Niet voor niets geldt het door een Italiaans schrijverscollectief geproduceerde boek in sommige linkse kringen reeds als klassieker.

Q is het verhaal van een jonge Duitse monnik uit de zestiende eeuw. Als student aan de universiteit van Wittenberg is hij getuige van de door Luther geleide Reformatie. De gevolgen daarvan zijn ingrijpend. Tussen de gelovige en God zal niet langer een kerkelijke hiërarchie staan. En minstens zo belangrijk: de bijbel verschijnt in vertaling en komt daarmee binnen handbereik van boeren, ambachtslieden en andere have-nots. Dat maakt ook verschillende interpretaties mogelijk. Subversieve interpretaties.

Luther zelf stelt zijn 'nieuwe kerk' al snel in dienst van de hogere machtspolitiek van de Duitse vorsten. Hij roept zijn volgelingen op tot gehoorzaamheid aan de wereldlijke heersers. De hoofdpersoon sluit zich aan bij hen die trouw blijven aan de oorspronkelijke ideeën van de Reformatie. Hoezo ploeteren voor de machthebbers en wachten op een beloning na de dood? Het koninkrijk van God, waarin allen vrij en gelijk zijn, moet hier en nu bevochten worden!

Het voert de monnik op een levensreis langs Frankenhausen, Amsterdam, Antwerpen en Venetië; van de Duitse boerenopstanden onder leiding van Thomas Müntzer tot de ontaarde bezetting van de stad Münster door de wederdopers. Het slotspel voltrekt zich in de rijke Italiaanse stadstaten, waar juist iets geheel nieuws ontstaat: kapitalisme. Zal de mysterieuze Q, de Roomse spion die met zijn intriges het verzet van het volk dwarsboomde, ontmaskerd worden? Één doel heeft de hoofdpersoon - of het schrijverscollectief - in elk geval bereikt. 'Dit maakt dat niemand tevergeefs sterft'. Door de herinnering vast te leggen aan de vrienden die vochten voor hun idealen leven zij ook na hun dood voort. Als het niet in de hemel is, dan wel in de gedachten van volgende generaties.

Luther Blissett, Q, €11,99