[Startpagina] [Wat is de SAP] [Meer info] [Webwinkel] [Zoeken & archief] [Links] [Internationaal] [Email]
Grenzeloos | nummer 87, Juni-Juli 2006 |
Naar een grote coalitie in Italië
Links en radicaal links
Matthias Lievens 01-06-2006

De recente verkiezingen in Italië werden een nek-aan-nek race tussen Berlusconi's rechtse coalitie en de 'Unione' rond voormalig Europees Commissievoorzitter Romano Prodi. Die laatste haalde het nipt. De Unione kreeg een meerderheid van twee senatoren. Ons Belgische zusterblad Rood sprak over de verkiezingen met Danilo Corradi en Aurora Donato. Beiden zijn lid van de groep Bandierra Rossa, die deel uitmaakt van de Partito della Rifondazione Comunista (PRC).


De draai van Rifondazione

Danilo: 'Afgelopen jaren zagen we de opkomst van sterke sociale bewegingen in Italië. Die veroorzaakten een echte regeringscrisis: premier Berlusconi stond lange tijd in de peilingen zo'n tien procent lager dan de oppositie. Vooral de betogingen in Genua, de beweging tegen de oorlog in Irak (waar Italiaanse soldaten aanwezig zijn) en de strijd voor de uitbreiding van artikel 18 legden de regering het vuur aan de schenen.'

Dat laatste artikel regelt de ontslagbescherming van werknemers. Een poging van de PRC om de toepassing van dit artikel via een referendum uit te breiden, leidde tot een nederlaag. De verwerking hiervan bleek een moeilijk proces, en leidde tot een ommezwaai bij de partij.

Danilo: 'Sinds ongeveer twee jaar bouwt de leiding rond Bertinotti aan een regeringsalliantie met centrumlinks, de Unione. Het programma ervan breekt echter niet met het neoliberale Europa, waarvan Prodi een tijdje het gezicht was. Dat bemoeilijkte de strijd van de sociale bewegingen tegen Berlusconi enorm. Afwachten en geduld hebben tot Berlusconi verslagen wordt in de verkiezingen, werd de centrale boodschap. Rifondazione ging heel ver om zich te conformeren aan de Unione. Haar verkiezingsslogan was 'Lavoro, davvero' ('echt werk'), wat toch wel erg vaag bleef.

Niettemin zagen we in het najaar nog een golf van strijd van de studentenbeweging. Daarna werd in Noord-Italië krachtig verzet geleverd tegen de milieuvernietigende gevolgen van de geplande tunnel onder de Alpen voor een hogesnelheidstrein. De metaalarbeiders lieten van zich horen, en ook de vrouwenbeweging kwam op straat om de wet op abortus te verdedigen. Door het gebrek aan politieke steun kon echter geen enkele van die belangrijke bewegingen een centrale plaats afdwingen op de politieke agenda of in de media.

Bertinotti theoretiseert dat er meer manieren zijn om de regering te beïnvloeden, en dat het programma van de Unione nog verbeterd kan worden door participatie en druk vanuit de sociale bewegingen. Maar wie gaat die opbouwen, als de handen van de linkerzijde gebonden zijn in de regering? De PRC schoof ook geen enkel breukpunt naar voren op basis waarvan de partij de regeringsalliantie zou opzeggen.

En de vakbonden?

'De belangrijkste vakbond, de CGIL, vijf miljoen leden, hield recent haar congres. Daar werd voluit de kaart getrokken van het overleg met de toekomstige regering van de Unione. Ze doet dat vanuit een kritisch standpunt tegenover het liberalisme, maar niet zonder dubbelzinnigheden. Bijvoorbeeld wordt gepoogd de onzekerheid op de arbeidsmarkt te beperken, zonder de flexibiliteit af te wijzen. Positief is wel dat zich binnen de vakbeweging een linkervleugel aan het vormen is. Op het congres werd een radicaler standpunt verdedigd door de FIOM, de centrale van de metaalarbeiders binnen de CGIL, met steun van de basisvakbond Sin Cobas. Voor het eerste gaan zij samen een campagne opzetten rond de automatische indexering van de lonen, de zogenaamde 'scala mobile'.'

Een instabiele regering

Danilo: 'Iedereen heeft het gevoel dat de regering van de Unione niet lang zal standhouden. Die instabiliteit komt van twee kanten. Enerzijds zal Rifondazione Comunista in de problemen raken als de herfinanciering van de militaire missies ter sprake komt in het parlement. De linkerzijde binnen de PRC kan daar niet op toegeven. Recent werd nog een linkse kandidaat van een trotskistische groep binnen Rifondazione van de verkiezingslijst gegooid omdat hij het Iraakse verzet had verdedigd. Wij tillen daar heel ernstig aan. Het was vooral rechts en gematigd links die de druk daartoe had opgevoerd. Zij beschouwden dit als een test of ze Rifondazione wel konden vertrouwen. Het was een manier om de toekomstige parlementaire groep van Rifondazione te beteugelen, om dissidente stemmen te vermijden. Het was een soort waarschuwing. Volgens ons is het echter onvermijdelijk dat er dissident gestemd zal worden. Met zo'n nipte meerderheid maakt dat de centrumlinkse regering erg instabiel.'

De plannen van Confindustria

Er zijn niet enkel de problemen binnen de Unione en Rifondazione zelf. Ook de werkgeversorganisatie Confindustria heeft een eigen scenario in het achterhoofd.

Danilo: 'Confindustria heeft veel invloed op centrumlinks en centrumrechts. Zodra Rifondazione dwars gaat liggen rond bepaalde wetsvoorstellen, zal Confindustria zich er achter de schermen mee bemoeien om alternatieve meerderheden te creëeren. Hun voorkeursscenario is een grote coalitie zoals in Duitsland, maar dan zonder Berlusconi. Die vertegenwoordigt eerder de populistische dan de liberale rechterzijde. Veel bazen verkiezen dan ook Prodi. Of ze in hun opzet zullen slagen, is moeilijk in te schatten.

Het probleem is dat de dreiging van een uiteindelijke terugkeer van Berlusconi heel reeël is. Dat maakt het voor de radicale linkerzijde des te moeilijker om uit te leggen waarom we ons tegen de neoliberaal Prodi verzetten. Het maakt de terugkeer van Berlusconi mogelijk.'

Aurora: 'Belangrijk is dat ook extreemrechts (onder andere de groep rond Alessandra Mussolini) zich aan het hergroeperen is. Verschillende extreemrechtse groepen steunden de coalitie rond Berlusconi. Hun deelname aan de verkiezingen geeft hen extra legitimiteit, ook al houden ze er gewelddadige actiemethodes op na tegenover sociale bewegingen en Rifondazione Comunista. In Napels brachten groepen jongeren de fascistische groet uit, terwijl ze 'Berlusconi, Duce, Duce' riepen.'

Sinistra Critica

Danilo: 'Wij pogen nu Sinistra Critica ('Kritisch Links', zie kader) op te bouwen als associatie binnen de PRC. Op het congres van Rifondazione stelde Sinistra Critica voor met centrumlinks een electorale alliantie, maar geen regeringsverbond te vormen. Nu focussen we op het programma van de PRC. De partij mag niet toegeven op de centrale thema's ervan: de oorlog, precaire arbeid, immigratie. We moeten het verschil tussen de PRC en de liberale linkerzijde duidelijk markeren.

Het is nu noodzakelijk om autonome politieke initiatieven te nemen en een eigen zichtbaarheid te verwerven. Het is niet duidelijk of de regering zal kunnen standhouden. Maar indien dat het geval is, dreigt dat tot de integratie van de PRC in de regering te leiden. Dan wordt de breuk van Sinistra Critica met de PRC, afhankelijk van de context van sociale strijd, een mogelijkheid. Waarschijnlijker is echter dat de Unione ten onder gaat aan de eigen contradicties en plaats maakt voor een grote centrumcoalitie. Maar ook dat zou Rifondazione in een crisis brengen. Vandaar het belang om Sinistra Critica op te bouwen.'

Aurora: 'Deze maand is er een congres van de Giovani Comunisti (de jonge communisten, jongerenorganisatie van de PRC). Het debat zal heel intens worden, vooral tussen Sinistra Critica en de meerderheid van 'Bertinottianen'. Zij stellen dat het probleem niet de regering is, maar wel de opbouw van de sociale bewegingen. Volgens ons daarentegen is de kwestie van de regering wel degelijk van belang! De Giovani Comunisti moeten zich opbouwen vanuit een oppositiestandpunt tegen de regering.

Website Rood

Rifondazione Comunista en Sinistra Critica

De Partito della Rifondazione Comunista ontstond in het begin van de jaren negentig nadat de Italiaanse Communistische Partij PCI uiteen was gevallen. Verschillende radicaal-linkse stromingen, waaronder Bandiera Rossa, de Italiaanse afdeling van de Vierde Internationale, bouwden gezamenlijk de partij op. Tussen 1996 en 1998 steunde de PRC de olijfboomregering van Romano Prodi, die viel toen Rifondazione haar steun terugtrok. De partij formuleerde een scherpe kritiek op het stalinisme, en oriĆ«nteerde zich op de opbouw van de globaliseringsbeweging. maar twee jaar geleden verliet de partij die oriëntatie op de sociale bewegingen om zich opnieuw met centrumlinks verbinden. Tijdens de recente verkiezingen behaalde de partij 7,4 procent van de stemmen binnen, goed voor 27 senatoren en 41 volksvertegenwoordigers.

De partij is pluriform. Naast de leidende groep rond Fausto Bertinotti tekenen zich minderheidsstromingen af. De belangrijkste is Sinistra Critica, die vooral bestaat uit Bandierra Rossa, samen met een groep individuele leden van Rifondazione. Eén derde van Sinistra Critica bestaat uit jongeren, die voortkomen uit de recente sociale strijd. Tijdens de recente verkiezingen behaalde de stroming een volksvertegenwoordiger (Salvatore Cannavo) en twee senatoren (Franco Turigliatto en Gigi Malabarba). De coalitie rond Prodi heeft een meerderheid van twee senatoren. Daarnaast zijn er nog zeven senatoren voor het leven, waarvan onduidelijk is hoe ze zullen stemmen.

Gigi Malabarba, die ook in de vorige legislatuur al senator was, zal zich binnen enkele maanden echter laten vervangen door de moeder van Carlo Giuliani, de jongeman die tijdens de betogingen in Genua door de politie werd neergeschoten. Eén van de tests van de komende regering wordt het organiseren van een onderzoekscommissie rond de repressie in Genova. Daarom is het heel erg belangrijk om haar in de senaat te hebben en staat Gigi zijn plaats af, ook al is ze geen lid van Rifondazione.

Grenzeloos nr. 110
Een mooie, sombere film
Jasper Blom (red.) De kredietcrisis, een politiek economisch perspectief
Kritiek: jaarboek voor socialistische discussie en analyse
Ulrike Meinhof
Meer artikelen...
Archief nieuwsberichten ->
International Viewpoint

International Viewpoint is het maandelijkse engelstalige magazine van de Vierde Internationale. De SAP is aangesloten bij deze internationale organisatie. IVP geeft een blik op radicale alternatieven wereldwijd; nieuws, analyse en debatten vanuit alle delen van de wereld.

IV433 - February
Greece - Statement of the assembly of migrant hunger strikers
Egypt - Whither Egypt?
Ireland - Vote for the United Left Alliance

IV432 - January
Tunisia - "I know now that revolution is possible"
Tunisia - The revolution is on the march!
Indonesia - Remembering mass-murder
Debt - The people of Europe should audit the debt
Tunisia - All victory to the Tunisian Revolution; the forefront of the revolution in North Africa and the Middle East
Algeria - No to neoliberalism! No to the free market! For a politics that serves the needs of the people!
Ireland - The Irish crisis: a complete failure for neo-liberalism
Tunisia - "Ben Ali assassin, Sarkozy accomplice"
Tunisia - The social and democratic revolution is on the march!
Mexico - Not one single more death!
Mexico/Climate - "Before COP 16 and its false solutions, for an eco-socialist alternative."


Mijn reactie op dit artikel ...
Naam:
Email adres:
Reactie:
De inhoud van reacties vallen niet onder verantwoordelijkheid van de Grenzeloos-redactie. Bijdrages van lezers met een sexistische of discriminerende inhoud worden van de Grenzeloos site verwijderd. De schrijver (indien bereikbaar) van de reactie krijgt bericht van de verwijdering.