|
Steeds meer mensen kiezen ervoor langer alleen te wonen of alleen te blijven. Het aantal eenpersoonshuishoudens stijgt ieder jaar weer. Het huwelijk lijkt niet populair. Stephanie Coontz wijdde een boek aan de crisis van het huwelijk. Coontz is verbonden aan Evergreen State College in Olympia, Washington en is gespecialiseerd in de geschiedenis van het gezin. In Marriage, A History: From Obedience to Intimacy, or How Love Conquered Marriage legt ze de veranderingen in het instituut huwelijk bloot. ZakelijkHet traditionele huwelijk, vanaf de middeleeuwen, was politiek en economisch gezien van groot belang. Het werd zo belangrijk gevonden dat men het niet verstandig vond om een huwelijk van slechts twee personen te laten afhangen of van iets irrationeels als de liefde. De ideale echtgenoot was in de middeleeuwen niet iemand waar je een goede relatie mee had of iemand van wie je verwachtte een goede ouder te zijn. Coontz stelt dat het voor de hogere klasse van veel groter belang was in welke schoonfamilie je trouwde en, in het geval van de man, hoe groot de bruidschat was die de bruid meebracht. Een huwelijk was in die tijd eigenlijk hetzelfde als een fusie tussen twee grote bedrijven. De adel trouwde zo vaak met familieleden dat er sprake was van kartelvorming en in sommige gevallen haast sprake was van een monopoliepositie. Ook voor de lagere klasse was het aangaan van een huwelijk strictly business. Voor boeren gold bijvoorbeeld de volgende reden. Hoe groter de familie was waar je in trouwde, hoe meer mensen er waren om op het land te werken. Ook werd op deze manier land bij elkaar gevoegd. Het huwelijk en de kinderen die daar uit voortkwamen, garandeerden ook de overerving van land en bezit. LiefdeVolgens Coontz is het niet zo dat de liefde pas recentelijk ontstaan is. Liefde en trouwen hadden eigenlijk niets met elkaar te maken. Het huwelijk was een economisch contract en de liefde bewaarde men voor minnaars. Pas eind achttiende eeuw wordt ‘houden van’ gezien als een reden om te trouwen. Op hetzelfde moment vragen ook meer mensen echtscheidingen aan. De stabiliteit van het huwelijk komt in gevaar. Voor die tijd scheidden alleen mannen, en alleen als hun echtgenote hen geen kinderen kon schenken. De conclusie van Coontz is dan ook: de vraag is niet waarom er nu een crisis in het huwelijk is, maar waarom die niet in de achttiende eeuw is ontstaan. Ook de onderwerping en de wettelijke afhankelijkheid van de vrouw aan de man binnen het huwelijk is nog niet zo lang geleden ontstaan. Pas eind negentiende eeuw, volgens Coontz. Vanaf dat moment kon een gezin leven van het salaris van een kostwinner. In de Amerikaanse wet stond bijvoorbeeld: in het huwelijk zijn man en vrouw een, en die ene dat is de man. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw veranderde de maatschappij drastisch. Mensen kregen het financieel beter en begonnen te verlangen naar meer, naar intimiteit en liefde. Moest een huwelijk niet draaien om liefde in plaats van rond een man die op zondag het vlees snijdt? Door de seksuele revolutie, de pil, abortuswetgeving en de arbeidsparticipatie van vrouwen is de economische noodzaak van trouwen vrijwel helemaal verdwenen. Nu trouwen we omdat we onze zielsverwant gevonden hebben, een relatie met passie en intimiteit. Soms duurt die passie en intimiteit niet lang en komt men bedrogen uit. Vandaar dat met de komst van de liefde, het aantal scheidingen stijgt. Wel is het volgens Coontz zo dat voor vrouwen met minder financiële middelen de liefde vaak een minder grote rol speelde. Een vrouw van een fabrieksarbeider in de jaren tachtig zegt: ‘Zolang hij brood op de plank brengt, niet te veel drinkt en de kinderen niet slaat, is het mijn ideale man’. Volgens mij geldt dit absoluut niet voor alle huwelijken van fabrieksarbeiders en zijn er genoeg alcoholisten met losse handjes onder de rijken. In het algemeen is het boek van Coontz een onderhoudende vertelling over liefde, huwelijk en gezin door de eeuwen heen en over de hele wereld. Ze geeft leuke en interessante voorbeelden. Om er een te noemen: waar in Amerika steeds meer mannen vrijgezel blijven en alleen wonen, wonen in Italië de vrijgezelle mannen graag zo lang mogelijk of hun hele leven bij mama thuis. Toch blijft de analyse van Coontz erg op de westerse samenleving gericht. Kwesties als uithuwelijking in deze tijd worden niet behandeld. Wat Coontz naar mijn mening ook laat liggen, en dat kan te maken hebben met het feit dat ze een Amerikaanse is, is een analyse van het homohuwelijk. Ze noemt het, maar meer ook niet. Het homohuwelijk is in Nederland en andere landen geďnstitutionaliseerd omdat mensen die van elkaar hielden dat ook op een papiertje wilden zien. Het ultieme bewijs dat de liefde het van het huwelijk gewonnen heeft. Stephanie Coontz: Marriage, a History. From Obedience to Intimacy or How Love Conquered Marriage, 2005. ISBN: 067003407x. Jessica van Ruitenburg heeft vrouwenstudies gestudeerd en werkt voor de Tweede Kamerfractie van de SP. Zie ook:05-12-2005 Een wereldgeschiedenis van het huwelijk Andere recente artikelen:Vrouwenstrijd08-03-2005 Geen sletten, geen slavinnen 08-03-2005 Voor wie strijdt Hirsi Ali? 15-11-2004 Levensloop - niet zo: Een feministisch nee 01-06-2004 Abortusstrijd in Portugal |
