|
Deze tendensen buiten de ellende en wanhoop uit van honderden miljoenen mensen in miserie, waarop zij een massale aantrekkingskracht uitoefenen. In die zin mag men spreken over een reactionair populisme, met aanzienlijke mogelijkheden. Dit populisme wordt gebruikt door sectoren van de hogere en van de middenklassen, die tot op zekere hoogte geprofiteerd hebben en nog steeds profiteren van samenwerking met het imperialisme, maar die tegelijk hun eigen autonomie willen bevestigen, hoe relatief ook, en hun eigen identiteit. Zij zoeken die identiteit op het culturele terrein, meer bepaald bij religieuze bewegingen. Hun eigen sociale natuur maakt het hen onmogelijk democratisch-revolutionaire projecten na te streven, om nog te zwijgen van egalitaire idealen. Daarom zoeken zij hun inspiratie bij reactionaire stromingen in de volle zin van het woord, en beroepen zij zich op een geïdealiseerd verleden. De meest extreme krachten gaan over tot terrorisme omdat zij daarin het meest efficiënte middel zien om de grootmachten, en op de eerste plaats de VSA, te treffen. Het is betekenisvol dat dergelijke tendensen tot ontwikkeling zijn gekomen in Saoudi Arabië, op het eerste zich een stabiel land. Voor de leidende groepen is de integratie in het hegemonisch systeem van de VSA de beste waarborg voor overleving; maar anderen, die zich bewust zijn van het precair karakter van de bestaande evenwichten, nemen meer kritische, of zelfs oppositionele stellingen in. Zij zoeken steun bij de bevolking, meer bepaald bij de immigranten. Zij benadrukken de solidariteit met het Palestijnse volk, en klagen de aanwezigheid aan van vreemde troepen op Arabisch grondgebied. Op basis van deze analyse krijgt onze veroordeling van de aanslagen in New York en Washington een driedubbele dimensie: verwerping op humanitaire gronden van acties die gericht zijn tegen onschuldige slachtoffers; politieke afkeuring van substitutionistische methoden die uit de aard van de zaak zelf ondemocratisch zijn; verzet op het sociaal terrein tegen reactionaire tendensen. Onze veroordeling is des te krachtiger omdat een actie die beweert gericht te zijn tegen de imperialistische mondialisering, als gevolg dreigt te hebben dat het socio-economisch en politiek-cultureel conflict dat onze tijd tekent op perverse wijze vervormd wordt tot een conflict van “beschavingen”, etnische gemeenschapen en religies. Onderling zo verschillende personaliteiten als Fausto Bertinotti en Christian Stoffaes, de PDG van EDF, hebben gesproken van een tendens tot internationale burgeroorlog. Men moet voorzichtig zijn en niet te snel veralgemenen, maar toch zien we de laatste tijd burgeroorlogen met een dimensie van “godsdienstoorlog” in landen zoals Nigeria en Indonesië, om het nog niet te hebben over het drama in Algerije, dat maar blijft voortduren. |
