Het initiatief voor het ESF werd in januari van dit jaar geboren op het Wereld Sociaal Forum (WSF) in het Braziliaanse Porto Alegre. Dit tweede WSF liet zien dat de beweging zich niet had laten intimideren door de rechtse storm die na 11 september in de Verenigde Staten en Europa fors in kracht toenam. Met Porto Alegre (meer dan vijftigduizend deelnemers) en het ESF zet de wereldwijde andersglobaliseringsbeweging belangrijke stappen vooruit in het 'permanente proces van zoeken naar en opbouwen van alternatieven voor de neoliberale globalisering'.

Een ander Europa is mogelijk!

De actualiteit en de noodzaak van een beweging tegen de neoliberale globalisering is groter dan ooit. Rechts en nog rechtser sloegen het afgelopen jaar in Europa fors toe. De trend is een harder, asocialer, racistischer en onverminderd neoliberaal beleid. Zelfs in Duitsland, waar rechts er niet in slaagde een meerderheid te halen, zullen de overgebleven sociale verworvenheden de komende jaren onder grote druk blijven staan.

Maar er is ook verzet, en oppositie: van de massale demonstraties in Genua en Barcelona, de mobilisaties tegen Le Pen in Frankrijk tot het verzet tegen de dreigende oorlog in London. Op 28 september van dit jaar demonstreerden daar 400.000 mensen. Het belang van het ESF en van de andersglobaliseringsbeweging in het algemeen is dat deze beweging de aanzetten herbergt om die oppositie en actie te verbinden met grens- en systeemoverstijgende alternatieven.

Meningsverschillen

'Porto Alegre' is een symbool voor de mogelijkheid van 'een andere wereld'. 'Florence' kan dat worden voor 'een ander Europa'. Heel gemakkelijk en vanzelf zal dat niet gaan. Waar de neoliberalen hun multinationale ondernemingen én internationale instituten als IMF, WTO en Wereldbank hebben, staat de alternatieve beweging op globaal vlak nog grotendeels in de kinderschoenen. Structuren moeten zich de komende tijd uitkristalliseren en bewijzen. De verschillen in ervaring, geschiedenis en nationale betekenis van de deelnemende bewegingen en organisaties zijn ook in Europees verband groot.

Net als op het WSF zullen ook in Florence de nodige meningsverschillen binnen de beweging aan de orde komen. In Porto Alegre was er de kritiek van een deel van de participanten dat het Forum te veel gedomineerd werd door prominenten uit de 'gevestigde' politiek. De rechtervleugel van het Franse ATTAC, nauw verbonden met de sociaal-democraten van - toen nog premier - Jospin, waren dan ook initiatiefnemer. Bij het ESF richt de kritiek zich onder meer op de 'half officiële' status van het Forum, doordat de Regio Toscane (met als voorzitter Martini van de sociaal-democratische DS) en de stad Florence zich voor de organisatie van het ESF hebben ingezet.

Dat vertegenwoordigers van gematigde en gevestigde politieke stromingen het politieke gewicht van de beweging erkennen is echter ook een bewijs van de kracht en de uitstraling van deze beweging. Om je vervolgens te distantiëren van Fora als het WSF en ESF, en enkel aan de slag te gaan met eigen structuren en acties, is geen goede reactie. Dat doorbreekt niet alleen het zo noodzakelijke proces van samenwerking en gezamenlijk debat, maar het geeft ook blijk van een verkeerde inschatting, zeker over het ESF. Het besluit om het ESF in Italië te houden en niet in Frankrijk komt juist neer op meer mogelijkheden voor de linkervleugel, en daarmee voor de inbreng van basis-activisten en radicaal links. In Italië kent de beweging van onderop de afgelopen tijd een grote opgang en is de invloed van Rifondazione - de linkervleugel van de oude communistische partij die een proces van radicalisering en hergroepering met andere stromingen doormaakt - belangrijk. Wie een blik werpt op het programma en de lijst van spreeksters/ers op de plenaire bijeenkomsten (zie: www.fse-esf.org) ziet dat de inbreng van het linkerdeel van de beweging en van vertegenwoordigers van de basisbewegingen behoorlijk is.

Hoe zit het met een ander Nederland?

Vanuit Nederland gaan delegaties van diverse sociale bewegingen - van Milieudefensie tot FNV - naar het ESF. Wat nog te veel ontbreekt is een gezamenlijke voorbereiding en debat richting Florence. Waar in een aantal landen, zoals in België, al aanzetten en initiatieven zijn in de richting van 'nationale' Sociale Fora, staat de beweging op dat vlak bij ons nog in de kinderschoenen.

Het platform 'De Wereld is Niet te Koop' (www.anderewereld.nl), voortgekomen uit de mobilisaties rond de EU-top in Brussel, probeert daar wat aan te doen. 'De Wereld is Niet Te Koop' roept op voor een open 'delegatie' naar Florence. De eerste folder van het platform nodigt mensen uit om mee te gaan naar Florence met de slogan: 'Van 6 tot en met 10 november kijk je geen nieuws, maar maak je nieuws!'.

De andersglobaliseringsbeweging is in Nederland tot nu toe minder op de voorgrond getreden dan in veel andere Europese landen. Dat zou juist een stimulans kunnen en moeten zijn om naar het ESF te gaan: we hebben nog veel te leren van onze Europese vrienden en vriendinnen. De beste manier is dan om samen op te trekken naar het ESF, de ervaringen daar te delen. En om terug in Nederland, met de stimulans en de lessen die we daar kunnen opdoen, een forse nieuwe swing te geven aan de beweging hier.

De bus in naar Florence!

Het platform 'De Wereld is Niet te Koop' organiseert bussen, slaapplaatsen en een voorbereidingsbijeenkomst naar het ESF. Voor 125 euro ben je klaar wat de reis- en overnachtingskosten betreft. Je kunt je aanmelding per email (niettekoop@hotmail.com) of per post (Jacob van Lennepkade 255, 1054, ZS Amsterdam). Kijk voor nieuws en meer informatie op de website van het platform: http://www.anderewereld.nl.

's Avonds staan steeds 'plenaire' bijeenkomsten gepland in een drieluik: dialogen tussen de beweging, politieke partijen en de vakbeweging, debatten over alternatieven (o.a. participerende democratie) en de zogenaamde 'Windows on the world' (o.a. Palestina-Israël, de rol van religie, Afrika).