeten draaien met hun kont als ze Beyoncé playbacken. Allemaal onschuldig, een grapje? Onschuldig totdat een van de meisjes (13 jaar) de hoer van de school werd, nadat bekend werd dat ze even op een middag door vijf jongens uit de bovenbouw van achteren ‘gepakt’ was. Dit was voor haar de eerste keer. Of ze het zelf ook wilde of wat ze er zelf van vond? “Weet ik niet”, was haar antwoord. En het trieste is: waarschijnlijk weet ze het ook echt niet. MeisjesmeisjeEven begon ik mij zorgen te maken, toen u schreef over vrouwen die roepen dat ze geen meisjesmeisje zijn en spottend neerkijken op sletjes die paaldansen. Ik bedacht me dat ik ook wel eens heb gezegd, dat ik geen meisjesmeisje ben, ik ga ook graag met mannen om op een vriendschappelijke manier, ik vind ook vaak dat mijn vrouwelijke collega’s praten over tuttige dingen. Ben ik ook een Female Chauvinist Pig (FCP)??? Nee toch! Ik vind de onderwerpen waar veel vrouwen over praten vaak niet interessant, ik lees geen damesbladen. Als ik me boos en belazerd voel, dan luister ik naar Busta Rhymes (muzikaal steengoeie rap, maar luister niet naar de tekst, die is echt te seksistisch). Maar ik kijk niet neer op vrouwen die ‘vrouwelijk’ doen of op vrouwen die in pornofilms spelen. En ik denk dan ook niet: ik ben lekker stoer en jij bent een slet (haha ik win, jij verliest). Ik vind het alleen jammer dat vrouwen zichzelf zo gewillig en simpel neerzetten. HoerenIk hoor mensen (mannen en vrouwen) na een bezoek aan Amsterdam gretig vertellen over het red-light-district, en hoe lachen dat wel niet was. Ik heb wel eens door die straten gelopen, maar ik vond het helemaal niet lollig. Ik voelde me opgelaten. Deze raamprostitutie is een letterlijke verbeelding van de vrouw als product, verkrijgbaar in verschillende kleuren en maten, uitgestald in een etalage, kiest u maar! En dan zwijg ik nog over de verslaafde prostituees die langs de weg staan in Rotterdam. Het overgrote deel van hen is verstandelijk gehandicapt of heeft een laag niveau. Je maakt mij niet wijs, dat dit soort prostitutie iets met seksuele lust te maken heeft. Een kansarme, totaal uitgeputte, zieke en aan heroïne verslaafde vrouw gebruiken, dat is niet lekker. Neuken zonder te betalen, na de daad nog even mishandelen, wat je maar wilt... dat is macht. Ik veroordeel deze vrouwen niet, ik vind het gewoon niet prettig om vrouwen in zo’n onderdanige vernederende positie te zien, omdat ik zelf ook een vrouw ben en ik mezelf ook niet vernederd wil voelen. En dat is dus precies wat ik niet begrijp van dit, voor mij nieuwe, fenomeen FCP. Je moet toch wel erg vervreemd zijn, wanneer je er als vrouw plezier in hebt om andere vrouwen uit te lachen omdat ze hoer zijn? Stout!“Stout: een boek over fantasieën, erotiek, verleiding, over succes, kracht en onafhankelijkheid. Wie zouden dat beter kunnen maken dan Heleen van Rooyen en Marlies Dekkers. Beiden hebben ze een pracht van een carrière op hun naam staan, en zijn ze niet bang om met de billen bloot te gaan.” (Elle, maart 2007) Een boek met verhalen van bekende vrouwen over hun carrière en seksuele fantasieën, geïllustreerd met erotische foto’s. Maar het boek gaat niet over erotiek of vrije onafhankelijke vrouwen. Het is weer de zoveelste verzameling van vrouwenlichamen en meer nog een egotrip van Heleen van Rooyen (journalist) en Marlies Dekkers (succesvol lingerieontwerpster) zelf. De meeste foto’s zijn van de maaksters van het boek zelf: tegen elkaar aan rijdend met wulpse blikken, tegen een bordeelachtige achtergrond. Niet dat de twee dames verliefd zijn op elkaar. Nee, het is weer een typisch plaatje van twee vrouwen die tegen elkaar aan kronkelen omdat ze weten dat mannen dat geil vinden. En dat geeft een gevoel van macht? Pro anorexiaTerecht zei een vriend mij: “Als mannen macht willen, doen ze dat door iets te maken of goed te zijn in hun werk. De enige manier voor vrouwen om een gevoel van macht te krijgen, lijkt altijd gericht te zijn op het eigen lichaam.” We bekeken op dat moment een pro-ana website (websites waar jonge vrouwen elkaar aanmoedigen om zo dun mogelijk te worden en anorexia niet zien als een ziekte maar als een pure vorm van schoonheid of zelfs kunst). Het werd mij duidelijk dat anorexia voor sommige vrouwen niet alleen een manier is om een gevoel van controle te hebben over hun leven (lichaam), maar dat de foto’s op deze site precies dezelfde beeldtaal spreken als die van de mode- en porno-industrie. Foto’s van extreem dunne vrouwen, maar in dezelfde houdingen die modellen en porno-sterren aannemen: achteroverliggend op het strand met glanzende (magere) benen, of hurkend met de billen naar achteren in een minuscuul broekje (om een nog minusculer achterwerk). Maar ook weer foto’s van een groepje meiden om elkaar heen hangend, elkaar tongzoenend, terwijl ze in de camera kijken. Dat deze vrouwen vriendinnen zijn en niet lesbisch (oh nee, bah!), maar aandacht vragen van mannen, is overduidelijk. Want als twee mensen met elkaar zoenen omdat ze van elkaar houden, dan kijken ze naar elkaar en niet in een camera! MachtIeder mens heeft behoefte aan feedback, wil wel eens een compliment. Die bevestiging krijg je als je een goed boek schrijft of een mooie tekening maakt. Zo krijg je als mens ook een gevoel van controle of invloed op je leven. Als je een lamp hebt gerepareerd heb je al even het gevoel dat je iets voor mekaar hebt gekregen. Een beetje macht dus, maar dan niet over (de rug van) een ander mens. Hoe doen vrouwen dat? Ze creëren hun eigen lichaam - althans dat denken ze - en dat geeft hen een gevoel van macht. Of je jezelf nu uithongert, naar de sportschool gaat tot je erbij neervalt, nieuwe borsten koopt: het gaat steeds weer over het uiterlijk en over wat vindt de ander van mij? Create your own image: verander je eigen lichaam tot een onafhankelijke sexy bimbo en je bent vrij. Het gemene is: sommige vrouwen lukt het, de meesten niet. Maar ja, dat hoort er bij: je hebt winners en loosers. Sterk of zwak“Girls can wear jeans, cut their hear short, it’s okay to look like a boy. But for a boy to look like a girl is degrading. So you think that being a girl is degrading (...)” (uit spaanstalige versie van What it feels like for a girl, Madonna). Een man is groot, een vrouw is klein. Ik ben bijna dertig, maar hoe vaak noemen mensen mij nog ‘meisje’ of ‘vrouwtje’ in plaats van ‘vrouw’ of ‘collegaatje’ in plaats van ‘collega’. Mannelijk is het verzamelwoord voor: sterk, rationeel, machtig enzovoort. Vrouwelijk is: lief, zacht, mooi, zwak... Dit is een cliché? Ja dat klopt, maar zo cliché is onze cultuur dus nog steeds. In uw boek schrijft u over bois en femmes in de lesboscène van San Francisco. Zelfs in relaties van mensen van hetzelfde geslacht ziet diegene die een dominante rol aanneemt in de relatie zichzelf vaak als mannelijk en de ander als vrouwelijk (onderdanig, sexy, om te neuken). Blijkbaar zijn we er nog steeds niet in geslaagd de termen vrouwelijk-mooi, vrouwelijk-zwak, vrouwelijk-lief, vrouwelijk-onderdanig, vrouwelijk-sexy, vrouwelijk-hoerig los te koppelen. Maar tegelijkertijd heb ik ook moeite met het idee van ‘sterke vrouwen’. (En wat is dat dan precies, een ‘sterke vrouw’? Onafhankelijk en intelligent, maar toch sexy, mooi en zorgzaam?) Ik heb niet altijd zin om sterk te zijn, ik ben ook wel eens zwak. En ik kan me zo voorstellen dat het voor een man ook vermoeiend kan zijn, altijd stoer en sterk te moeten zijn. Mooi en onderdanigNatuurlijk vinden sommige vrouwen (of mannen) het spannend om bekeken te worden, ook op een seksuele of zelfs exhibitionistische manier. Of voor twee lesbische meiden kan het een gevoel van bevrijding zijn om in het openbaar te zoenen en te laten zien hoe trots ze op elkaar zijn. Ook is het menseigen om aantrekkelijk gevonden te worden. Mensen kijken naar elkaar en gelukkig maar, want mensen zijn ook interessant om naar te kijken. Maar het probleem is de strak omkaderde norm waaraan vrouwen moeten voldoen: sexy, maar onderdanig. En niet vergeten: mooi. Want twee tongzoenende bejaarden... dat vinden we vies. Er is niks mis met jezelf laten zien of jezelf mooi maken voor een ander. Vreemd is wel dat vrouwen gewillig moeten zijn. Ik zie toch steeds weer de vrouw in de positie van de onderdanige, ondergeschikte. Alleen met haar uiterlijk kan ze zich laten zien, zich onderscheiden – en het is nooit goed genoeg. Mevrouw Ariel Levy, hartelijk dank voor uw boek!
Lieke PeetersN.B.Ik stuur u drie foto’s van mijn werk: Lesbian Love (2000), Bunny (2003), Lapdance (2003). Techniek: acryllak achter glas. Het zijn omkaderde vensters als een blik op de wereld, een televisie- of computerscherm of een etalage. De techniek van het schilderen achter glas zorgt voor een spiegelende en gladde voorstelling: letterlijk en figuurlijk plat – de voorstelling is uiteindelijk niet meer dan een laag verf. Pro-ana websites:www.anaprincess.web-log.nl www.nopromises.punt.nl |
