In esthetisch opzicht kan de Interventionistische Linke (IL) zich meten met de onooglijkste partijnamen in het linkse spectrum. Maar inhoudelijk valt er niets op af te dingen. De IL poogt sinds haar oprichting in 2004 precies dat: interveniëren in alledaagse politieke kwesties en een radicaal-links geluid laten horen. De eerste resultaten zijn binnen. De IL verenigt inmiddels naast individuen ruim een dozijn buitenparlementaire clubs. Daaronder goed georganiseerde actiegroepen als de Antifaschistische Linke Berlin, FELS en Avanti die stuk voor stuk kunnen bogen op vele tientallen, dagelijks actieve leden en een veelvoud aan sympathisanten. Tijdens de protesten vorig jaar tegen de G8-top in Heiligendamm bewees het verband geen papieren tijger te zijn. De IL zorgde ervoor dat de in Duitsland van oudsher sterke 'autonome' stroming nadrukkelijk zichtbaar was, zowel in de aanloop naar de top als tijdens. Via haar eigen woordvoerders kwamen de radicaal-linkse opvattingen ook in de media aan bod. 'We wilden ons niet weer zomaar aansluiten bij de NGO's zonder invloed te hebben, of ons isoleren in linksradicale manifestaties', legde een IL-medewerker uit in een interview met de Sozialistische Zeitung.

Benauwende scène

De kiem voor de IL is eind jaren negentig gelegd, toen het Duitse radicaal-linkse milieu zich op een dieptepunt bevond. De buitenparlementaire beweging was meer versplinterd dan ooit. Het ontbrak de krakers, antifascisten en milieuactivisten aan enige toekomstvisie, strategie of zelfs maar een gedeeld besef van wat er anders moest. En in plaats van zich te richten op politieke issues die een breed publiek aan het hart gingen, verloor de beweging zich in door de zogenaamde 'anti-Duitsers' aangezwengelde discussies. Terwijl in het buitenland de andersglobaliseringsbeweging opkwam en in Duitsland honderdduizenden mensen de straat op gingen om te demonstreren tegen de afbraak van sociale rechten, bleef radicaal-links geïsoleerd, verloren in discussies over solidariteit met Israël en het al dan niet vermeende 'potentiële antisemitisme' van de massaprotesten.

Zoveel sektarisme moest wel leiden tot een tegenbeweging. Inmiddels is er een zekere 'anti-Duitsersmoeheid' ingetreden. Er is sterker dan ooit behoefte uit de benauwende, gemarginaliseerde scène te breken. Om 'werkelijk radicaliserend te interveniëren in relevante maatschappelijke conflicten en niet enkel de eigen radicaliteit te tonen', zoals een activist het omschrijft. En om de doorgeschoten 'arbeidsdeling' onder activisten - de een 'doet' antifascisme, een ander specialiseert zich in antimilitarisme - te stoppen.

Wat in de jaren negentig begon als een losse discussie tussen enkele bezorgde, radicaal-linkse individuen, werd in 2004 de IL. Aanvankelijk bleef het vooral beperkt tot een netwerk van groepen en mensen die ervaringen uitwisselden en strategische discussies voerden. Maar met de protesten tegen de G8-top vorig jaar werd de IL, in de woorden van een betrokkene, naast een 'platform' voor uitwisseling van ideeën en ervaringen ook een 'instrument' voor gezamenlijke actie. Ofwel: voor concrete interventie.

Toch een netwerk?

De massale mobilisatie door de IL en de daaropvolgende zichtbaarheid was een succes. Maar er waren ook bezwaren. Ondanks de uitdrukkelijke wens van de radicaal-linksen om verbredend en ondogmatisch te zijn, had hun actie een hoog subcultureel gehalte. De blanke jongeren met zwarte kleding en bivakmutsen domineerden.

Het in woord én daad doorbreken van de subculturele grenzen is niet de enige opgave waar de IL voor staat. Platformen waarin linkse organisaties samenwerken zijn niets nieuws, in Duitsland evenmin als in Nederland. Maar vaak ligt de nadruk óf op uitwisseling van ervaringen, zoals het in de jaren negentig opgerichte, grotendeels anarchistische Basisdemocratisch Netwerk, óf op mobilisatie, waar 'anti-Balkenende'-platform Keer het Tij een goed voorbeeld van is.

De IL wil beide. Zij wil zowel inhoudelijk een zekere mate van verdieping en overeenstemming bereiken, als een instrument zijn voor concrete politieke actie. Zo zijn er wel meer spagaten. De IL verenigt groepen én individuen. En zij kampt met het onvermijdelijke spanningsveld tussen lokale clubs met hun eigen ideeën en activiteiten en een landelijke organisatie. In hoeverre zijn de IL-activisten bereid hun autonomie in te leveren? Om zich neer te leggen bij andere prioriteiten?

Eind april organiseerde de IL een conferentie waar het mede over deze kwesties ging. Zo'n 250 geïnteresseerden kwamen bijeen op de universiteit van Marburg. Daaronder naast activisten van de IL ook leden van Die Linke, de communistische DKP en de bij de Vierde Internationale aangesloten ISL. Er vielen enkele concrete besluiten, bijvoorbeeld om actie te voeren rond de 60e verjaardag van de NAVO volgend jaar. Maar volgens het bij de IL aangesloten blad Analyse & Kritik heerste er ook ongeduld. Geïnterviewde deelnemers stelden dat de organisatiekwestie vaag bleef. 'Het zal daardoor eerder blijven bij een losjes georganiseerd netwerk', schatte een deelnemer in. Het zou interessant voor heel Europees radicaal-links zijn als het IL-experiment verder komt dan dat.

Kijk voor meer informatie over de Interventionistische Linke op www.dazwischengehen.org