|
De stemmen zijn momenteel nog niet allemaal geteld, vandaag komen de stembussen vanuit de verste uithoeken van het land binnen. Dat kan betekenen dat Evo meer dan de 52% van de stemmen die hij momenteel heeft, binnenhaalt. Vorige week stond de MAS in de peilingen nog op 35% van de stemmen, nu is, om met de woorden van Alvaro Linera te spreken, het blauw van de hemel neergedaald en heeft de aarde bedekt met de blauwe vlaggen van de MAS. MAS heeft hiermee de oppositiepartij van Tuto Quiroga van Podemos die 30% van de stemmen trok achter zich gelaten, evenals de centrum linkse partij van Dora Medina (8%) en de partij van gevlucht president Sanchez de Lozada die nog 7% van de stemmen wist te behalen. Dat de zwevende kiezers in de laatste weken naar links zijn opgeschoven heeft zeker te maken met de kracht van de verkiezingscampagnes van de MAS en met het feit dat een deel altijd op de winnende partij stemt. Maar ook zeker met de "vuile verkiezingscampagne" van vooral Podemos, voorgekomen uit de partij van exdictator Banzer. De bevolking accepteerde deze laster- en leugencampagnes niet langer. Podemos werd ondersteund door de multinationals en de VS die met deze verkiezingsrevolutie hebben verloren. De verkiezingen zijn vrij rustig verlopen, halverwege de dag werd het echter wel duidelijk dat een groot aantal mensen van de kieslijsten was geschrapt. Volgens de kiesraad en het kiesgerechtshof was dit vanwege procedurele redenen. Voor veel mensen was het bericht dat diegene die met de gemeenteraadverkiezingen niet hadden gestemd zich opnieuw moesten inschrijven echter nieuw. Het aantal gevallen van mensen die wel goed waren geregistreerd en bij de stembus aangekomen niet konden stemmen is echter opmerkelijk groot. Het feit dat dit in ieder geval hier in het departement St. Cruz vooral is gebeurd in gebieden waar de MAS aanhang groot is en vooral mensen met een indiaanse achternaam van de lijst zijn geschrapt, riekt naar fraude door de officiele kiesinstanties. Het gaat om een totaal van 800.000 stemmen op een totaal van 4,4 miljoen Bolivianen die wel hebben kunnen stemmen. Deze fraude is gelukkig niet van invloed op de verkiezingsuitslag en de legimiteit van de overwinning, echter wel op de machtsverhouding in het lagerhuis en hogerhuis. De bevolking heeft zich na 5 jaar van strijd en opstand rond vooral de eigendomsrechten van de natuurlijke hulpbronnen (gas, water, grond en bos) en de geprivatiseerde dienstbedrijven uitgesproken tegen de uitverkoop van het land door de traditionele politieke partijen en voor het terugwinnen van de natuurlijke hulpbronnen op de multinationals. Belangrijke steun verwierf de MAS ook met haar grote inzet voor bestrijding van corruptie. Zoals Evo Morales het uitdrukte tijdens de verkiezingscampagne; "eerlijkheid is het belangrijkste kapitaal van de MAS en wat voor een premie hebben de rechtse partijen gewonnen? Dat we tweede staan op de internationale ranglijst van corrupte landen" De overwinnning is zeker ook een overwinning van de indiaanse volkeren die naar eigen zeggen na meer dan 500 jaar kolonialisme, 200 jaar republiek en 20 jaar neoliberalisme uitsluiting en racisme een halt toeroepen via de stembus. Een belangrijk moment hier in de verkiezingscampagne was de ontmoeting tussen laaglandindianen en hun toekomstig president, leider van de cocaboeren en hooglandindiaan. Groot het applaus voor de organisaties van laagland indianen die vanaf 1990 strijden voor hun territoriale rechten en natuurlijke hulpbronnen. Gisterenavond, toen bij de eerste overwinningsberichten feest gevierd werd en gedanst bij het huis van MAS, zaten zij gelukkig en tevreden op de eerste rij en dronken hun zelfgebrouwen maisbier. Ondanks een overwinning van meer dan 50% is niet alles rozegeur en manenschijn. Een probleem in de machtsverhouding wordt waarschijnlijk het feit dat de MAS de meerderheid heeft in het lagerhuis ( meer dan 65 van de 130 zetels van de gedeputeerden) maar dat in het hogerhuis waar 27 zetels evenredig worden verdeeld over vertegenwoordigers uit 9 departementen. De oppositiepartij heeft daar momenteel in de stemmen een meerderheid omdat zij de kiezers uit de minstbevolkte departementen heeft weten te trekken. Het zijn juist deze departementen waar de blanke elite vrij machtig is, waar de gas- en oliebronnen zich bevinden en waar de roep om autonomie momenteel vrijwel door allerlei partijen wordt ondersteund, en rechtsere stromingen in deze departamenten er andere opvattingen over autonomie nahouden. De stemmen worden echter momenteel nog geteld en het kan zelfs nog zijn dat het uitloopt op een gelijk spel in deze kamer. Voor het eerst in de geschiedenis zijn ook de prefecten gekozen en ook daar heeft oppositiepartij Podemos relatief meer macht. Dit kan een complexe aangelegenheid worden in tijden van decentralisatie van de overheid naar dit niveau. Zeker is dat de inrichting van het land in de komende tijd een belangrijke transformatie zal ondergaan met de grote grondwetgevende vergadering waar jaren voor is gestreden. Doel is er een inclusieve grondwet van te maken. Bolivia heeft met de waterrevolutie van 2000 al aangetoond dat de stem en noodzaak van het volk sterker is dan de macht van de multinationals en heeft daarmee de toon gezet voor het erkenning van water als eerste levensbehoefte en als een mensenrecht. Het zuiden van Latijns Amerika beleeft momenteel een linkse conjunctuur doordat in buurlanden als Argentinie, Brazil en Venezuela linkse partijen de regering vormen. Dit geeft Bolivia een veilige positie in tijden dat de VS op het wereldtoneel tracht de macht te krijgen over gas- en oliereserves. De komende tijd zal MAS in de regering haar prioriteit onder andere leggen bij het definieren, onderhandelen en herwinnen van eigendomsrechten op de gasbronnen- en bedrijven. Inkomsten uit de gaswinsten moeten de basis gaan vormen voor de economie en een omvangrijk social en economisch programma. Een hogere gasprijs dan tot nu toe is verkregen zal niet alleen rechtvaardig, maar ook hard nodig zijn. Een steun in de rug zal de schuldenkwijtschelding, alhoewel de beloofde hoeveelheid door de internationale instanties slechts een deel beslaat van de schuld die het afgelopen jaar tijd met 40% groeide tot 700.000 dollar. Terwijl links en rechts vooral om stabiliteit wordt gevraagd voor economische groei zijn er ook groeperingen in de samenleving die de overwinning nauwlettend in de gaten houden. Wanneer de MAS niet aan hun eisen voldoet, zullen zij zeker weer de straat op gaan. De verwachtingen zijn hooggespannen en de MAS zal krachtig moeten regeren om daadwerkelijk de armoede te bestrijden, er zal gebalanceerd moeten worden om in evenwicht te blijven tussen de diverse krachten. Vooralsnog viert Bolivia echter grootscheeps feest. En ik? Heb natuurlijk ook flink feest gevierd gisterenavond en gedanst en gedronken met de mensen van de MAS inclusief de indiaanse leiders en leidsters, een feest met omhelzingen, vuurwerk en dans. En gisterenavond ben ik zonder papieren als internationaal waarnemer de kiesraad binnengekomen. Vanaf morgen ga ik weer hard aan de gang met het verder richting geven aan mijn plek in deze maatschappij. |
