De algemene staking van 3 juni legde een groot aantal bedrijven en diensten plat. Bij de arbeidersklasse heerst het wijdverbreide besef dat ‘het pakket’ met tientallen arbeidswetten een dodelijke bedreiging vormt voor hun toekomst.

De toeristische sector werd zwaar getroffen door de annulering van talrijke vluchten op de luchthavens van Lissabon, Porto en Faro; het openbaar vervoer lag stil in de grote steden, met uitzondering van minimale busdiensten en enkele treinverbindingen tussen het centrum en de buitenwijken van Lissabon; scholen lagen stil midden in de examenperiode en openbare ziekenhuizen functioneerden alleen voor spoedgevallen. Het grote nieuws was een aanzienlijke deelname van de particuliere sector, duidelijk groter dan bij de algemene staking in december, met stakingspercentages die de CGTP (Algemene Confederatie van Arbeiders van Portugal) schatte op 100 procent voor bedrijven als Sovena en Cimpor, op 95 procent voor Bosch en op 88 procent voor Glavidro.

De arbeidersklasse liet zich niet verleiden door de sirenenzangen die de verwerping van het 'pakket' bij de parlementaire stemming als een uitgemaakte zaak beschouwen. De vorige staking, in december, had voldoende kracht om de neofascistische partij Chega te dwingen haar stemgedrag te wijzigen en aan te kondigen dat ze zich zou verzetten tegen de goedkeuring van het wetsvoorstel dat werd aangestuurd door de (in de minderheid zijnde) conservatief-rechtse regering. Maar de ommezwaai van Chega was en blijft een van haar vele opportunistische manoeuvres en niemand kan erop vertrouwen dat ze haar standpunt zal handhaven. Het was noodzakelijk om de strijd voort te zetten en de oproep tot de nieuwe algemene staking, ondanks alle uitstel en aarzelingen van de CGTP, bood de arbeidersklasse de kans om haar standpunt kenbaar te maken. En die kans werd resoluut aangegrepen.

Naast het afwijzen van de illusies over de onzekere uitkomst van de parlementaire stemming, weerstond de arbeidersklasse het sterk demobiliserende effect van de periode van vijf maanden tussen de algemene staking van december en die van juni. Gedurende die tijd onderhandelden de ondernemers en de regering in het forum dat bekend staat als 'Concertación Social' [Sociaal overleg] met de sociaaldemocratische vakbond UGT (Unión General de Trabajadores), waarbij de overwegend communistische CGTP werd uitgesloten. De CGTP maakte geen gebruik van die tijd om in de bedrijven te mobiliseren en te waarschuwen voor het gevaar dat het regeringsproject vormde en aarzelde totdat ze een nieuwe algemene staking uitriep voor 3 juni.

Toen de onverzettelijkheid van de regering ertoe leidde dat de UGT zelf weigerde akkoord te gaan met het pakket, kreeg de CGTP een gouden kans om bijeenkomsten in de bedrijven te organiseren die de UGT ertoe zouden brengen zich bij de staking aan te sluiten. Zelfs zonder die druk van onderop gaven verschillende vakbonden van de UGT hun leden groen licht om zich aan te sluiten bij de staking van de rivaliserende centrale. De CGTP gaf er echter de voorkeur aan een verticale oproep te doen, waarbij het de 'gele' [reformistische] aard van de UGT benadrukte en vermeed de doos van Pandora te openen van een wijdverbreid vergaderproces dat potentieel in staat was de strijd in de komende weken en maanden voort te zetten.

Het uitblijven van vergaderingen vertaalde zich in een zeer ongelijke verdeling van de stakingspicketlines. Op talrijke werkplekken liet de vakbondsbureaucratie de ochtenden vrij zodat de stakers thuis konden blijven of naar het strand konden gaan en beperkte ze zich tot het organiseren van demonstraties in de namiddag in elke stad. Zo kwamen werkplekken met een grote traditie van vergaderingen en picketlines nu zonder beide te zitten. Het – geenszins toevallige – samenvallen van de staking met een vrije dag de volgende dag en met een vrijdag die uitnodigde tot het overbruggen van de week, verergerde de demobilisatie exponentieel. In Lissabon werd de demonstratie die 's middags plaatsvond minder druk bezocht dan die van december 2025.

Op 3 juni 2026 scoorde de arbeidersklasse punten met een krachtige staking. Maar er is geen strategie of leiding die de nederlaag van het arbeidsrechtpakket garandeert. We zijn nog ver verwijderd van het definiëren van die strategie en het opbouwen van die leiding.

Dit artikel stond op Huella del Sur. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.