[Startpagina] [Wat is de SAP] [Meer info] [Webwinkel] [Zoeken & archief] [Links] [Internationaal] [Email]
Grenzeloos | nummer 107, juni - juli 2010 |
Dolle Mina
Het lef om luidruchtig te veranderen
Jasmijn van Mil 01-06-2010

Het is dit jaar veertig jaar geleden dat de actiegroep Dolle Mina voor het eerst de publiciteit zocht. Door middel van ludieke acties vroegen jonge vrouwen en mannen de aandacht voor de positie van de vrouw. Het was januari 1970, Nederland is wel wat gewend aan actiegroepen, maar op het gebied van vrouwenrechten wordt er tot dan toe vooral geschreven en niet veel gedaan. Dolle Mina brengt hier verandering in. Er worden allerlei acties gevoerd rondom verschillende thema’s zo als arbeidsverdeling en rollenpatronen, kinderopvang, anticonceptie en abortus, en gelijke lonen. Dolle Mina valt op door de manier waarop er met de media om wordt gegaan en door de directe en positieve aanpak. Bovendien maken de Mina’s dankbaar gebruik van humor: de slogan bij een actie tegen een Haagse sociëteit die geen vrouwen toelaat is ‘Zonder lid geen lid’.


Naar aanleiding van het 40-jarig jubileum heeft Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, een documentaire laten maken over het fenomeen Dolle Mina. Het is een film voor een breed publiek, gebaseerd op archiefmateriaal en interviews met belangrijke Dolle Mina’s. De interviews zijn gemaakt in het kader van het video history-project van Aletta, dat er op gericht is door middel van vraaggesprekken historische informatie over vrouwenlevens vast te leggen. Door middel van interviews krijgen deze mensen de kans te vertellen over hun geschiedenis, en daarmee creëren zij een interessante bron voor historici. In de documentaire vertellen verschillende Mina’s over het ontstaan, de bloei en de neergang van de beweging. Het archiefmateriaal dat is gebruikt geeft een mooi tijdsbeeld dat de interviews ondersteunt. Ook zet de documentaire Dolle Mina, en de tweede feministische golf, in een breder perspectief. Door de slechte positie van vrouwen in de jaren 1950-1960 te laten zien, wordt duidelijk hoe veel impact de Tweede Golf op de hedendaagse samenleving heeft.

Dolle Mina wordt door veel mensen gezien als het voorbeeld bij uitstek van feminisme in Nederland. Opvallend is dat veel Mina’s dat zelf niet zo zien. Zij zien Dolle Mina als voorloper van de feministische beweging, en ze wijzen op de grote rol van politiek in Dolle Mina. Een aantal oprichters kenden elkaar van de Socialistische Jeugd, en ze waren allen al actief in sociale bewegingen. De ongelijkheid tussen vrouwen en mannen bij bijvoorbeeld de Maagdenhuisbezetting, en kennis over de vrouwenstrijd in de VS leidden tot het idee dat er ook in Nederland wat moet gebeuren. Marxistische ideeën spelen hierin een grote rol, emancipatie van vrouwen werd gezien als een noodzakelijk onderdeel van de klassenstrijd. Na de eerste acties, en de publiciteit, groeide Dolle Mina in een snel tempo. Niemand had grip op de organisatie, in allerlei steden werden nieuwe afdelingen opgericht. Dolle Mina was allesbehalve een homogene organisatie, niet alle afdelingen waren zo bezig met politiek als de oorspronkelijke groep in Amsterdam. De groep werd in oktober 1969 opgericht, kwam vanaf januari 1970 in het nieuws, waarna de snelle groei begon. Er was weinig tijd om een strategie te bedenken. Iedereen voelde wel aan dat er iets broeide, maar het enorme succes kwam totaal onverwacht. Nieuwe afdelingen begonnen enthousiast maar onvoorbereid. Het gebrek aan samenhang leidde tot versplintering. Er werd fel gediscussieerd over tal van standpunten, zoals over de vraag wat nu belangrijker was: socialisme of feminisme? Naarmate de tweede golf vorderde begon Dolle Mina aan belang in te boeten. De tijd van ludieke acties was voorbij, de nadruk kwam te liggen op het persoonlijke leven. De praatgroepen kwamen op, en binnen het feminisme, ook binnen Dolle Mina, was steeds minder ruimte voor mannen. Door de individualisering van de bewegingen bloedde Dolle Mina langzaam dood, maar in het collectieve geheugen word Dolle Mina nog steeds herinnerd als een van de belangrijkste onderdelen van de tweede feministische golf in Nederland. De ludieke acties en de vooruitstrevende standpunten zijn nog steeds bekend, en maar weinig feministische initiatieven worden zo positief herinnerd.

De dvd is een uitgave van Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, en onder meer te bestellen via de webwinkel op Grenzeloos.org

Grenzeloos nr. 110
Een mooie, sombere film
Jasper Blom (red.) De kredietcrisis, een politiek economisch perspectief
Kritiek: jaarboek voor socialistische discussie en analyse
Ulrike Meinhof
Meer artikelen...
Archief nieuwsberichten ->
International Viewpoint

International Viewpoint is het maandelijkse engelstalige magazine van de Vierde Internationale. De SAP is aangesloten bij deze internationale organisatie. IVP geeft een blik op radicale alternatieven wereldwijd; nieuws, analyse en debatten vanuit alle delen van de wereld.

IV433 - February
Greece - Statement of the assembly of migrant hunger strikers
Egypt - Whither Egypt?
Ireland - Vote for the United Left Alliance

IV432 - January
Tunisia - "I know now that revolution is possible"
Tunisia - The revolution is on the march!
Indonesia - Remembering mass-murder
Debt - The people of Europe should audit the debt
Tunisia - All victory to the Tunisian Revolution; the forefront of the revolution in North Africa and the Middle East
Algeria - No to neoliberalism! No to the free market! For a politics that serves the needs of the people!
Ireland - The Irish crisis: a complete failure for neo-liberalism
Tunisia - "Ben Ali assassin, Sarkozy accomplice"
Tunisia - The social and democratic revolution is on the march!
Mexico - Not one single more death!
Mexico/Climate - "Before COP 16 and its false solutions, for an eco-socialist alternative."


Bijdrage van Barbara Schuddeboom op 03-07-2010:
Jasmijn, leuk dit initiatief tot geschiedschrijving te lezen.

Zelf was ik destijds initiatiefneemster voor de oprichting van de Haagse Dolle Mina. Als prille actievoerster werd overdonderd, zeg maar gerust platgelopen door de opkomst aan activistische vrouwen. Daartoe had George Lampe een ruimte in de Vrije Akademie - what's in a name - ter beschikking gesteld en affiches gemaakt.

Later was ik ook betrokken bij de oprichting van het Haagse Vrouwenhuis.

Kortgeleden was er een reünie van die meiden die allemaal een stukje grijzer maar niet minder strijdbaar waren geworden. Aan den lijve ondervonden. Ik werd met een wijntje in de hand zowat over tafel getrokken toen ik de geschiedenis van Dolle Mina zoals hij nota bene hierboven staat beschreven ten beste gaf. Een van de vrouwen bleef bij hoog en bij laag volhouden dat het een spontane zelforganisatie was geweest. Ze wist niets van de initiatieven via de SJ."We stonden los van alle mannenpolitiek", schreeuwde ze. So much for het historisch bewustzijn van sommige feministes.

Ik ben blij dat via archieven en docu's als hierboven de ware geschiedenis kan worden vernomen. Natuurlijk is de geschiedschrijving nooit af; zelfs ik weet dat wel. ;-)
Mijn reactie op dit artikel ...
Naam:
Email adres:
Reactie:
De inhoud van reacties vallen niet onder verantwoordelijkheid van de Grenzeloos-redactie. Bijdrages van lezers met een sexistische of discriminerende inhoud worden van de Grenzeloos site verwijderd. De schrijver (indien bereikbaar) van de reactie krijgt bericht van de verwijdering.