De overeenkomst wordt een mijlpaal genoemd in het beschermen van de rechten van Palestijnse arbeiders in dienst van Israëlische werkgevers. De toekomstige relatie wordt gebaseerd op 'onderhandelingen, dialoog en gezamenlijke initiatieven' om zodoende ‘vriendschap en co-existentie tussen de twee volkeren’ te bevorderen. En de PGFTU krijgt na 15 jaar eindelijk het Palestijnse arbeiders toekomende geld van de Histadrut

Samenwerking of onderwerping?

Een eerste reactie op de overeenkomst gaf Omar Barghouti, Palestijns politiek analist, in één woord: ’Vreselijk!

Hij ziet niks nieuws behalve het steunen van ‘samenwerking’ door het IVV en signaleert een bekende Israëlische misleidings-methode. Zodra er sprake is van enige internationale druk, zoals boycotacties, gaat Israël altijd ‘samenwerking’ promoten. Wat volgt is een snelle middelmatige overeenkomst en die wordt vervolgens bestempelt als historisch. Denk maar aan overeenkomsten zoals Oslo tot en met Annapolis. Nooit houdt de Israëlische zijde zich aan de overeenkomst, maar de Palestijnen moeten aan alles voldoen en zeker niet oproepen tot enigerlei actie maar louter doorgaan met de ‘samenwerking’.

De Histadrut is sterk betrokken bij kolonialisme en apartheid, dus hoe kan een fatsoenlijke Palestijnse vakbond daarmee samenwerken? De enige te tekenen overeenkomst is één waardoor de Palestijnen onvoorwaardelijk hun rechten terugkrijgen. Maar de tekst van de overeenkomst geeft aan dat de PGFTU zich niet meer voor BDS en enigerlei druk op Israël en/of de Histadrut mag bezighouden. In de woorden van Barghouti, de overeenkomst is ‘afgrijselijk, een grote zwendel’. Samenwerking tussen meesters en slaven heeft een andere naam: onderwerping!

Uitlsuiting en boycot

De in 1920 opgerichte Histadrut had tot midden zestiger jaren uitsluiting van niet-joodse arbeiders als beleid en behartigt nog steeds de belangen van de Palestijnse Israëli’s slecht. Daarom heeft de FNV een band met het WAC, het Workers Advice Center in Israel.

Zowel het WAC als Sawt El-Amel, een andere Palestijnse arbeidersorganisatie in Israël, hebben scherpe kritiek op de Histadrut. Bij de Palestijnen en hun vakbonden in bezet gebied heeft de Histadrut ook een slechte naam, onder andere als bouwer van nederzettingen, en wordt zij gezien als verlengstuk van de bezetter. Voeg daarbij desinteresse bij de Histadrut voor wat de bezetting aanricht bij de Palestijnse werknemers, zelfs voor de door Israël aangerichte armoede, en je begrijpt waarom veel Palestijnen niet echt warm lopen voor samenwerking met de Histadrut.

Sinds de oproep in juli 2005 om via boycotacties, desinvesteren en sancties Israël te dwingen zich te voegen naar het internationaal recht is de steun voor de voor BDS-campagne gegroeid, ook in de vakbeweging. De PGFTU steunde de oproep en riep nog in 2007 op tot een boycot van de Histadrut. Deze deed al het mogelijk om de BDS campagne tegen te werken.

Hoe het ook kan

De Zuid-Afrikaanse vakbond COSATU roept al jaren op tot een Israël-boycot en vergelijkt Israël met Apartheids-Zuid-Afrika. Soortgelijke geluiden horen we ook in Groot-Brittannië bij UNISON, in Canada en elders. In september 2008 bevestigde Fathi Naser, de juridisch adviseur van de PGFTU, opnieuw dat de PGFTU een voorstander is van gerichte boycots, die de aard van de bezetting zichtbaar maken, bijvoorbeeld boycots van bedrijven die betrokken zijn bij de bouw van de nederzettingen en de apartheidsmuur. Ook de wapenhandel met Israël zou door boycotacties moeten worden stopgezet.

Een in september 2008 verschenen Iers vakbondsrapport, gebaseerd op een waarnemingsmissie, uitte scherpe kritiek op Israël en riep op tot solidariteitswerk voor Palestina. Vooral de vakbeweging, als grootste en meest georganiseerde onderdeel van de ‘civil society’, zou zich moeten inzetten om een grote internationale BDS-campagne op te zetten.

Waar staat de FNV?

De FNV wil op de komende Midden Oosten-conferentie slechts ‘met de PGFTU en de Histadrut bruggen bouwen’ en probeert de politieke discussies ontwijken. Maar die politieke discussies zijn onvermijdelijk, net zoals destijds discussies over Apartheids-Zuid-Afrika niet vermeden konden worden.

De voor de conferentie uitgenodigde Histadrut moet zeer stevig aan de tand worden gevoeld en het Palestina-solidariteitswerk moet binnen de FNV-bonden goed inhoud gegeven worden. De BDS-oproep biedt goede aanknopingspunten voor acties in het jaar waarin 60 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en 60 jaar Nakba – de Palestijnse naam voor de oprichting van Israël - worden herdacht.

Wim Lankamp is lid van de Palestinawerkgroep ABVAKABO. Voor meer achtergrondinformatie, lees het vakbondsdossier op http://www.palestina-komitee.nl/dossiers/16