27 May 2020

Ander Europa

Subscribe to Ander Europa feed Ander Europa
www.andereuropa.org
Updated: 20 min 23 sec ago

De coronapandemie en het falen van de neoliberale gezondheidszorg

Mon, 03/16/2020 - 10:50

door Gerrit Zeilemaker 16 maart 2020   Het wordt nu wel duidelijk het neoliberale kapitalisme met zijn marktwerking in de gezondheidszorg een epidemie als deze totaal niet aan kan. Politici door heel Europa verklaren hun tot op het bot uitgeklede gezondheidszorgsysteem desondanks tot het beste ter wereld. Ze aarzelen om de crisis rigoureus aan te pakken en hun zorgen gaan vooral uit naar het bedrijfsleven. In Italië is het gezondheidszorgsysteem in complete chaos geraakt. Artsen moeten beslissen wie ze wel en niet helpen. Wat daar op dit moment (15 maart) gebeurt zal snel in omringende landen werkelijkheid worden. In Spanje is Madrid op vrijdag een infectiehaard gebleken. In plaats van de stad onmiddellijk af te sluiten, wachtte de regering Sánchez 30 uur en zijn  vele bewoners en studenten de stad ontvlucht, met de voormalige rechtse premier Aznar en zijn vrouw voorop. De Catalaanse regering had wel een kleine stad onmiddellijk afgesloten, maar wachtte tevergeefs op toestemming van Madrid om havens en vliegvelden te mogen sluiten. In Duitsland is een tekort  aan 17.000 verpleegkundigen en vier op de vijf ziekenhuizen vinden geen artsen voor vacante posten. Een derde van de ziekenhuizen in Duitsland moest het afgelopen jaar intensive care bedden en afdelingen voor spoedeisende hulp sluiten. De vakbond Verdi stelt dat na jaren van ‘bedrijfskundige optimalisering’ het personeel op zijn tandvlees loopt. Het financieringssysteem vergoedt alleen behandelde gevallen, preventiecapaciteiten voor epidemieën en rampen worden niet gefinancierd. Ook in Duitsland is het schrijnend tekort aan ic-bedden en beademingsapparatuur al sinds 2012 bekend, toen de bondsregering een risicoscenario had laten maken die griezelig veel lijkt op de huidige coronacrisis. Ondertussen belooft de Duitse minister van Financiën Olaf Scholz bedrijven niet alleen belastinguitstel, maar ook liquiditeitssteun; een ‘veiligheidsnet voor de economie’.  In hun mateloze dienstbaarheid aan het bedrijfsleven komt een ‘veiligheidsnet’ voor de rest van de Duitsers in hun denken niet voor. Ook in Nederland is de gezondheidszorg totaal niet voorbereid op de epidemie. Als 10 % van de geïnfecteerden intensive care nodig heeft zal het met 17 miljoen Nederlanders bij een besmetting van 50% (laag geschat) gaan om circa 800.000 mensen die een ic-bed nodig hebben. Hopelijk niet allemaal tegelijk. Nu al wordt gesproken van een epidemieduur tot juni. Dat betekent dat over een periode van drie maanden misschien gemiddeld 200.000 ic-bedden voor corona-patiënten nodig zijn. Er waren in 2017 zo'n 2.050 ic-bedden in Nederland. In veel van die bedden liggen al mensen. De ic-beddencapaciteit is dus volstrekt onvoldoende. Even niet vergeten dat Nederland qua kosten van de gezondheidszorg per persoon op de 2e plaats in de wereld na de Verenigde Staten staat. Nu komt het sluiten van ziekenhuizen als het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam toch wel in een schril licht te staan. En er staan nota bene nog 15 sluitingen op het neoliberale lijstje! Een veel armer land als China weet in Wuhan in 5 dagen tijd een complete viruskliniek van duizend bedden uit de grond te stampen! Ze hadden al speciale virusklinieken sinds de uitbraak van SARS in 2003 in voorraad. Waarom zijn in Europa geen virusklinieken in voorraad met onze dure gezondheidszorg? De absurde focus op efficiency en winst blijkt letterlijk moordend te zijn! Ondertussen is een vliegtuig uit China in Italië (ook in Irak) geland met aan boord acht ton medische apparatuur en een groot medisch team. Internationale solidariteit! Van de EU heeft Italië nog niets gehoord en van de ECB valt ook niets te verwachten, zoals Ander Europa reeds eerder berichtte. We hebben de onderbetaalde verpleegkundigen en medici nu harder nodig dan die dikbetaalde cliniclowns die ons regeren!  

Euroleaks

Sun, 03/15/2020 - 13:22

15 maart 2020 - Yanis Varoufakis, Grieks minister van Financiën in de regering Tsipras I (eerste helft 2015) registreerde de discussies tijdens de zittingen van de eurogroep, de bijeenkomst van de ministers van financiën van de eurozone, waarvan anders nooit notulen gepubliceerd worden. Met zijn beweging DiEM25, die zich als doel stelt de Europese Unie tegen 2025 te democratiseren, maakt Varoufakis deze opnamen nu openbaar. Men vindt een hoop materiaal (in het Engels) op de website Euroleaks. Een buitenkansje voor wie het conflict tussen Griekenland en de Troika van nabij volgde en nu kan nagaan hoe het er concreet aan toeging onder de Europese 'partners'. In onderstaande video legt Varoufakis uit waarom deze opnames nu publiek gemaakt worden. (hm)    

De Europese Centrale Bank en het coronavirus

Fri, 03/13/2020 - 16:47

door Herman Michiel 13 maart 2020   Net zoals bij mensen komen de diepere motivaties en karaktertrekken van instellingen vaak duidelijker tot uiting in crisissituaties. Dat was gisteren het geval voor de ECB, de Europese Centrale Bank. Die wordt sinds 1 november 2019 geleid door Christine Lagarde, rechtse politica en ster aan het Franse mondaine firmament die het tot directeur van het Internationaal Muntfonds (IMF) schopte. En nu dus de ECB door woelige waters moet loodsen. Er werd reeds eerder voor gewaarschuwd dat Madame Lagarde meer verstand heeft van synchroonzwemmen en Dior-producten dan van centraalbankieren, zelfs in zijn neoliberale opvatting. Dat werd gisteren volledig bevestigd. Haar aankondiging van de maatregelen die de ECB neemt ter bestrijding van de economische gevolgen van het pandemisch coronavirus waren desastreus voor de EU-lidstaat die er in de eerste plaats mee te maken heeft: Italië. Voor het financieel-economisch eerder fragiele land, dat nu ook nog af te rekenen heeft met de zwaarste impact van het virus, werden vanwege de ECB steunmaatregelen verwacht, maar die kwamen er niet. Gevolg: de financiële markten trokken meteen de intrestvoet op van leningen aan de Italiaanse overheid. In technische termen: de spread, het verschil in intrestvoet die Italië moet betalen en die welke de Duitse overheid moet betalen voor haar staatsleningen, sprong meteen omhoog met 2,6 procentpunten, wat miljarden méér uitgaven aan de banken door de Italiaanse Staat betekent. Een onhandige formulering van een beginneling? Nee, veel erger nog en bijna ongelooflijk: Madame Lagarde zei tijdens haar persconferentie “dat het niet de taak is van de ECB om de spread bij overheidsleningen tegen te werken”!! Wat is dan wel de taak van de ECB? Dat is overduidelijk in de maatregelen die de ECB wél nam om de gevolgen van de coronacrisis tegen te gaan:
  • Banken krijgen ‘goedkope’ leningen “opdat ze de KMO’s kunnen ondersteunen”. Goedkoop is hier een understatement, want het tarief bedraagt minus 0,75%. Dit betekent dat banken gesubsidieerd worden om geld te ontlenen bij de ECB!!
  • Het quantitative easing (QE) programma wordt bijna verdubbeld: banken zullen nog gemakkelijker aan liquide middelen geraken. Zogezegd om investeringen te doen, maar de 2500 miljard (ja: tweeduizendvijfhonderd miljard) QE in het verleden kwamen voor het overgrote deel de banken en de rijken ten goede, zonder het economisch raderwerk te stimuleren.
  • Normaal wordt de basisrente verlaagd om het economisch leven aan te wakkeren, zoals gebeurt in de USA en Groot-Brittannië. Maar de irrationele beheptheid van de ECB met de strijd tegen de (onbestaande of toch abnormaal lage) inflatie maakt dat die basisrente nu al negatief is (-0,50%) en dus moeilijk nog verlaagd kan worden. Weet, beste EU-burger, dat ‘strijd tegen de inflatie’ in de EU geheime code is voor ‘strijd tegen loonsverhogingen’, een strijd die de ECB en het hele EU-bestel tot nog toe op voorbeeldige wijze gestreden hebben...
Het zou fout zijn om dit onverantwoord beleid alleen in de schoenen te schuiven van de onbekwame Lagarde. Haar ‘communicatie’ was onhandig, en werd daarom achteraf door een medewerker van de ECB goedschiks kwaadschiks ‘gecorrigeerd’. Maar het klopt dat de opdracht van de ECB, zoals vastgelegd in de Europese verdragen, zich beperkt tot de bestrijding van de gemiddelde inflatie in de eurozone. Tewerkstelling, hulp aan overheden behoort (opnieuw in tegenstelling tot andere centrale banken) uitdrukkelijk niet tot die opdracht. De misstap van Lagarde was dat ze dit te uitdrukkelijk vermeldde. De euro en haar ECB staan ten dienste van de banken en de bedrijven, niet van overheden en de bevolking, zelfs niet in crisistijden als deze. Wanneer zullen politici, van centrumrechts tot centrumlinks (en daarbuiten) dat ooit durven bekennen?        

‘Hervorming’ van de Nederlandse arbeidsmarkt: van flexibele arbeid naar flexibel ontslag

Tue, 03/10/2020 - 22:52

door Gerrit Zeilemaker 10 maart 2020   Met veel tamtam is onlangs het rapport van de Commissie Regulering van Werk aan minister Koolmees (D’66) gepresenteerd.Koolmees noemde het rapport ‘evenwichtig’. Het rapport van de Commissie Borstlap, zoals de commissie naar zijn voorzitter wordt genoemd, begint voortvarend: ‘bakens moeten verzet worden’ en ‘pleisters plakken’ gaat niet meer, er zijn ‘fundamentele aanpassingen’ nodig. De verbeteringen in het rapport zijn echter boterzacht en de verslechteringen zeer concreet. Volgens het rapport heeft rond 60% van de werkenden in Nederland een vast contract en 40% een flexibel contract. Van vrijwilligheid is geen sprake: 80 tot 90 % van de de flexwerkers wil liever een vast contract. Flexwerkers hebben een fors grotere kans om werkloos te worden en verdienen gemiddeld zo’n zeven procent minder voor hetzelfde werk als hun collega’s met een vast contract. De kans op armoede is onder flexwerkers drie keer zo groot. Flexibele werknemers hebben minder toegang tot scholing, doen vaker gevaarlijk werk, zijn vaker slachtoffer van een arbeidsongeval en hebben minder toegang tot een bedrijfsarts. Ze doen noodgedwongen vaker een beroep op regelingen rond werkloosheid, ziekte- en arbeidsongeschiktheid en bijstand. Het rapport concludeert dat ‘de kosten van flexibele contracten dan ook gedeeltelijk worden afgewenteld op het collectief.’ ‘Iedereen’ heeft belang bij ‘nieuwe spelregels in de wereld van werk’ en ‘minder flex’, stelt het rapport. Niet iedereen voelt zich echter aangesproken, want de Nederlandse werkgevers hebben erg veel belang bij de twee miljoen goedkopere flexibele werknemers en 1,1 miljoen zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). De werkgeversorganisaties VNO en MKB vinden dat het rapport het vaste contract ‘heilig verklaart’ en ze zijn vooral tegen het principe dat alle werkenden werknemer zijn tenzij iets anders blijkt. Daarmee wordt de werknemer op een voetstuk geplaatst en dat past niet meer bij een ‘moderne arbeidsmarkt. [efn_note] Financieele Dagblad 23 januari 2020 [/efn_note]   Hoe komt Nederland eigenlijk aan al die flexibele banen? Het grote aantal flexibele banen en zzp’ers is vooral het gevolg van regeringsbeleid. “Het komt niet door conjunctuur of de globalisering of de technologie, het komt doordat we het zo geregeld hebben. Als je de kraan zelf hebt opengezet, kun je hem ook weer dichtdraaien” aldus de oud-directeur van het Centraal Planbureau Laura van Geest. [efn_note] Financieele Dagblad 31 januari 2020 [/efn_note] Voor één keer ben ik het met haar eens: we kunnen de kraan zelf dichtdraaien. Maar waarom hebben ‘we’ die kraan dan opengedraaid?   Een greep uit de geschiedenis Opeenvolgende regeringen kwamen aan de eisen van ondernemers tegemoet die de regels van de arbeidsmarkt aangepast wilden zien: vooral de werkers moesten zich aanpassen aan de ‘eisen’ van de markt. Met uitspraken van minister-presidenten zoals Lubbers: “Nederland is ziek”, het ‘afschudden van ideologische veren’ van Wim Kok, de ‘VOC-mentaliteit’ van Balkenende [efn_note] Balkenende verwees naar de Vereenigde Oostindische Compagnie, het handelsvennootschap gesticht in 1602 dat een sleutelrol zou spelen in het Nederlands kolonialisme.[/efn_note] en ‘visie is als een olifant die het zicht belemmert’ van Mark Rutte werd de publieke opinie gemasseerd en de vakbonden in het defensief gedrongen. Economen deden de rest met uitspraken als “In een markteconomie is dynamiek onvermijdelijk. De arbeidsmarkt moet daarom flexibel zijn.” Verder bewijs hoeft niet geleverd te worden. Het zijn natuurlijk vooral de werkenden die flexibel moeten zijn.   Het Akkoord van Wassenaar en voorwaarden van het FNV In 1982 werd het Akkoord van Wassenaar gesloten, waarmee het FNV, de Federatie Nederlandse Vakbonden, akkoord ging met loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting als herverdeling van arbeid. Het FNV ging aldus akkoord met ‘de versterking van de concurrentiekracht van ondernemingen en in samenhang daarmee verbetering van de rendementspositie.’ ‘Gelet op de zwakke financiële positie van de bedrijven, [mocht] een betere verdeling van de bestaande werkgelegenheid niet tot een verhoging van de kosten leiden.’ De herverdeling van arbeid is later als beleid losgelaten, de loonmatiging niet. [efn_note] Zie de grafieken in Akkoord van Wassenaar keerpunt op de arbeidsmarkt, Centraal Bureau voor de Statistiek, 2007. De volledige tekst van akkoord vindt u hier. [/efn_note]   Op een FNV-kongres in 1984 werd de resolutie Arbeid en Solidariteit vastgesteld, waarin onder voorwaarden de vakcentrale flexibiliteit wilde toestaan. Voorwaarden waren een ‘volwaardige rechtspositie voor het hele personeel’ en ‘verzet tegen verschillende rechtspositieregelingen voor afzonderlijke groepen werknemers’. Maar met name de metaalwerkgeversorganisatie FME eiste flexibele prestatiebeloning, deeltijdarbeid en flexibele werktijden en flexibele werknemersbestanden. Met daaraan gekoppeld zaken als versoepeling van het ontslagrecht, het vergroten van de afstand tussen lonen en uitkeringen en het bestrijden van collectieve arbeidstijdverkorting. De werkgevers namen toentertijd Japan met zijn nieuwe managementmethoden als voorbeeld, hoewel een werkgever moest constateren dat er ‘vaak middeleeuwse sociale toestanden heersten’. Zo heerste bij Toyota een ‘geweldige tempodrang bij kort-cyclisch monotoon werk, waarbij nauwelijks sprake is van pauzes’. Uiteindelijk druppelden deze Japanse toestanden met hun uiterste flexibiliteit ook Nederland binnen, met Volvo Car die als eerste dit systeem invoerde. Een medewerker noemde het een ‘ren-je-rot-systeem’. [efn_note] Zie Ruud Vreeman, Flexibele arbeid. [/efn_note] De voorwaarden van het FNV delfden al snel het onderspit.   Het keukentafel-akkoord: een wet tegen flex In 1995 wilde de minister van Sociale Zaken Melkert iets doen aan het toenemende aantal uitzendkrachten en tijdelijke contracten. Op basis van een nota Flexibiliteit en Zekerheid kwam men aan de keukentafel van de toenmalige coördinator arbeidsvoorwaarden van het FNV, Lodewijk de Waal, tot afspraken. Eveneens aanwezig was een vertegenwoordiger van de werkgevers VNO-NCW en een bestuurslid van de uitzendgigant Randstad als vertegenwoordiger van de uitzendbranche. Ze kwamen tot een compromis: de vakbonden erkenden uitzendbureaus als normale werkgevers en de uitzendbureaus zouden hun werknemers als normale werknemers gaan behandelen. In ruil daarvoor hoefden uitzendbureaus geen vergunning meer aan te vragen bij de overheid. Het gevolg was een explosie van nu meer dan achtduizend uitzendbureaus. De branche is een soort Wilde Westen geworden, de uitzend-CAO wordt op allerlei manieren ontdoken en de verantwoordelijkheid wordt naar speciaal opgerichte dochterondernemingen doorgesluisd. [efn_note] Zie De Groene Amsterdammer, Terug naar de keukentafel. [/efn_note]   Achteraf stelt de Waal dat de Flexwet de bedoeling had ‘flex minder flex en vast minder vast’ te maken. Ook was de wet vooraf bekeken door juristen van de overheid, de werkgevers en de vakbonden. Dat bekijken door juristen heeft er misschien wel voor gezorgd dat de Flexwet een gatenkaas werd en het tegendeel bereikte van wat het doel was. Advocatenkantoren verdienen nu eenmaal het meest door te werken voor grote bedrijven. Wat wil je tenslotte in een land waar de oprichter van uitzendbureau Randstad en de ‘grondlegger van de flexibele arbeidsmarkt’ met 44 miljard ook de op één na rijkste is, en waar de gewezen vakbondsleider Lodewijk de Waal, namens de Staat der Nederlanden commissaris werd bij ING... Echter ‘flex minder flex en vast minder vast’ maken is nu precies datgene wat ook de commissie Borstlap voorstelt!   Nog een wet tegen  flex Ook de regering Rutte II wilde in 2015 met de wet Werk en Zekerheid een ‘nieuw evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid op de arbeidsmarkt, waarbij tweedeling op de arbeidsmarkt tussen mensen met een vaste baan en flexwerkers wordt verminderd.’ De regels voor ontslag werden gestroomlijnd en de ontslagvergoeding werd ‘transitievergoeding’, maatregelen die het langdurig gebruik van flexibele arbeidsrelaties moeten ontmoedigen en sneller tot een vast contract leiden. Verkorting van de maximale werkloosheidsduur werd het ‘activerend maken van werkloosheidsuitkeringen’ genoemd. Een meldpunt van de vakbond CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond) meldde al snel dat als gevolg van de wet honderden bedrijven flexwerkers gingen ontslaan.   En nóg een wet tegen flex Per 1 januari 2020 is een nieuwe wet Arbeidsmarkt in Balans in werking getreden. Ook deze wet had als doel flexwerk af te remmen en vaste banen te stimuleren. Onder andere door de premie voor de werkloosheidswet voor vaste krachten te verlagen en voor flexkrachten te verhogen, waardoor flexkrachten duurder werden. Maar flexwerkers krijgen in het nieuwe bestel pas na drie jaar een vast contract, dat was vroeger twee jaar. Het ontslag werd – eens te meer! -   makkelijker gemaakt. Onmiddelijk bleken werkgevers via allerlei constructies de wet te ontduiken. Een medewerker van het FNV verwoordde het aldus: ¨ “Er bestaat in Nederland een complete industrie van adviseurs en tussenpersonen die voortdurend nieuwe manieren bedenken om arbeid goedkoop te maken en werkgeversverantwoordelijkheden af te schuiven op werkenden. Werkgevers worden bijna uitgenodigd om te gaan concurreren op arbeidsvoorwaarden in plaats van op echte innovatie.”   En nu de commissie Borstlap tegen flex: ontlast het werkgeverschap Terwijl werkenden veertig jaar loonmatiging, toename van arbeidsproductiviteit, verslechtering van de rechtspositie en belastingverhogingen moesten slikken kregen ondernemers lastenverlaging en rijkelijke subsidies. Zo zijn de ondernemerssubsidies, zoals de zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling, opgelopen naar circa 3,8 miljard euro in 2019. De vennootschapsbelasting maakt nog geen 8,5% van de totale rijksbelasting en premieontvangsten uit, terwijl loon- en inkomstenbelasting meer dan 36% uitmaken. De omzetbelasting (btw), waarvan het laagste tarief onlangs met 50% (!) is verhoogd, is met 53 miljard 18,6% van de totale belastinginkomsten.   Het verwennen van de ondernemers is ook uitgangspunt van het rapport van de commissie Borstlap. ‘Ontlast het werkgeverschap’ heet het. Dus adviseert de commissie feitelijk om iedereen flexibel te maken “door de werkgevers soortgelijke rechten toe te kennen als de rechten van werknemers op grond van de Wet flexibel werken.” En verder: “Dit betekent concreet dat de interne wendbaarheid [flexibiliteit G.Z.] binnen het contract voor onbepaalde tijd voor werkgevers wordt vergroot op het terrein van de arbeidsomvang en salaris (tot een bepaald percentage), maar ook op het terrein van functie, werklocatie en arbeidstijden. De werkgever krijgt de mogelijkheid deze arbeidsvoorwaarden eenzijdig te wijzigen indien bedrijfseconomische omstandigheden daartoe aanleiding geven. (...) de werknemer dient dit aanbod te accepteren, tenzij sprake is van zwaarwegende belangen aan zijn kant.” Dit maakt ‘deeltijdontslag’ met ‘teruggang in salaris’ mogelijk. “Via een trapsgewijze afbouw [van salaris] heeft de werknemer de kans aan de nieuwe situatie te wennen…” Dat hiermee het oorspronkelijke idee van de Wet flexibel werken totaal omgedraaid en de werking van de wet feitelijk onmogelijk gemaakt wordt, schijnt de commissie niet te deren. [caption id="attachment_18512" align="aligncenter" width="640"] De Belgische socialistische Bediendenbond (BBTK) in actie tegen flexi-jobs, 17 januari 2018. Overal in Europa zijn de arbeidsomstandigheden een 'parameter' die moet aangepast worden om de winstmarges te garanderen.[/caption] Om de ondernemers nog meer te verwennen: in ruil voor een eventueel verminderde ‘externe flexibiliteit’ moet de ‘ontslagbescherming eenvoudiger’. Nu geldt dat een (kanton-)rechter de arbeidsovereenkomst niet kan ontbinden als een redelijke grond ontbreekt en de werknemer stelt dat hij zijn baan wil behouden. Het ‘instandhouden van de arbeidsovereenkomst tegen de zin van een werkgever in’ past volgens de commissie niet meer binnen de ‘wendbare organisatie’ die de commissie voor ogen staat. Als de ondernemer de arbeidsovereenkomst wil beëindigen wegens disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie moet dat kunnen. Tenslotte “is het van belang het werkgeverschap niet zwaarder te maken dan noodzakelijk. De last van het werkgeverschap moet (...) te dragen zijn.” En zo wordt de wereld op zijn kop gezet. De ondernemer in zijn oneindige goedheid torst een zware last aan werkenden, waarvan het onduidelijk is waarom hij ze überhaupt in dienst wil nemen.   De ene flexibiliteit uitruilen voor de andere: logisch toch De focus op duurzame arbeidsrelaties, dat wil zeggen minder flexibele banen, heeft volgens de commissie als ‘logische consequentie’ voor ondernemers grotere vrijheid om werknemers tussen locaties te schuiven, salarissen te verlagen via deeltijdontslag, gemakkelijker te ontslaan. Met andere woorden: de ene ‘onbalans op de arbeidsmarkt’ moet door een andere onbalans vervangen worden. Maar daarmee zijn flexibele banen niet verdwenen, want de commissie wil de externe flex binnen het arbeidsrecht terugdringen met een ‘ordening van contractvormen’, maar wil de ‘toegevoegde waarde’ van flex graag behouden. Wel krijgen de werkers hulp van een ‘arbeidsombudsman’ om hun rechten uit te leggen en moeten ze de transitievergoeding bij ontslag in een ‘persoonlijk ontwikkelingsbudget’ steken, waarmee ze zich een ‘leven lang’ kunnen ontwikkelen. Kennisveroudering moet verplicht (!) in de loopbaanwinkel voorkomen wordt, terwijl de werkloosheidsuitkering hoog, maar wel kort moet worden. Het gaat om een ‘proactief, activerend arbeidsmarktbeleid’ in een ‘doorgroeihuis’, maar wel één die de ‘werkgevers ontzorgd en compenseert voor productieverlies en begeleidingskosten’. De werknemers moeten dus hun transitievergoeding inleveren en de werkgevers worden volledig gecompenseerd.   Vakbonden doen niet mee en solidariteit bestaat niet Opmerkelijk is dat geen enkele rol voor de vakbonden is weggelegd [efn_note] Ik bedoel hiermee echte vakbonden. Niet de gele vakbonden, zoals die van Mei Li Vos die vrijwel geen leden heeft en voor 90% door werkgevers gefinancierd wordt, maar wel voor de werkgevers zeer lucratieve CAO’s afsluit.[/efn_note] Echte vakbonden zijn toch per definitie de echte ‘arbeidsombudsmensen’. Ook lijkt het alsof de arbeidsrechtbescherming van werknemers uit de goedheid van de werkgevers bestaat en niet in bittere strijd en solidariteit veroverd is. De rechten van werkers worden daarom niet als een recht op zich beschouwd, als tegenwicht tegen de financieel economische overmacht van de ondernemers, maar als een onderhandelingsobject dat naar believen uitgeruild en aangepast kan worden naar de wens van de ondernemers. De jarenlange verslechteringen van de positie van de werkers wordt nu als argument beschouwd om als ‘logische consequentie’ de macht van de ondernemers te versterken. Daarmee rust het rapport op een wankele basis en zal gezien de geschiedenis het aantal flexibele banen niet verminderen, maar zal de basis zijn om de rechten van werkers verder uit te kleden.  

Atheense vrijwilligerskliniek opnieuw bedreigd

Mon, 03/09/2020 - 16:50

9 maart 2020 - Over de zelfbeheerde vrijwilligerskliniek in Elliniko (Athene) hebben we al herhaald bericht [efn_note] Zie o.a. de boekvoorstelling De Griekse poliklinieken in zelfbeheer[/efn_note]. Het is één van de initiatieven van onderuit, ontstaan in 2011 als reactie op de sociale afbraakpolitiek van de Troika. Dokters, verpleegsters en andere vrijwilligers proberen zo goed als kan medische hulp te verlenen aan mensen die niet de middelen hebben om daarvoor te betalen. Er ontstonden solidariteitsacties in diverse Europese landen (Frankrijk, Duitsland, België...) om medisch materiaal in te zamelen. Militanten van de socialistische overheidsvakbond in Franstalig België (CGSP-ALR) waren hierbij zeer actief en onderhouden contacten met de vrijwilligers in Elliniko. Het was via die weg dat in juni 2018 bekend werd dat de vrijwilligerskliniek met sluiting bedreigd werd; het overheidsgebouw, dat gratis ter beschikking gesteld was, zou verkocht worden.  Er kwam internationaal protest, en ook in Brussel was er een solidariteitscampagne.  Het gevaar was voorlopig afgewend.   [caption id="attachment_18502" align="aligncenter" width="650"] De zelfbeheerde polikliniek in Elliniko, Athene. [/caption]   Voorlopig, want op 11 februari kregen de vrijwilligers het bevel om het gebouw tegen 15 maart te verlaten. Net zoals in 2018 wordt door de overheid geen enkel alternatief onderkomen voorzien, terwijl het toch haar verantwoordelijkheid is om de gezondheidszorg te organiseren... CGSP-ALR stelde een solidariteidtsmotie op en lanceerde een petitie gericht aan de Griekse ambassadeur in Brussel.   (hm)  

Nieuwe aflevering over minimumlonen

Mon, 03/02/2020 - 21:46

2 maart 2020 – We sprokkelden de voorbije weken opnieuw een aantal interessante gegevens rond minimumlonen. We geven telkens een korte samenvatting van de bevindingen en de link naar het oorspronkelijk artikel. Dit overzicht wordt toegevoegd aan het artikel Minimumlonen in de EU.   Wat als ... het minimumloon gelijke tred had gehouden met de productiviteit? (USA) Een onderzoek gedaan door Dean Baker, medewerker van het CEPR  in Washington (CEPR, Center for Economic and Policy Research, een progressief onderzoeksinstituut waar een aantal grote namen aan verbonden zijn zoals Joseph Stiglitz, Mark Weisbrot of Robert Solow). Baker ging voor de Verenigde Staten na hoe hoog het huidig minimumloon zou zijn als het gelijke tred had gehouden met de gemiddelde productiviteit. In de VS is er een federaal minimumloon dat sinds 2009 onveranderd op 7,25 $ staat (er zijn wel tal van staten die een hoger minimumloon hebben, sommigen hebben zelfs een automatische indexering. Meer hierover op de Minimum Wage Tracker van het Economic Policy Institute (EPI), een ander progressief economisch onderzoeksinstituut in Washington. Het verschil tussen het nu geldende federaal minimumloon in de VS, en wat het zou geweest zijn als dit sinds 1968 de gemiddelde productiviteit had gevolgd is weergegeven in de volgende grafiek. Van 1938 tot 1968 gingen minimumloon en productiviteit gelijk omhoog, maar vanaf dan is er een toenemende wig. (Statistieken over dergelijke lange periode moeten natuurlijk rekening houden met het algemeen prijsniveau, een dollar in 1938 is geen dollar van 2020. De grafiek houdt hiermee rekening door alles uit te drukken in dollars van 2020.)   [caption id="attachment_18481" align="aligncenter" width="629"] Indien het minimumloon in de Verenigde Staten gelijke tred had gehouden met de gemiddelde productiviteit was het geëvolueerd als de donkerblauwe curve. en had vandaag het niveau van 24 $/uur bereikt. In werkelijkheid is de evolutie zoals de lichtblauwe curve aangeeft. (loonniveau omgerekend naar dollars van 2020)[/caption] Dit is werkelijk spactaculair! Het minimumloon zou vandaag 24$ bedragen, dit is 330% van wat het nu is!! Bron: CEPR, Jacobin. The Week   Wie gelijkaardige studies kent over Europese landen mag ze ons doorsturen, we vermelden ze dan in een volgende aflevering van de minimumloonrubriek.   Minimumloon in Duitsland   In 2015 werd een federaal minimumuurloon (8,50€) ingevoerd; daarvoor bestonden wel bepaalde sectorale en regionale minimumlonen maar geen geldig in de hele Bondsrepubliek en in alle sectoren. Voor overwegingen bij het invoeren (Worden premies meegerekend in het minimumloon?  Hoe zal de toepassing ervan gecontroleerd worden, enz.), zie een artikel van Prof. Thorsten Schulten in Social Europe Journal. Het Duits wettelijk minimumloon bedraagt in 2020  9,35€/uur, maar onderzoekers wijzen erop dat dit geenszins voldoende is om aan precaire leefomstandigheden te ontsnappen. Dat zou minstens een minimumloon van 12 € vereisen, een eis die nu zelfs door de SPD ondersteund wordt, maar prognoses voorzien dat dit niveau pas na 2030 zal bereikt worden als de huidige trend aangehouden wordt (2015: 8,50 €, 2017: 8,84 €, 2019: 9,19 €, 2020: 9,35 €). Zie Toralf Pusch en Thorsten Schulten, Mindestlohn von 12 Euro: Auswirkungen und Perspektiven. Ook elders in Europa zijn er discussies over de manier waarop over minimumlonen moet gedacht worden. Men kan ruwweg twee benaderingswijzen onderscheiden. De ene gaat uit van een percentage (rond de 60%) van het mediaanloon [efn_note]Het mediaanloon is het bedrag dat de loontrekkenden verdeelt in twee even grote groepen: 50% van de loontrekkenden verdient minder dan de mediaan, de andere 50% méér. Men kan de mediaan daarom het 'middenste loon' noemen.Men kan zicht dit als volgt voorstellen. De loontrekkenden gaan op een lange rij staan, de minstverdienende uiterst links, gevolgd door de tweede minst verdienende, en zo opklimmend tot de meest verdienende, uiterst rechts. Stel dat het over 1001 mensen gaat. Het loon van de 501-ste in de rij  is het mediaanloon. Rechts van hem zijn er 500 die meer verdienen, links 500 die minder verdienen. Deze mediaan verschilt meestal van het gemiddelde. Dit laatste wordt bekomen door alle lonen op te tellen en te delen door het aantal. Als er nu aan de rechterkant van de rij een aantal zéér goed betaalden zijn, bv. CEO's die als 'werknemer' een miljoenenloon krijgen, zal het gemiddelde omhoog gedreven worden, terwijl de meeste mensen daar geen boodschap aan hebben. De mediaan zal echter dezelfde blijven, en is daarom een betere indicator voor de verdeling van de lonen over de hele populatie. [/efn_note], de andere is voorstander van een minimumloon als 'living wage', d.w.z. een inkomen dat een leven buiten de armoede garandeert voor de loontrekkende en zijn/haar gezin. Immers: als de lonen over het algemeen laag zijn, is de mediaan dat ook, en 60% van de mediaan kan een hongerloon of erger zijn.  Zie hierover  Fears and hopes around future minimum wages. De groep van laagverdieners neemt trouwens toe, toch in Duitsland, waarover Blickpunkt volgende grafiek publiceerde:   [caption id="attachment_18482" align="aligncenter" width="680"] Het aantal laagverdieners in Duitsland, van 1999 tot 2016. Een 'laagverdiener' wordt hier gedefinieerd als iemand die 2/3 (66%) van het mediaan uurloon verdient. Waren er in 1999 zes miljoen werknemers in dit geval, dan zijn er tegen 2016 meer dan 2 miljoen bijgekomen.[/caption] In Duitsland is een interessante discussie ontstaan over de invoering van het minimumloon. Dat gebeurde dus in 2015 en werd aangestuurd door een negenkoppige minimumlooncommissie (3 vertegenwoordigers van de vakbonden, 3 van de patroons, 2 niet-stemgerechtigde academici en een voorzitter). Deze commissie blijft ook verantwoordelijk voor de aanpassing van het minimumloon. Bij de discussies rond de invoering van het minimumloon (zelfs in zijn uiterst lage Duitse uitvoering, lager dan de Britse!) kwamen er uit mainstream-kringen van de economische 'wetenschap' zeer alarmerende berichten over catastrofale gevolgen voor de tewerkstelling. Sommigen hadden het over 900.000 verloren banen, anderen over 570.000 (zie hierover bv. Norbert Häring en Toralf Pusch & Arne Heise). Maar hoe ijverig de onheilsprofeten ook speurden, men vond sinds de invoering nauwelijks enige invloed op de tewerkstelling... De klap voor de 'wetenschap' is zo groot dat zelfs in regeringskringen wenkbrauwen gefronst worden. De coördinator van de minimumlooncommissie,  Oliver Bruttel, publiceerde daarover met twee andere auteurs een studie om na te gaan hoe de 'wetenschappers' zich zo fel konden vergissen. Ook anderen bogen zich over die vraag (Pusch en Heise, Schreiner) en er wordt verwezen naar de falende modellen (van het neoklassiek economisch canon), naar de 'huidige internationale stand van zaken in het onderzoek'  en de ideologische vooringenomenheid. Dit zou eigenlijk breaking news moeten zijn ("Economische wetenschap davert op haar grondvesten") maar je moet al een zonderling zijn om hierover op een marginale website als deze iets te lezen...   Initiatief van de Europese Commissie rond een Europees minimumloon We hebben het tenslotte over de aankondiging door de nieuwe Europese Commissie o.l.v. Ursula von der Leyen, dat er op korte termijn uit de Commissie een wetgevend initiatief zou komen over het minimumloon in de EU. "Tegen 2024 moet iedereen in de EU een eerlijk loon krijgen".  Op 14 januari publiceerde de Commissie een document om over de kwestie een 'consultatie' te starten.  De Europese Transportarbeidersbond (ETF) was in een eerste reactie niet bijster enthousiast, de bond van werknemers in openbare dienst EPSU evenmin. Ook het Europees Vakbondsinstituut (ETUI) stelt enkele pertinente vragen: hoe zal het minimum gedefinieerd worden? Hoe zal het afgedwongen worden? Zie The European minimum wage on the doorstep.  Er moet in dit verband ook vermeld worden dat de eis voor een 'eerlijk' minimumloon in elk van de EU-lidstaten globaal door de vakbonden ondersteund wordt, maar dat er daartegen ook weerstand bestaat vanuit Scandinavische bonden (die vrezen dat hun eigen relatief goede regeling daarover in het gedrang zou kunnen komen. Deze kwestie wordt o.a. behandeld in een wat ouder (2016) uitgebreid artikel met algemene beschouwingen over een Europese minimumloon-norm. Het ETUI-document bevat ook een grafiek van de wettelijke minimumlonen in de EU-lidstaten, geldig voor 2020, en een tabel met actuele en beijverde minimumlonen in een aantal lidstaten. precieze gegevens . Daarmee beëindigen we voorlopig deze aanvulling op onze rubriek Minimumlonen.     Over het minimumlooninitiatief van de EC zullen we in de toekomst zeker nog berichten. (hm)    

Van Charlie naar Aalst: lachen met alles?

Thu, 02/27/2020 - 08:36

door Henri Goldman (*) 27 februari 2020   Door een merkwaardig toeval was er, enkele dagen voor de polemiek uitbrak over het Aalsters carnaval en zijn antisemitische wagen in 2019, een universitaire polemiek [efn_note] De polemiek ontstond aan de Université Libre de Bruxelles, waar op 13 februari een debat plaatsvond met vertegenwoordigers van Charlie-Hebdo. Tegenstanders spraken van het reactionaire karakter van het blad, voorstanders verdedigden de vrije meningsuiting. Zie Vif/L’Express of Bruzz.[Noot van de vertaler] [/efn_note] over de kwestie Charlie-Hebdo. Ter herinnering: Charlie is internationaal bekend geworden door het overnemen van de fameuze ‘Deense karikaturen’, waardoor de redactie het mikpunt werd van het islamitisch terrorisme in januari 2015. Sindsdien houdt Charlie voet bij stuk en blijft gelijkaardige karikaturen publiceren. Behalve voor de bloedige afloop springen wat mij betreft de gelijkenissen tussen Charlie en Aalst in het oog. Aan beide zijden vond men het verstandig om beelden te gebruiken die, terecht of ten onrechte, kwetsend zijn voor een bevolkingsgroep, in het ene geval de Joden, in het andere de Moslims. In beide gevallen heeft de mediatisering van de karikaturen, nog versterkt door de sociale netwerken, internationale reacties uitgelokt. Er werd betoogd in de straten van talrijke moslimlanden, met de zegen van de lokale dictaturen die verrukt waren over deze bliksemafleider, terwijl de Israëlische regering officieel protesteerde tegen de splinter in het oog van een buur, maar de balk niet zag in zijn eigen oog. Aan beide zijden werd geschermd met de vrije meningsuiting en het recht om met alles te lachen. Men foeterde tegen de ‘politieke correctheid’ van de nieuwe ayatollah’s die geen greintje humor hebben. Men nam het op voor de gezonde cultuur van de satire en de ironie eigen aan de Franse geest of aan de Vlaamse traditie, die allebei beweren geen taboes te kennen. Aan beide zijden hebben sommigen willen klacht indienen tegen deze karikaturen omdat ze zouden aanzetten tot haat, maar zover is het niet gekomen, want de vrije meningsuiting is binnen ons recht zeer goed beschermd. Aan beide zijden heeft men gezien dat de publieke opinie verdeeld reageerde, met uitgesproken standpunten. En er was geen gebrek aan commentaren uit het wereldje van de intellectuelen.   Complottheorie Niettegenstaande de gelijkenissen waren het niet precies dezelfde standpunten die verdedigd werden aan de twee kanten. Sommige onvoorwaardelijke verdedigers van de vrije meningsuiting à la Charlie zijn dat niet langer in het geval van Aalst, waar ze oproepen tot censuur en repressie. Het verschil in benadering zal koren op de molen brengen van de volgelingen van Dieudonné [efn_note] Franse komiek die evolueerde van links en antiracistisch naar (uiterst-)rechts, en er niet voor terugdeinsde samen met Jean-Marie Le Pen te verschijnen. [Noot van de vertaler][/efn_note], die beweren dat de Joden ongenaakbaar zijn en die, zoals die professor emeritus van de UCL [efn_note] Het gaat over Jean Bricmont. [/efn_note], eindeloos het complot-motto herhalen dat aan Voltaire wordt toegeschreven: “Als u wil weten wie de macht in handen heeft, vraag u dan af wie u niet mag bekritiseren.” De antisemitische wagens in Aalst zijn onuitstaanbaar. De anti-islamitische karikaturen van Charlie zijn dat ook. Men kan slechts misprijzen hebben voor wie erop uit is bevolkingsgroepen te kwetsen in wat hen het meest heilig is, en niemand heeft het moreel recht om te verkondigen dat het heilige van de andere belachelijker zou zijn dan het zijne. Maar het is nooit door de politie erop af te sturen dat men ideeën kan beletten zich te verspreiden, of ze nu grootmoedig of walgelijk zijn. Vaak is het omgekeerde waar. Alleen een culturele strijd kan de stank verdrijven die verspreid wordt door racisme, en het misprijzen dat uitgaat van de Charlie-karikaturen en sommige volkse tradities die de ergste stereotypen hanteren en nog heel wat moeten evolueren. Men kan geen keuze maken tussen het afwijzen van het antisemitisme in Aalst en de islamfobie van Charlie. Vooral in een tijd waar een nieuwe golf racistische misdaden gepleegd wordt, even goed tegen Joden als tegen Moslims. De beide partijen en hun aanhangers hebben wel iets beters te doen dan een “competitie over de slachtoffers”te organiseren, want dan zijn er alleen verliezers. De strijd tegen het racisme is één en ondeeldbaar. Charlie – Aalst: één strijd! (*) Henri Goldman is hoofdredacteur van het magazine Politique dat verschijnt in Franstalig België. Zelf van Joodse origine is hij lid van de UPJB, Union des Progressistes Juifs de Belgique. Dit standpunt verscheen op de site van de UJFP (Union Juive Française de la Paix) en op Cosmopolite. Nederlandse vertaling door Ander Europa. We danken Henri Goldman voor de toelating tot vertaling en publicatie.

Britten weg, EU minder ‘Atlantisch’ ?

Wed, 02/26/2020 - 17:57

26 februari 2020 -In het Editoriaal van het maartnummer van Le Monde Diplomatique zet Serge Halimi vraagtekens bij de gedachte dat met de Brexit, het verdwijnen van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU), er ook een minder liberale en minder op Washington afgestemde Europese koers kan komen. Dat idee is op zich niet zo gek, geeft Halimi toe, want het VK verdedigt de vrijhandel sinds de Industriële Revolutie, de band met Washington sinds Churchill en Roosevelt, de financialisering van de economie sinds de City of London de Britse economie en politiek ging domineren, en het harde neoliberalisme sinds Thatcher en Reagan. Maar... “Washington heeft de Britten niet meer nodig om zijn wet te dicteren aan het Oude Continent”: sinds 2004 zijn er een twaalftal landen bij de EU gekomen die net soldaten naar Irak hadden gestuurd op vraag van Washington.  Een beetje provocerend noemt Halimi het “landen die geen twee ideeën kunnen aan elkaar knopen of het moet in het Engels zijn, bij voorkeur in bewoordingen gekozen door het Ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten”. Maar zo fel overdrijft Halimi blijkbaar niet. Hij verwijst naar een communiqué dat door de Trump-administratie doorgestuurd werd naar de Westerse en Arabische bondgenoten na de aankondiging op 28 januari van het zogezegd Amerikaans ‘vredesplan’ voor Israel-Palestina;  in werkelijkheid gaat het over het aanzetten tot verdere annexatie en kolonisatie en een aanfluiting van het internationaal recht. Het Franse blad Le Figaro kwam in het bezit van het communiqué (zie uittreksel) en vindt veel gelijkenissen in de bewoording van de Westerse commentaren op het Amerikaans ‘vredesplan’ en het communiqué.   [caption id="attachment_18466" align="aligncenter" width="690"] Om het de bondgenoten gemakkelijk te maken suggereert Washington hoe ze kunnen reageren op de Amerikaanse voorstellen voor de oplossing van het Palestijns-Israelisch conflict: "We danken President Trump voor zijn inspanningen om vooruitgang te boeken bij dit lang aanslepende conflict." - "We hebben deze Visie nagetrokken en vinden het een ernstig, goedmenend en realistisch voorstel" - "We roepen Israelis en Palestijnen op om te onderhandelen op basis van deze Visie, onder leiding van de Verenigde Staten".[/caption]   Halimi geeft toe, de Franse president Macron heeft Trump weliswaar niet ‘bedankt’ zoals het communiqué voorstelt, maar hij heeft ‘zijn inspanningen geprezen’.  

Berlijn bevriest huurprijzen

Mon, 02/24/2020 - 14:54

24 februari 2020 - Betaalbaar wonen is voor miljoenen gezinnen in Europa een levensgroot probleem geworden. Dat is zeker ook zo in Duitsland. Die Linke heeft er een van haar belangrijkste eisen van gemaakt, wat men de voorbije jaren ook duidelijk kon merken aan de vele affiches daarover in Duitse steden. Sinds gisteren is in Berlijn een van kracht geworden die de huurprijzen voor vijf jaar bevriest. De Mietendeckel (‘deksel op de huurprijs’) was een programmapunt van de rood-rood-groene coalitie (SPD-Die Linke- Grünen) die de stadstaat Berlijn sinds 2016 bestuurt (als stad en als Duitse deelstaat).Prominent in het coalitieverdrag 2016-2021 staat Betaalbaar wonen voor iedereen, en wat niet vaak het geval is met verkiezingsbeloften: de Berlijnse regering [efn_note] Samengesteld uit de SPD-burgemeester Michael Müller en nog 4 staatssekretarissen van de SPD, 3 van Die Linke en 3 van de Grünen [/efn_note]) heeft er werk van gemaakt. De wet zal de huur van ongeveer 1,5 miljoen huurwoningen en appartementen bevriezen op het niveau van 18 juni 2019; inbreuken kunnen met boetes tot een half miljoen euro bestraft worden. Andere bepalingen maken het mogelijk voor huurders die nu al in extra dure (meer dan 120% van een tabelwaarde) appartementen wonen een klacht in te dienen. Anderzijds kunnen verhuurders die menen in een economisch wankelbare positie te komen door de bevriezing, een aanvraag doen om de huur toch te verhogen; indien aanvaard zal de Berlijnse overheid een tegemoetkoming doen aan de huurders. Berlijn was na de inlijving van Oost-Duitsland in de Bondsrepubliek een toevluchtsoord geworden voor veel Oost-Duitsers, die er een goedkope woning vonden. Maar de prijzen stegen, goedkope wijken werden peperduur, en immobiliënmaatschappijnen zagen er winstmogelijkheden in. Zo bezit het beursgenoteerde Deutsche Wohnen , opgericht door Deutsche Bank, 111.000 woningen in Berlijn; in 2017 keerde het 262 miljoen € dividend uit aan de aandeelhouders. Huurcollectieven ijveren ervoor dat het woningenpark in openbare handen komt. (hm)  

Anticapitalistas tegen coalitie PSOE-Podemos

Fri, 02/21/2020 - 21:17

21 februari 2020  

Overal in Europa zijn linkse organisaties en partijen op zoek naar een strategie om links terug aan zet te brengen.  Brede ‘progressieve’ regeringscoalities (zoals rood-rood-groen in een aantal Duitse deelstaten) ? Links ‘populisme’ à la Chantal Mouffe? Dynamisering van de sociaaldemocratie zoals in Labour onder Corbyn? Politieke oppositie gekoppeld aan sociale agitatie (La France Insoumise, PVDA/PTB...)? Het laatste woord is hierover niet gezegd, en het is bijgevolg belangrijk om allerlei ervaringen  en evoluties op te volgen. We hebben het daarom hier over de recente beslissing van Anticapitalistas om haar verhouding tot Podemos te herzien, de Spaanse linkse bewegingspartij die mede door Anticapitalistas werd opgericht.

Anticapitalistas is een marxistische politieke organisatie in Spanje, die vanaf 2009 optrad als politieke partij, Izquierda Anticapitalista. In 2014 lagen ze mee aan de basis van de oprichting van Podemos, waarvan ze  de linkervleugel werden.  Bekende figuren zijn Teresa Rodriguez, secretaris-generaal van Podemos in Andalusië (post die ze nu verlaat), en Miguel Urbán Crespo, Europees parlementslid. Sinds de deelname van Podemos aan een coalitieregering met de PSOE nam Anticapitalistas steeds meer afstand van Podemos en zal eind maart een definitieve beslissing nemen. De onderstaande verklaring [efn_note] Verschenen op de website van Anticapitalistas op 16 februari 2020, in Engelse vertaling op Nobordersnews.  [/efn_note] geeft beknopt de bezwaren van Anticapitalistas weer; Anticapitalistas besliste ook niet aanwezig te zijn op 21-22 maart op het congres (‘burgerassemblee’, Vistalegre III) van Podemos en eind maart de beslissing bekend te maken over de verdere verhouding tot Podemos.

[spacer size="30"] VERKLARING VAN ANTICAPITALISTAS IN DE AANLOOP NAAR DE BURGERASSEMBLEE VAN PODEMOS

 
  1. De beslissingen genomen door Podemos de voorbije maanden gaan in een richting die wij niet delen. Vijf leden van Unidas Podemos traden als minister toe tot een progressief-neoliberale regering gedomineerd door de centrum-linkse Spaanse Socialistische Arbeiderspartij (PSOE), die er de belangrijkste machtsposities bekleedt. In onze visie is deelname aan deze regering geen verzwakking van het huidig politieke regime in de Spaanse Staat, maar integratie van Podemos daarin, en wordt het beheer van het huidige regime als de enig mogelijke horizon beschouwd. Het voorstel van Anticapitalistas was om in het Parlement te stemmen ten gunste van een regering geleid door de PSOE en dan onmiddellijk de oppositie te kiezen om de strijd voort te zetten voor een project waar een sociale meerderheid achter staat. Maar dat voorstel werd geweigerd door de huidige leiding van Podemos. We delen ook niet de beleidsoptie om een politiek pact te sluiten, en ook niet om een sociale consensus te bereiken, wat in beide gevallen neerkomt op het verzaken aan een confrontatie met de grote economische machten. In die zin vinden wij dat er een groot verschil bestaat tussen de doelstellingen van het Podemos waaraan wij meewerkten bij de oprichting zes jaar geleden, en de koers van de huidige organisatie. Toen was het zaak om de politieke klasse en de economische elites uit te dagen, maar nu wordt een alliantie gezocht met die politieke klasse en worden de privileges van de economische elite met rust gelaten. [spacer]
  2. Terzelfder tijd begrijpen we dat een groot deel van de linkse mensen opgelucht zijn door de vorming van deze regering. De vrees voor extreemrechts, de moeheid na jaren mobilisatie maken het begrijpelijk, en we hebben er respect voor. Maar wij geloven dat de doelstellingen van deze regering verre van ambitieus zijn, zelfs als we binnen de grenzen blijven opgelegd door het systeem. Daarom zien we het als onze onmiddellijke taak om te proberen een nieuwe cyclus van strijd te bevorderen, zodat de bewegingen niet van straat verdwijnen. Op 8 maart mobiliseren we voor feministische stappen vooruit, we zullen de intrekking van de hervormingen van de arbeidsmarkt eisen, de regulering van de huurprijzen, de sluiting van de detentiecentra voor vreemdelingen (CIE’s), het verbod op afdankingen in bedrijven die staatssteun krijgen, een eind aan de huisuitdrijvingen en de intrekking van artikel 135 van de Grondwet dat een budget in evenwicht oplegt. Zonder georganiseerde druk van de bevolking zal er geen vooruitgang zijn. Zonder doelstellingen die het waard zijn om verdedigd te worden, zoals de herverdeling van rijkdom en macht ten gunste van gewone mensen, kan er een gevaarlijke voedingsbodem ontstaan waarop extreemrechts zijn machistische, racistische en autoritaire demagogie kan botvieren, wat alleen de rijken ten goede komt. [spacer]
  3. Onder deze omstandigheden moet de aderlating die Podemos als organisatie heeft geleden de voorbije jaren geanalyseerd worden en moet er vooraf voldoende politiek overlegd worden, zoniet zal de Burgerassemblee overkomen als een simpele goedkeuring van het leiderschap van Podemos en de strategie van het ondergeschikt maken aan de PSOE. [spacer]
  4. Daarom heeft Anticapitalistas besloten om niet deel te nemen aan de volgende Burgerassemblee van Podemos, en in de plaats daarvan ons toe te spitsen op de discussie rond onze beslissing over onze verhouding tot Podemos, het project waarvan we mee aan de wieg stonden en waaraan we zoveel energie gespendeerd hebben. Ons intern debat moet tot een conferentie leiden op 28 maart, waarop we onze eindbeslissing zullen bekendmaken. Zonder enige aarzeling wensen we het allerbeste van de mensen die beslissen deel te nemen aan de Burgerassemblee. We zijn ervan overtuigd dat we elkaar blijven zien en blijven samenwerken op verschillende domeinen.
 

Steeds minder dekking door CAO’s in de EU

Fri, 02/21/2020 - 13:36
Bewaren als PDF

21 februari 2020 – Het Europees Vakverbond maakt cijfers bekend over de evolutie van het aantal werknemers die gedekt worden door een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). Daartoe wordt de toestand in 2000-2002 vergeleken met die in 2016-2018. In alle lidstaten van de EU, behalve in Denemarken, Finland, Italië en Oostenrijk  is er een achteruitgang die soms enorm groot is. Zo in Roemenië (van 100% dekking naar 23%), Griekenland (100% –> 26%), maar ook waar CAO’s op weinig werknemers betrekking hadden is er geen vooruitgang, eerder drastische achteruitgang. Zo in Litouwen, waar het van 15% naar 7% ging… De achteruitgang in Duitsland (van 68% naar 54%) betekent concreet dat 884.000 minder mensen van de CAO-voorwaarden genieten. Onderstaande grafiek geeft het resultaat voor alle lidstaten (voor de landencodes, zie hier). De data zijn afkomstig van Jelle Visser, Amsterdam Institute for Advanced Labour Studies (AIAS).

 

In totaal genieten nu 3,3 miljoen minder werknemers van een CAO dan aan het begin van de eeuw. Het EVV is van plan deze cijfers voor te leggen tijdens hun gesprekken met de nieuwe Europese Commissie over een Europees minimumloon. Zoals iedereen weet zijn CAO’s een belangrijk instrument om de lonen te beschermen, of niet te veel te laten dalen. Het EVV zal daarbij verwijzen naar de huichelachtige uitspraken van de Commissie ( “Collective bargaining is an essential element of the social market economy promoted by the EU and a strong foundation for good wage setting.”) maar er zal meer nodig zijn dan dat om de systematische boycot van vakbonden in en door de EU  te counteren. (hm)

 

Hits: 2

Een politieke aardverschuiving in Thüringen?

Wed, 02/19/2020 - 17:10

Door Geerit Zeilemaker 19 februari 2020   De verkiezingen in de deelstaten Thüringen (oktober 2019) en Bremen (mei 2019) waren de enige successen voor Die Linke na zware nederlagen in de deelstaten Brandenburg en Sachsen (september 2019); ook bij de verkiezingen voor het Europese Parlement (mei 2019) leed de partij zware verliezen. Toen na een heftige partijstrijd de fractievoorzitter van de Bondsdag Sahra Wagenknecht haar functie neerlegde ging het bergaf met Die Linke. Het meest prominente partijlid en de meest geliefde politica van Duitsland in een openlijke partijstrijd opzijzetten trekt nu eenmaal geen stemmen. Voor Wagenknecht is de strijd voor loon en sociale zekerheid kern van een linkse politiek en niet een ‘groenliberale lifestyle partij’, zoals zij de huidige koers van Die Linke kenschetst. [efn_note] Interview met Wagenknecht op NachDenkSeiten [/efn_note] De verkiezingscampagne van Die Linke in Thüringen had zich vooral gebaseerd op de persoon van hun kandidaat, Bodo Ramelow, de Thüringse minister-president die voor een tweede termijn kandideerde. Alleen zijn portret sierde de verkiezingsaffiches alsof hij niet bij een partij hoorde. Ramelow presenteerde zich nadrukkelijk als man van het midden, haalde 31% van de stemmen en Die Linke werd de grootste partij. [efn_note]Zie Andreas Wehr, DIE LINKE nach den Wahlen in Thüringen - Wiederauferstehung als Partei der Mitte?  [/efn_note] Zijn regeringscoalitie van Die Linke, Grünen en de sociaaldemocratische SPD kwam echter vier zetels te kort voor een meerderheid, dus hengelde Ramelow naar gedoogstemmen van de rechts-conservatieve christendemocraten van de CDU. Het ging echter anders. CDU en FDP [efn_note] De FDP is de liberale Freie Demokratische Partei), die bij de deelstaatverkiezingen ternauwernood de kiesdrempel van 5% haalde. [/efn_note] zetten Ramalow buiten spel met hulp van de extreem-rechtse AfD (Alternative für Deutschland). De nieuwe minister-president van Thüringen heette ineens Thomas Kemmerich (FDP), verkozen met stemmen van de AfD. Het zorgvuldig opgebouwde ‘democratische midden’-imago van CDU en FDP stortte als een kaartenhuis in elkaar. Tot nu toe gingen ze uit van de ‘hoefijzertheorie’. Aan het rechter uiteinde de AfD en aan het linker uiteinde Die Linke. Beiden even slecht en extreem, want populistisch en per definitie ondemocratisch. Daarbij presenteerde de CDU/CSU [efn_note] CSU: Christlich-Soziale Union, de Beierse zusterpartij van de CDU. Beiden samen worden vaak de ‘Union’ genoemd. [/efn_note], de FDP en SPD zich als het democratische en gematigde midden. Na de verkiezing van Kemmerich als minister-president door CDU en FDP met gedoogsteun van de AfD ging het snel. Spoedig kwamen de vergelijkingen met het aan de macht komen van de eerste nazi-minister in Duitsland precies 90 jaar geleden … in Thüringen [efn_note]Zie NachDenkSeiten, Nachtrag zum Fall Thüringen …,  [/efn_note]. Een taboe in naoorlogs Duitsland was doorbroken en de politieke chaos losgebarsten. De spontane verontwaardiging leidde tot een felle demonstratie voor het Thüringer parlement in Erfurt en voor de FDP- en CDU-partijkantoren in Berlijn. [efn_note]Zie Berliner Zeitung, 5 februari 2020. [/efn_note] Het leidde tot het aftreden van de kersverse minister-president die nauwelijks een paar dagen in functie was geweest.   [caption id="attachment_18415" align="aligncenter" width="690"] Protest tegen CDU-FDP-AfD manoeuvre, Erfurt 15 februari 2020 [Foto Neues Deutschland][/caption]  Voorts kwamen een aantal onaangename feiten aan het licht. De voorzitter van de FDP in Berlijn, Lindner, was volledig op de hoogte en telefoneerde in de dagen voorafgaande aan de verkiezing van de minister-president dagelijks met Kemmerich. Lindner ondersteunde zijn lokale partijgenoot als ‘kandidaat van het midden’. Achteraf ‘schaamde’ Lindner zich en trad af. Een ander onaangenaam feitje bleek een brief te zijn die de Thüringse AfD-voorzitter Höcke al in november 2019 aan de Thüringse FDP en CDU gestuurd had, waarin hij aanbood samen te werken en een CDU/FDP-regering te gedogen. [efn_note] MDR Thüringen [/efn_note] De Thüringse CDU en FDP wisten dus al dat ze op de AfD konden rekenen. Komt nog daarbij dat de Thüringse CDU-voorzitter Mohring vóór de stemming bondskanselier Angela Merkel en CDU-voorzitter Annegret Kramp-Karrenbauer om steun gevraagd had. De politieke aardbeving was dus aangekondigd. Bij zijn aftreden verklaarde Kemmerich op groteske wijze dat hij iedere samenwerking met zowel extreem-rechts als met extreem-links afwijst. ij probeerde de schuld vooral in de schoenen van de AfD te schuiven die zich van ‘perfide trucks’ bediend had om de ‘democratie te beschadigen’.Wel gaan zijn paar dagen in functie Kemmerich 93.000 euro opleveren. De dagen worden als een maand werk gezien en daarna krijgt hij nog zes maanden wachtgeld plus toelagen.   CDU in crisis: Waffengret treedt af   Toen deed de voorzitter van de CDU, Annegret Kramp-Karrenbauer (‘AKK’), nog een duit in het zakje. Eerst probeerde ze de CDU-fractie van Thüringen tot nieuwe verkiezingen te bewegen. Dit wimpelden ze af, omdat nieuwe verkiezingen op een nederlaag voor de CDU zouden uitlopen. Daarna wilde AKK een kandidaat die Thüringen niet ‘splijt’ en deed een appèl aan de SPD en de Grünen om met een kandidaat te komen, want stemmen voor de kandidaat van Die Linke, Ramelow, wilden de Thüringse CDU-afgevaardigden niet. Annegret Kramp-Karrenbauer, die niet alleen als AKK bekend is maar als minister van defensie ook als ‘Waffengret’, was de gedoodverfde opvolgster van bondskanselier Merkel. Slechts 19% van de Duitsers willen haar echter als kanselier. Haar ondergang stond dus al in de sterren geschreven. Na dit politieke gestuntel met Thüringen, waaruit bleek dat niemand naar haar luisterde en nadat Merkel zich openlijk van haar distantieerde, was haar aftreden als voorzitter van de CDU en daarmee als Merkels kanselierskandidaat onvermijdelijk geworden. Ze blijft nog wel minister van defensie. Met de gespeelde verontwaardiging van Merkel werd handig verborgen dat juist de CDU-banvloek op Die Linke’s Ramelow de weg voor deze coup open lag. Die banvloek was in feite vanuit CDU-standpunt misplaatst want de rood-rood-groene regering van Ramelow (bestaande uit die Linke, SPD en Grünen) had zich in de afgelopen jaren zeer gematigd opgesteld.   Die Linke wil ‘de democraten bij elkaar houden’   Ramelow wilde eerst met stemmen van de CDU toch als minister-president gekozen worden om nieuwe verkiezingen uit te schrijven. En bij voorkeur met de CDU over de begroting van 2021 en over investeringen in de gemeenten overleggen. Voor een ontbinding van het Thüringer parlement en nieuwe verkiezingen zijn 60 van de 90 stemmen nodig. Ja, de zorgen van Ramelow zijn roerend, maar waarom het moment van verontwaardiging niet grijpen en meteen verkiezingen afdwingen? Waarom concessies doen aan CDU en FDP? Aan de kiezers in Thüringen zal het niet liggen. Al direct na het schandaal bleek uit een opiniepeiling dat Die Linke bij een nieuwe verkiezing van 31% naar 39% zou gaan. Met SPD (10 procent) en Groenen (5 procent) zou de voormalige rood-rood-groene regeringscoalitie een meerderheid hebben. Maar Die Linken roepen de CDU en FDP op om ‘naar de consensus van de democratische partijen terug te keren’ en willen ‘de rijen der democraten weer sluiten’.] Afgelopen maandag stelde Ramelow plotseling voor om de vroegere Thüringse minister-president van de CDU voor 70 dagen op haar oude post te kiezen. Het gaat dan om een technische regering die de nieuwe verkiezingen voorbereidt. De vertegenwoordigers van SPD en Grünen maar ook die van de CDU waren volkomen verrast. Maar voor verkiezingen zijn 60 van de 90 stemmen nodig en die Linke, SPD en Grünen hebben er samen maar 42. Ze zijn dus afhankelijk van de stemmen van de CDU, maar zoals vermeld gaan die bij nieuwe verkiezingen waarschijnlijk een nederlaag tegemoet. Wie sprak over de ‘consensus van de democratische partijen’ ?   Welke democraten?   Dat roept de vraag op hoe democratisch de CDU/CSU en de FDP eigenlijk zijn. Zo wijst Die Linke politicus Oskar Lafontaine op de ontstaansgeschiedenis van de CDU die zich als bolwerk tegen fascisme en communisme zag, maar vol zat met oud-nazi’s die na de oorlog op belangrijke regeringsposten kwamen. Maar ook nu nog zijn de overgangen van CDU en FDP naar AfD vloeiend. Vele AfD-politici komen uit CDU of FDP. Zo opereert in de ‘Werteunion’ (Waardenunie), een rechtse groep binnen de CDU, het vroegere hoofd van de geheime dienst, Maassen, die zowel CDU als AfD adviezen verleent. Maassen sprak op een reeks van CDU-bijeenkomsten door heel Duitsland, ter ondersteuning van vooral conservatieve CDU-kandidaten. Nog in dienst verstrekte hij vertrouwelijke informatie aan de AfD. Maassen, die spreekt van ‘linksradikale krachten’ in de SPD en Merkel verwijt de CDU ‘ver naar links te hebben getrokken’, vindt grote ondersteuning in vele CDU-afdelingen.   Die Linke wil er zo graag bijhoren   De grote vraag is dus wat Die Linke met deze ‘democraten’ wil,  nu zelfs grote delen van de SPD uit de regering Merkel willen stappen voor het te laat is. Waarom willen samenwerken met partijen die al twee decennia verantwoordelijk zijn voor een snoeihard neoliberaal beleid? Waarom de Grünen verwijten met de CDU samen te willen werken eerder dan met Die Linke, als je in Thüringen het minister-presidentschap cadeau wil geven aan juist die CDU? Als je zevert over post-kapitalistische organisatievormen en niet één concrete politieke eis presenteert? [efn_note] Zie Zeit online, Linke Mehrheiten gibt es nicht durch die Hintertür. [/efn_note] Ondertussen is het antwoord gekomen. De CDU heeft het aanbod van Ramelow afgewezen. “We willen geen regering van 70 dagen en we willen geen verkiezingen”, verklaarde de secretaris van de CDU in Thüringen. De CDU weet wel wat ze wil: alles, behalve een linkse partij aan de macht! Het debakel in Thüringen kan dus zomaar een debakel voor Die Linke worden. Wordt vervolgd.  

Ook Raad van Europa wil Assange vrij

Mon, 02/17/2020 - 18:32

17 februari 2020 - Julian Assange, eventjes recapituleren. Een Australische geëngageerde journalist die in 2006 Wikileaks oprichtte, om zo publiek te maken wat overheden of private instellingen proberen geheim te houden. Het gaat dan bv. over belastingsontduiking, spionage, rechteloosheid in de Guantanamo-gevangenis, enzovoort. Wikileaks werd alom bekend toen het in 2010 geheime bezwarende documenten over de oorlog in Afghanistan en Irak publiceerde. Sindsdien willen de Verenigde Staten Assanges vel. Het is onduidelijk in hoeverre het Zweeds internationaal aanhoudingsmandaat aan het adres van Assange datzelfde jaar daarmee in verband stond; de aantijgingen van sexueel geweld werden inmiddels, na 9 jaar, ingetrokken. In 2019 was er een formeel Amerikaans uitleveringsverzoek aan Groot-Brittannië waar Assange opgesloten zit. Hij had in 2012 asiel gekregen van Ecuador, toen onder president Rafael Correa, en verbleef zeven jaar in de Ecuadoraanse ambassade in Londen. Na de opvolging van Correa door Moreno eindigde ook het asiel en de ernstig zieke Assange werd door de Britse politie gearresteerd en gevangengezet in de ultrabewaakte Belmarsh Prison. Uitgeleverd aan de USA riskeert hij levenslang of erger. In de aanloop naar zijn uitlevering zijn de komende maanden nog een aantal hoorzittingen gepland, maar een hele reeks organisaties en personaliteiten , o.a. in België en Duitsland , eisen zijn onmiddellijke vrijlating; er lopen ook diverse petities hierover. Die eis kreeg op 28 januari belangrijke steun vanuit de Raad van Europa (géén instelling van de Europese Unie). In een resolutie  van de parlementaire Assemblee van de Raad van Europa over de vrijheid van de media is een amendement ingevoegd waarin de 47 lidstaten van de Raad gevraagd worden te ijveren voor de vrijlating van Julian Assange. Het amendement luidt:

 “overweeg in dit verband dat de detentie en strafrechtelijke vervolging van Julian Assange een gevaarlijk precedent schept voor journalisten, en sluit u aan bij de aanbeveling van de speciale VN-rapporteur voor foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing die op 1 november 2019 verklaarde, dat de uitlevering van de heer Assange aan de Verenigde Staten moet worden geblokkeerd en dat hij onmiddellijk moet worden vrijgelaten. “

De Europese lidstaten (en het Verenigd Koninkrijk) zijn dan wel lid van de Raad van Europa maar zoals een artikel op eurojournalist het verwoordt: "Is het niet mooi dat steeds meer Europese regeringen wetten stemmen om klokkenluiders beter te beschermen, die moedige journalisten en burgers die geheime documenten en informatie openbaar maken over alle soorten wandaden begaan door onze regeringen? Die mensen moeten beschermd worden, zeggen onze regeringen, dat zijn onze Europese waarden, vrijheid van spreken, vrije pers, vrijheid op alle gebied. Tenminste, in theorie. In werkelijkheid zijn diezelfde regeringen een complete mislukking wat klokkenluiders betreft."    

Klacht Vredesactie over EU-geheimdoenerij rond Defensieagentschap erkend door ombudsdienst

Mon, 02/17/2020 - 15:15

17 februari 2020 - In april 2019 diende Vredesactie een vraag openbaarheid van bestuur in bij het Europees Defensieagentschap. Het EDA was toen volop bezig met het uitrollen van een reeks militaire onderzoeksprojecten. Vredesactie was op zoek naar de zogenaamde ethische, legale en maatschappelijke beoordelingen van die wapenprojecten. Welke gevolgen zijn er voor de mensenrechten en voor het internationaal humanitair recht? Het Defensieagentschap argumenteerde echter dat die informatie de commerciële belangen van de deelnemende bedrijven in het gedrang zou kunnen brengen. De vraag wat de gevolgen zijn van wapenonderzoek op de mensenrechten was blijkbaar ondergeschikt aan de belangen van enkele wapenbedrijven. Na een klacht bij de Europese Ombudsman in augustus 2019 is het verdict duidelijk. De Ombudsman oordeelde dat “aangezien er publieke fondsen gebruikt werden voor deze projecten, er een publiek belang is om te weten hoe dat geld gebruikt wordt.” Gezien de controversiële aard van het Europees militair onderzoek is het volgens de Ombudsman des te belangrijker om inzage te hebben in de ethische en juridische beoordelingen van de gefinancierde projecten: “Given the possible ethical, legal and societal implications of the funded projects, it is also important to assure the public that these aspects are examined carefully, and that necessary safeguards are put in place, most notably, to ensure that no fundamental rights are violated.” Met andere woorden, transparantie is nodig om te controleren of het Europees wapenonderzoek de fundamentele rechten respecteert. En daar wringt nu net het schoentje. EU leeft internationale verplichtingen niet na Na de aanbevelingen van de Ombudsman, maakte het Europees Defensieagentschap 45 pagina’s aan documenten vrij. En die pagina’s zijn onthullend. De EDA veegt haar voeten aan haar internationale verplichtingen. Bij militair onderzoek moet er namelijk altijd een afweging gemaakt worden of die wapens in strijd zijn met het internationaal recht. Dat heet een Article 36 review en is een verplichting volgens de Conventie van Genève van 1949. De vrijgemaakte documenten tonen dat een dergelijke beoordeling geen onderdeel uitmaakt van de ethische reviews. Ook op andere vlakken zijn de ethische reviews ondermaats. Zo wordt er amper melding gemaakt van ontwapeningsakkoorden of nationale Europese wetgeving. Er wordt geen melding gemaakt van Europese wapenexportregels en er wordt niet verwezen naar Europese regels over verantwoord onderzoek. De situatie dreigt er bovendien niet op te verbeteren. Terwijl de ethische reviews van het Europees Defensieagentschap al ruimschoots onvoldoende zijn, lieten vertegenwoordigers van de Europese Commissie in een gesprek met Vredesactie en ENAAT weten dat er geen ethische screenings zullen plaatsvinden op militaire onderzoeksprojecten die dit jaar van start gaan. Het spenderen van miljarden euro’s aan belastinggeld aan militair onderzoek is op zich al weinig ethisch. Nu dreigt dat ook nog eens in strijd te gebeuren met de internationale rechtsnormen. Ooit kreeg de EU de Nobelprijs voor de vrede. Vandaag lijkt dat beeld verder weg dan ooit. De zogenaamde ethical, legal, societal assessments zijn hier terug te vinden. [Artikel overgenomen van Vredesactie]  

De klimaatbekommernissen van de financiële sector

Fri, 02/14/2020 - 17:07

door Michael Roberts (*) 14 januari 2020   Vorige maand op de bijeenkomst van de groten maar niet goeden, de rijken en beruchten, op het World Economic Forum in Davos, werd de Amerikaanse minister van Financiën, Steven Mnuchin, voorheen hedgefondsmanager, gevraagd of hij het ermee eens is dat de oproep door tiener-klimaatactiviste  Greta Thunberg om het gebruik van fossiele brandstoffen door de publieke en private sector stop te zetten de Amerikaanse economische groei zou bedreigen. Mnuchin zei van wel en spotte: “Is zij de hoofdeconoom? Wie is zij, ik ben de kluts kwijt ... Nadat ze economie heeft gestudeerd, kan ze terugkomen en het aan ons uitleggen.” Thunberg antwoordde: "Mijn jaar tussenuit eindigt in augustus, maar er is geen universitaire graad in de economie vereist om je te realiseren dat het ons resterende 1,5 °C  koolstofbudget niet samengaat met aanhoudende subsidies en investeringen voor fossiele brandstoffen." Thunberg is misschien geen econoom (wat misschien in haar voordeel is), maar de economie van de opwarming van de aarde en klimaatverandering houdt veel economen bezig, zo niet Mnuchin.  JP Morgan-economen hebben onlangs de kwestie van de "financiële stabiliteit en economische risico's van ongebruikte fossiele activa in overweging genomen:  olie-, steenkool- en gasreserves die niet kunnen worden benut vanwege de overgang naar een koolstofarme economie." Ze schatten dat tot 20.000 miljard $ aan beurswaarde zou kunnen worden weggevaagd als beleggers beseffen dat het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen betekent dat een aanzienlijk deel van de bewezen reserves van energiebedrijven nooit mag worden gebruikt. Deze 'overgangsrisico's' voor de winst van de energiebedrijven zouden neerkomen op 17% van de 119.000 miljard $ die de  wereldwijde vastrentende en aandelenmarkten waard zijn . Economen van JP Morgan probeerden bijgevolg te becijferen hoe gering de reductie van het gebruik van fossiele brandstoffen moet zijn om verliezen voor de energiebedrijven en financiële markten te voorkomen. Hoe lager de streeflimiet voor broeikasgasemissies, hoe groter het risico van ‘onbenutte activa’  in de boeken van de bedrijven. De grootte van de onbenutte  activa hangt af van de temperatuurdoelstelling, die op zijn beurt afhangt van beleidsbeslissingen van de overheid en van technologische innovaties om het energieverbruik en de CO2-uitstoot bij de volgende generatie te verminderen.   [caption id="attachment_18392" align="aligncenter" width="496"] Teerzand oliewinning in Canada, Syncrude Aurora mijn (Foto Elias Schewel, CC 2.0)[/caption]   Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft een ‘Duurzaam Ontwikkelingsscenario’ dat claimt, met een waarschijnlijkheid van 66%, de toename van de opwarming van de aarde te beperken tot 1,8⁰C ten opzichte van pre-industriële tijden. In dit scenario wordt verondersteld dat energiegerelateerde CO2-emissies in het onmiddellijke een piek bereiken (ja, nu meteen!) en vervolgens dalen tot nul in 2070. Als dat de realiteit was, dan zou volgens JP Morgan 87% van de huidige bewezen steenkoolreserves, 42% van de huidige bewezen oliereserves en 26% van de huidige bewezen aardgasreserves in de grond moeten blijven als de temperatuurtoename beperkt wordt tot 1,8⁰C. Het IEA heeft ook een ‘Stated Policy Scenario’ (scenario bij aangekondigd beleid) dat bedoeld is om de effecten weer te geven van beleid dat regeringen al hebben geïmplementeerd én met een beoordeling van de waarschijnlijke gevolgen van beleid dat regeringen hebben aangekondigd, maar nog niet hebben geïmplementeerd. Ten slotte is er het ‘Current Policies Scenario’ (huidig beleidsscenario) waarin regeringen niet alle huidige  klimaatbeslissingen uitvoeren,  of ze negeren. Wat het IEA constateert, is dat het scenario met het aangekondigd beleid een relatieve verbetering laat zien in het verminderen van de CO2-uitstoot in vergelijking met het huidige beleidsscenario, maar dat het ver afstaat van de 2⁰ C-doelstelling van Parijs. Het reeds aangekondigde beleid zou in werkelijkheid consistent zijn met een stijging van de mondiale temperatuur met ongeveer 3⁰C! Dat zou verwoestende gevolgen hebben voor het klimaat. Het verschil tussen de temperatuurstijgingen in het scenario voor duurzame ontwikkeling (ongeveer 1,8 ° C), het scenario voor het aangekondigde beleid (ongeveer 3 ° C) en het huidige beleid (ongeveer 3,5 ° C) lijkt misschien niet erg groot. Maar het is het wel voor de wereldeconomie, de menselijke samenleving en de ecosystemen. Klimaatverandering is veel meer dan een temperatuurstijging. Het gaat ook over de frequentie en intensiteit van extreme weersgebeurtenissen (zoals hittegolven, droogten, overstromingen, stormen en tropische cyclonen), verschuivingen in atmosferische en oceanische circulaties, smelten van ijslagen en zeespiegelstijgingen. Maar hier ligt de essentie voor de energiebedrijven en financiële markten. Zelfs in het IEA Stated Policy Scenario zijn de onbenutte activa voor steenkool nog steeds groot, 67% van de bewezen reserves. Maar er zijn geen onbenutte  activa voor olie of aardgas. De cumulatieve winning van olie van 2019 tot 2070 overtreft in werkelijkheid het niveau van bewezen reserves in 2018 met 215,7 miljard vaten (12% van bewezen reserves in 2018), terwijl de cumulatieve winning van aardgas van 2019 tot 2070 het niveau van bewezen reserves in 2018 overschrijdt met 68.525 miljard kubieke meter (35% van de bewezen reserves in 2018). JP Morgan merkt op: "Deze berekeningen helpen verklaren waarom bedrijven nog steeds op zoek zijn naar nieuwe olie- en gasvelden, ondanks enkele ernstige waarschuwingen voor ongebruikte activa." Met andere woorden, bestaande overheidsovereenkomsten om het gebruik van fossiele brandstoffen en koolstofemissies te verminderen zullen de winst van de olie- en gasmultinationals überhaupt niet schaden. Maar deze afspraken zullen de onverbiddelijke stijging van de opwarming van de aarde tot een steeds destructiever niveau niet stoppen. De JP Morgan-economen zien de oplossing van het probleem in de opslag van koolstofdioxide  (Carbon Capture and Storage, CCS). Het beoogt te voorkomen dat CO2-uitstoot door energieproductie en industriële processen waarbij fossiele brandstoffen worden gebruikt de atmosfeer binnendringen,  of om CO2 volledig uit de atmosfeer te verwijderen. De afgevangen CO2 moet dan ondergronds worden opgeslagen. Hoe effectiever de CCS-technologie, des te minder druk op onbenutte activa; en hoe minder winstderving voor de energiebedrijven. Op dit moment zijn er in theorie drie technologieën die dit kunnen doen. Ten eerste, koolstofafvang en -opslag (CCS), waar de emissies van elektriciteitscentrales en industriële processen worden opgevangen voordat ze de atmosfeer binnenkomen. Ten tweede, biomassa-energie, koolstofafvang en -opslag (Biomass Energy Carbon Capture Storage, BECCS) waar energie wordt geproduceerd door plantaardig materiaal (dat tijdens het groeien CO2 heeft geabsorbeerd), die de emissies opvangen voordat ze de atmosfeer binnenkomen. Dit genereert negatieve emissies. En ten derde, directe afvang uit de lucht en koolstofopslag (Direct Air Capture and Carbon Storage, DACCS) waar CO2 rechtstreeks uit de atmosfeer wordt onttrokken. Dit veroorzaakt ook negatieve emissies. In werkelijkheid zullen deze technologieën het werk niet gaan doen. Momenteel zijn er 19 operationele CCS-faciliteiten, terwijl er 32 in aanbouw of in ontwikkeling zijn. Deze installaties kunnen ongeveer 40 megaton CO2 per jaar afvangen. Dit is slechts 0,1% van de huidige energiegerelateerde CO2-uitstoot van ongeveer 33 gigaton (33.000 megaton) per jaar. Dan is er het nachtmerriescenario. Sommige recente wetenschappelijke projecties suggereren dat een 'business-as-usual klimaatbeleidscenario', zoals gepromoot door mensen als Mnuchin, naar verwachting een temperatuurstijging van ongeveer 3,5⁰C zal opleveren. Gevaarlijk genoeg. Maar de impact van klimaatverandering zal waarschijnlijk net zo veel komen van een toename van de variantie [de afwijking van het gemiddelde]  als van een toename van het gemiddelde zelf. Tot nu toe zijn wetenschappers het erover eens dat de aarde 3 ° C kan opwarmen als de hoeveelheid CO2 verdubbelt. Maar de nieuwste modellen suggereren een nog snellere opwarming - recente modelprojecties over de opwarming van de aarde uit verschillende bronnen suggereren een stijging van de mondiale temperatuur met meer dan 5 ° C. Inderdaad, een Pareto-kansverdelingsfunctie [een bepaald statistisch model voor de kans op een gebeurtenis] van de huidige projecties heeft ‘dikke staarten’ (fat tails) [efn_note]  Een kansverdeling ziet er meestal uit als een klok (Gaussische of 'normale' verdeling). Denk aan de kans dat een willekeurig gekozen persoon sterft in zijn eerste, tweede, ... tachtigste, ... honderdtwintigste levensjaar. Op jonge leeftijd is de kans klein, rond het gemiddelde (zeg 75 jaar) is die het grootst en begint daarna af te nemen. De kans dat men sterft op 110 jaar is zeer klein, want zo zijn er weinig mensen, op 150 jaar is die kans (voorlopig) nul. Dus een initieel stijgende kans, die een maximum bereikt, en daarna afneemt, een profiel als een kerkklok dus. Dikstaartigheid (fat tail) van een kansverdeling betekent dat de afname trager verloopt, dat dus de kans op zeldzame gebeurtenissen (veel mensen die pas sterven op hoge leeftijd in ons voorbeeld) groter is dan men normaal verwacht. [Noot van de vertaler] [/efn_note] die suggereren dat er een kans van 1% is op een temperatuurverhoging van 12⁰C. Weitzman: “Het meest opvallende kenmerk van de economie van klimaatverandering is dat de kans op grote tegenvallers niet valt te negeren. Diepe structurele onzekerheid over  ongekende onbekenden in wat er mis zou kunnen gaan, gaat gepaard met een in wezen onbeperkte schadelijke impact op mogelijke planetaire schade. "  Met zo'n temperatuurstijging zou het menselijk leven waarschijnlijk niet overleven. Maar erger nog, zeggen de economen van JP Morgan, "bij zo'n catastrofale uitkomst zouden alle financiële en reële activa waarschijnlijk waardeloos zijn."! En toch blijven overheden energiebedrijven toestaan meer fossiele brandstoffen te zoeken en te ontwikkelen. En dit is niet alleen in de zogenaamde opkomende economieën die behoefte hebben aan groei. De liberale regering van Canada beweert een leider te zijn in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Maar de regering heeft toch ingestemd met de ontwikkeling van de grootste teerzandmijn tot nu toe: 113 vierkante mijl oliewinning [een terrein van zo 'n 17 km op 17 km] Een federaal panel keurde de mijn goed, ondanks dat het toegaf dat deze waarschijnlijk schadelijk zou zijn voor het milieu en voor de landbouw van de inheemse bevolking. Deze gigantische teerzandmijnen (gemakkelijk zichtbaar op Google Earth) behoren al tot de grootste littekens die mensen ooit op het aardoppervlak hebben gemaakt. Maar de Canadese autoriteiten oordeelden dat de mijn toch in het 'publieke belang' was. Justin Trudeau, onlangs herkozen als premier van Canada, zei een paar jaar geleden in een toespraak tot juichende oliemannen uit Texas: "Geen enkel land zou 173 miljard vaten olie in de grond vinden en ze daar laten zitten." Dus Canada, 0,5% van de wereldbevolking, is van plan bijna een derde van het resterende koolstofbudget van de planeet te gaan gebruiken. Er zit olie in de grond en die moet eruit komen. De toekomst van de planeet en al het leven op aarde staat tegenover de winst van de multinationals.   *) Michael Roberts is een Brits marxistisch econoom, de auteur van The Great Recession: a Marxist view (2009) en The Long Depression: Marxism and the Global Crisis of Capitalism  (2016). Hij schrijft uitvoerig op zijn blog. waar ook dit artikel verscheen op 11 februari 2020 onder de titel The climate and the fat tail risk. Nederlandse vertaling door Ander Europa; twee grafieken werden niet overgenomen. We publiceerden van Roberts ook onlangs Het economische beleid van Labour: Een hele uitdaging voor de boeg. en Get Brexit done.

Wie wil een kern-Europa?

Fri, 02/14/2020 - 09:45

door Herman Michiel 14 februari 2020   Kern-Europa? De term werd in het verleden al vaak gebruikt als het ging over een ‘Europa van de twee (of meer) snelheden', een impliciete erkenning dat de ‘Europese integratie’ niet voor morgen is. De kern, dat waren de ‘gezonde’ euro-economieën, met alleszins Duitsland, de Benelux, Frankrijk, Finland...  en dan begon al de twijfel: hoort Italië erbij? Spanje? Rond die kern cirkelden dan in concentrische cirkels de zwakkere broertjes, kleinere planeten waar het echte marktgedreven leven nog moest ontluiken. Over kern-Europa was er dan ook veel sprake tijdens de financiële crisis, toen over de ‘periferie’ gesproken werd als het ging over landen als Griekenland, Spanje of Portugal. Er is de laatste maanden opnieuw veel sprake van een ‘kern-Europa’, maar dan in een andere betekenis, en in beperkte kring. Het gaat over een Europa met kernbewapening, en daarover wordt dan gesproken in de hoogste machtcenakels van de Europese Unie of, zoals de Franse president Macron op 7 februari jongstleden, in de École de Guerre in Parijs. Zoals men weet zijn er in West-Europa maar twee landen die over hun eigen kernwapens beschikken: Groot-Brittannië en Frankrijk, en dus is dat in de Europese Unie na de Brexit alleen nog maar Frankrijk. Er liggen verder Amerikaanse kernwapens in Nederland, België Duitsland en Italië, maar de soevereiniteit van deze landen houdt op aan de prikkeldraad van de militaire domeinen waar de nukes opgeslagen liggen. Macron is dus het enige staatshoofd in Europa dat over het inzetten van kernwapens kan beslissen; hij beschikt naar eigen zeggen over een kleine driehonderd kernkoppen. Maar al kort na zijn aantreden als president (mei 2017) gaf hij te kennen dat de Franse force de frappe (zoals het Franse nucleaire arsenaal vaak genoemd wordt) als een element in het Europees veiligheidsbeleid moet gezien worden. Hij herneemt daarmee een idee dat ook zijn voorgangers Sarkozy en Hollande al hadden geventileerd, zonder dat daarop door de ‘partners’ verder werd ingegaan. Maar Macron ziet in een gewijzigde Europese en internationale context zijn kans schoon om het opnieuw te proberen. Er is vooreerst Brexit. De Britten waren altijd tegen meer Europese militaire samenwerking gekant omdat ze daarin een verzwakking zagen van het ‘Atlantisch bondgenootschap’, de NAVO dus onder Amerikaanse, of moeten we zeggen Angelsaksische leiding.  Daar komt bij dat Trump doet alsof hij elk ogenblik de Amerikaanse ‘paraplu‘ kan dichtklappen zodat – in de Atlantische optiek althans –  Europa er onbeschermd bij ligt, grijpensklaar voor de Russische tanks. Macron speelde daarop in met zijn uitspraak dat de NAVO ‘hersendood’ is, begrijp: Europa, bewapen u! Dat laatste kadert dan ook goed – te goed om toeval te zijn? –  in de aankondiging van Ursula von der Leyen, ex-minister van defensie van de Bondsrepubliek en nu voorzitter van de Europese Commissie, dat haar Commissie een ‘geopolitieke’ zou zijn. En het spoort ook met Trumps eis dat Europa meer uitgeeft aan bewapening. In zijn toespraak in de École de Guerre zei Macron dat “onze kernmacht, door zijn bestaan zelf, de veiligheid van Europa versterkt en daarom een authentiek Europese dimensie heeft.” Nee, Macron stelde niet voor dat over de inzet van de Franse kernbommen op Europees vlak beslist wordt want “onze onafhankelijkheid wat de beslissing betreft is volledig compatibel met onze onwankelbare solidariteit met onze Europese partners.” Maar hij hoopt dat er zich een “strategische discussie ontwikkelt met de Europese partners over de rol van de Franse nucleaire afschrikking in onze collectieve veiligheid”. Macron stelt een beloning in het vooruitzicht voor de partners die hierin willen meegaan: ze zullen mogen deelnemen aan de militaire operaties van de eenheden die instaan voor de nucleaire afschrikking… Die operaties kunnen een afschrikkingseffect op zich hebben, toch voor mensen die zich in de buurt bevinden. De oefeningen zijn bekend onder de naam ‘Poker’, en houden niet alleen brandstofleveringen op grote hoogte in, maar ook duikvluchten tot op enkele tientallen meters boven de grond aan een snelheid van 1000 km/u. Dit gebeurt deels boven Frankrijk, deels boven de Oceaan, maar voor het ‘realisme‘ werd soms ook Afrika aangedaan. Het zou niet onlogisch zijn dat de partners die hierin willen deelnemen ook hun eigen luchtruim ter beschikking stellen… Het zou wel een beetje naïef zijn te denken dat Macron alleen gemotiveerd is door zijn onwankelbare solidariteit met de Europese partners. Men kan vermoeden dat hij van hen ook wel een wederdienst verwacht. De Franse force de frappe is immers zeer duur. Macron wil die moderniseren, maar daar hangt een prijskaartje van naar schatting 37 miljard euro aan vast voor de periode tot 2025, en dan nog vijf à zes miljard euro per jaar tot 2040. Hoopt Macron dat zijn Europese partners meebetalen? Of dat de Europese Commissie de ogen sluit voor een tekort op de begroting? Hij zal natuurlijk ook wel hopen dat de genoemde bedragen niet ter ore komen van zijn Gele Hesjes en vakbonden, want die zouden het zeker niet leuk vinden om steeds met financiële doemscenario’s naar huis gestuurd te worden als die daar in het Elysée zomaar tientallen miljarden gebruikt om geopolitiekertje te spelen. Stel je voor dat ze van de Champs-Élysées naar de École de Guerre trekken, op slechts twee kilometer daar vandaan... En hoe reageren de Europese partners eigenlijk? In de eerste plaats hoopt Macron natuurlijk dat Berlijn zijn plannen genegen is. De Frans-Duitse as, daar draait toch zowat alles rond. Het Verdrag van Aken, in januari 2019 getekend tussen de twee polen van de as, spreekt inderdaad van een gemeenschappelijke ‘militaire cultuur’, een gezamenlijk militair optreden en samenwerking op het gebied van wapenexport. Enkele Duitse politici spraken zich al in positieve zin uit over Macrons voorstellen. Zo Johann Wadephul, ondervoorzitter van de parlementsfractie van de CDU. Zo ook de topdiplomaat Wolfgang Ischinger, voorzitter van de Munich Security Conference. Dit ‘Davos van de veiligheidspolitiek’ komt in het  weekend van 14-16 februari bijeen in München; Macron zal er zijn gedachtengoed in hoog gezelschap kunnen uiteenzetten. Maar het is momenteel niet het goede seizoen om zaken te doen met Berlijn. Annegret Kramp-Karrenbauer (‘AKK’) is als Duits minister van defensie weliswaar de militarisering van Europa genegen, maar ze trad zopas af als voorzitter van de CDU en ze wordt ook niet de gedoodverfde opvolgster van Angela Merkel als bondskanselier. Harde toezeggingen moet men van die kant dus voorlopig niet verwachten. Bovendien is er in de Duitse publieke opinie zeer weinig sympathie voor een nieuwe militarisering, en zeker niet voor kernwapens [efn_note] De Amerikaanse think tank Carnegie Europe spreekt zelfs van Germany’s Dangerous Nuclear Sleepwalking. [/efn_note]. In een peiling in april 2019 sprak 61% zich uit tegen de aankoop van nieuwe jachtvliegtuigen die Amerikaanse kernwapens kunnen vervoeren; 67% wil die Amerikaanse wapens ook uit het land zien verdwijnen. Er is geen reden dat Franse kernwapens er méér genade zullen vinden. Maar het zou zeer onverstandig zijn Macrons voorstellen als doodgeboren kind te beschouwen. De militarisering van de EU die we nu meemaken werd vroeger ook voor onmogelijke gehouden, “want de EU kan volgens zijn verdragen zelfs geen geld vrijmaken voor militaire projecten”. Daar wordt altijd wel iets op gevonden: de Europese miljarden die nu naar de militaire industrie gaan krijgen het label ‘industriële politiek’ en de juridische zieltjes zijn gered. Dat er bij een winnaar van de Nobelprijs voor de vrede (EU, 2012) gesproken wordt over het gebruik van het meest barbaarse massavernietigingstuig ooit, is ook geen geruststellende gedachte. Het is hoog tijd dat er in de lidstaten en op Europees vlak massaal verzet georganiseerd wordt. Dit was mogelijk tegen de vrijhandelsverdragen TTIP en CETA, het moet zeker mogelijk zijn tegen een gevaarlijke militarisering die tegen de belangen van alle burgers ingaat. Het dient niet de vrede, integendeel, en het onttrekt kolossale middelen aan de zo noodzakelijke sociale heropbouw en ecologische transitie.  

Vier Nederlandse bedrijven opereren in door Israel bezette gebieden

Thu, 02/13/2020 - 11:43

13 februari 2020 - Het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten van de VN publiceerde gisteren een lijst van 122 bedrijven met activiteiten die gelieerd zijn aan de door Israel bezette gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Daarvan hebben er 94 hun zetel in Israel, en de overige in de Verenigde Staten (o.a. AirBnB en TripAdvisor), het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Luxemburg en vier in Nederland. Het betreft:
  • Booking.com B.V., een bedrijf dat ook op andere gebieden geen fraaie naam heeft
  • Tahal Group International B.V., naar eigen zeggen "a leading global provider of sustainable infrastructure development projects in developing countries worldwide".
  • Altice Europe N.V., groot beursgenoteerd telefonie- en kabeldistributiebedrijf met miljardenomzet.
  • Kardan N.V., beursgenoteerde investeringsmaatschappij, o.a. vastgoed en waterinfrastructuur. Controle op het water, deel van de wurggreep van Israel op de Palestijnse gebieden...

Borrell: hoge vertegenwoordiger, laag niveau

Tue, 02/11/2020 - 19:51

11 februari 2020 - Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Wat een ontzagwekkende titel! Bijna te lang om in één adem uit te spreken, en daarom soms omschreven als 'de minister van buitenlandse zaken van de EU'.  Sinds de Commissie von der Leyen aantrad is dit de heer Josep Borrell, Spaans staatsburger, socialist - of in ieder geval lid van de Partido Socialista Obrero Español (PSOE) - en met een schat aan politieke ervaring: hij was al parlementslid, Minister van Openbare Werken, Transport en Milieu, Minister van Buitenlandse Zaken, lid en later ook voorzitter van het Europees Parlement, en nu dus Hoge vertegenwoordiger enz.  [caption id="attachment_18359" align="alignleft" width="380"] Josep Borrell. (C-BY-4.0: © European Union 2019 – Source: EP)[/caption] Je zou denken dat zo 'n hoge ome een saai humorloos personage is. Nee hoor, de heer Borrell kan grappig uit de hoek komen, of dat probeert hij tenminste. Op een ontmoeting met het Europees Parlement op 5 februari had hij het over het Greta syndroom:

"Het idee dat jongeren ernstig bereid zijn de klimaatverandering tot stilstand te brengen, wat we het Greta-syndroom zouden kunnen noemen: laat me toe daaraan te twijfelen."

"Het is leuk om tegen de klimaatverandering te betogen zolang niemand je vraagt daarvoor te betalen. Ik vraag me af of  de jongeren die in Berlijn op straat komen om maatregelen te eisen zich bewust zijn van de kost van die maatregelen, en of ze bereid zijn hun levensstandaard te verlagen  om Poolse mijnwerkers te compenseren, want als we echt tegen de klimaatverandering vechten zullen ze hun job verliezen en moeten ze een subsidie krijgen. "

Jammer voor meneer Borrell, maar als er over deze uitspraken gelachen werd was het groen. Zo groen dat hij zich achteraf wel moest proberen te verontschuldigen. Zou hij eigenlijk zelf bereid zijn een duit in het zakje voor de Poolse mijnwerkers te doen? Als Hoge Vertegenwoordiger heeft hij een basissalaris van 25.846 € per maand, en daar bovenop allerlei tegemoetkomingen, maar meneer Borrell vergeet wel eens wat zijn inkomsten zijn. (hm)  

Ierland: links verkiezingssucces voor Sinn Féin

Mon, 02/10/2020 - 13:37

10 februari 2020 - Bij de Ierse parlementsverkiezingen van 8 februari boekte het linkse Sinn Féin een opmerkelijke overwinning. Sinds de jaren '30 van de vorige eeuw wordt Ierland bestuurd door één van de twee toonaangevende rechtse partijen, het 'liberaal-liberale' Fianna Fáil (Europees aangesloten bij de Macron-Verhofstadt groep Renew Europe)  en het 'conservatief-liberale' Fine Gael, Europees gelieerd met de christendemocratische Europese Volkspartij. De huidige premier Leo Varadkar (Fine Gael) dacht zijn positie te kunnen versterken toen hij op 14 januari verkiezingen uitschreef voor 8 februari. De 'Keltische Tijger' heeft zogezegd de financiële crisis helemaal achter de rug en het land staat als vijfde in de wereldranglijst van rijkste landen, gemeten naar het gemiddelde BBP per hoofd. [caption id="attachment_18348" align="alignleft" width="212"] Het verkiezingsmanifest van Sinn Féin (Klikken om het manifest te downloaden)[/caption] Maar zoals elders ter wereld is het ene hoofd het andere niet, en zegt een gemiddelde niets over de verdeling tussen rijk en arm. Het is dan ook door een campagne die inspeelde op de hoge huurprijzen, gebrekkige gezondheidszorg en andere sociale thema's dat Sinn Féin - Europees aangesloten bij de linkse fractie GUE/NGL - heel veel kiezers naar zich toe trok. Het verkiezingsprogramma Giving workers & families a break toont Sinn Féin ook als een internationalistisch georiënteerde partij, opkomend voor de rechten van de Palestijnen, voor reddingsoperaties in de Middellandse Zee, voor het beëindigen van de British rule door hereniging van het eiland. De pogingen van Fine Gael en Fianna Fáil om Sinn Féin - indertijd de politieke spreekbuis van de IRA - weg te zetten als een terroristische organisatie doen het niet meer. De nieuwe Sinn Féin voorzitter Mary McDonald, opvolgster van Gerry Adams, wordt door velen ook ervaren als een gedreven en bekwame woordvoerdster van de  werkende klasse. Ik heb nu nog geen cijfers vermeld over het verkiezingssucces van Sinn Féin. De resultaten zijn nog niet volledig bekend, maar er is een bijkomende reden om eerder over 'succes' dan 'overwinning te spreken. Het zit zo. Het Iers kiessysteem geeft de kiezer de mogelijkheid om zelf de volgorde van voorkeur aan te geven, door een cijfer 1, 2, 3 ... naast een naam te plaatsen. Momenteel is bekend hoe de '1' aangeduid werd, de first preference vote: Sinn Féin haalt daarvan 24,5% binnen, terwijl Fianna Fáil er maar 22,2% krijgt en de regerende Fine Gael slechts 20,9%.  Een overwinning dus voor Sinn Féin. Maar de verdeling van de 160 zetels in het Iers Parlement (de Dáil Éireann) hangt ook af van de verdeling van de tweede, derde... keuzes. Bovendien heeft Sinn Féin in totaal slechts 42 kandidaten voorgesteld (tegenover de rechtse rivalen elk meer dan 80) zodat er ook maximaal 42 verkozenen kunnen zijn. In die zin kan men niet echt over een verkiezingsoverswinning spreken. Het is ook erg onwaarschijnlijk dat Sinn Féin voor deelname aan een coalitie met een van de conservatieve partijen zal uitgenodigd worden, noch dat het wenselijk zou zijn dat de partij daarop ingaat. De overwinnig bestaat er vooral in dat weer eens werd aangetoond dat een links programma aan een brede verzuchting van de bevolking beantwoordt. (hm) [Meer nieuws over dit onderwerp zal aan dit artikel toegevoegd worden]  

Pensioenhervorming in Frankrijk: blijvend verzet (deel 2)

Sun, 02/09/2020 - 15:57

door Marco Wenzel (*) Oorspronkelijk verschenen op Nachdenkseiten (*) Nederlandse vertaling: Ander Europa 9 februari 2020  

Het eerste deel van deze analyse vindt u hier.

  Gezien de onverminderd felle protesten tegen haar pensioenhervorming, hoopt de regering dat de stakers het niet volhouden en dat de protesten uiteindelijk zullen doodlopen. Maar het loopt niet zo goed voor Macron als hij had gehoopt. Hij wordt flink in de wielen gereden. De wil van de bevolking om verzet te bieden is ongebroken, ongeveer tweederde van de Fransen steunt de protesten ook nog na twee maanden staking. Nieuwe beroepsgroepen verklaren hun solidariteit en sluiten zich aan bij de protesten. Nu heeft de Raad van State het wetgevingsproject afgekeurd en verwerpen de fractievoorzitters in de senaat de snelle procedure voor de goedkeuring ervan. Bij de lokale verkiezingen in maart riskeert  Macrons LREM-partij  een ernstige nederlaag. De komende weken zullen cruciaal zijn, en meebepalen voor hoe lang Macron nog president van Frankrijk blijft. De pensioenhervorming moet de kern worden van de hervormingsplannen van Macron. Twee jaar werd aan de voorbereiding besteed en vooraf vonden veel gesprekken plaats, onder meer met Laurent Berger (CFDT), de favoriete gesprekspartner van de LREM. Hoewel de voorbereidende werkzaamheden voor de pensioenregelingen al in het najaar van 2017 begonnen, werden de details vanaf het begin verborgen of alleen bij stukken en beetjes aan het publiek vrijgegeven. Macron wilde de kansen voor de invoering vergroten en het de vakbonden moeilijk maken om tegen het project te mobiliseren. Vanaf het begin werd het aantal van 42 verschillende pensioenstelsels herhaald als een gebedsmolen. Het was allemaal te ingewikkeld en onrechtvaardig, voorrechten moesten worden afgeschaft en er was een uniform systeem voor alle beroepsgroepen nodig. Dat klonk aanvankelijk redelijk. Premier Philippe en president Macron zijn echter niet van plan het pensioenstelsel te verbeteren of te vereenvoudigen, zoals ze altijd beweren, integendeel: ze willen het pensioenstelsel ongedaan maken. Hun pensioenhervorming is een neoliberaal rekenmodel dat tot doel heeft de speciale belangen van grote bedrijven te beschermen en een lucratieve markt voor pensioenfondsen en voor kapitaalgedekte pensioenen te openen. Om deze reden is het aandeel van pensioenen uitsluitend gebaseerd op het bruto binnenlands product (bbp) en is het vast en ongewijzigd op 14% in het hervormingsproject vastgelegd. Na meer dan vier decennia werken, zou de gemiddelde gepensioneerde slechts een pensioen op het bestaansminimum ontvangen. Alles daarboven moet privé worden geregeld.   Het tijdschema van de overheid De regering wil het wetgevingsproject snel door de twee Kamers loodsen, het Parlement en de Senaat. Er zijn eigenlijk twee wetteksten: de eerste om een ​​uniform stelsel van pensioenfondsen te creëren en de tweede om ad hoc-commissies te creëren, zoals de commissie die later de monetaire puntenwaarde zal bepalen, of de commissie die de "evenwichtsleeftijd" zou moeten bepalen. Artikel 45 van de Franse grondwet voorziet in een snelle wetgevingsprocedure. De procedure is als volgt: de tekst van de wet wordt alleen behandeld door een speciale commissie, die speciaal hiervoor is ingesteld. Ze heeft hiervoor 14 dagen. De leden van de commissie voor pensioenhervorming zijn al benoemd. Ze heeft 71 parlementsleden. Het wetgevingsproject werd op 6 januari goedgekeurd door de Raad van Ministers en onmiddellijk overgedragen aan de Raad van State. Dit moet commentaar geven op wetgevende projecten van de overheid. De Raad van State is onder andere het adviesorgaan van de regering over juridische kwesties en onderzoekt het juridisch project op wettigheid en grondwettelijke konformiteit  voordat het aan het Parlement wordt voorgelegd. De Raad van State heeft op 24 januari 2020 advies uitgebracht. De speciale commissie is met haar werkzaamheden op 3 februari begonnen en zal deze vóór 17 februari voltooien. De commissie luistert onder andere ook naar de mening van de sociale partners en de pensioencommissie. Vanaf 17 februari vinden de debatten in het parlement plaats. Het Parlement moet de definitieve tekst uiterlijk op 3 maart goedkeuren, zo nodig tijdens vergaderingen ook in het weekend, maar ruim vóór het parlementaire reces voor de lokale verkiezingen, die op 15 en 22 maart plaatsvinden. Nadat de wettekst is aangenomen, wordt deze doorgestuurd naar de Senaat, die hierover in laatste instantie een beslissing zal moeten nemen. Als de regering haar plan op die manier erdoor krijgt, zou de wet rond Pinksteren van kracht kunnen worden. Je ziet, Macron heeft plotseling haast, alhoewel deze haast objectief gezien niet nodig is. De spoedprocedure is eigenlijk bedoeld om de overheid in staat te stellen snel de nodige wetten in te voeren om een noodsituatie het hoofd te bieden. Maar waar is de noodsituatie in dit geval? Er is geen urgentie te bekennen. Maar de sociale situatie in Frankrijk is momenteel op zijn zachtst gezegd zeer gespannen. De mensen zijn elke dag op straat, de populariteit van Macron en zijn regering is laag. En alles dat de populariteit van de regeringsmeerderheid schaadt, moet zo snel mogelijk worden verwijderd. De pensioenhervorming van Macron dreigt op termijn een fiasco te worden. De enige uitweg is de vlucht vooruit.   Het advies van de Raad van State De Raad van State in Frankrijk staat er niet bepaald om bekend dat zij een regering hindert. Hoewel de Raad van State slechts een adviserende rol heeft en geen beslissingsbevoegdheid, is zijn advies van 24 januari over het pensioenproject een klap in het gezicht van de regering Macron. Onvoldoende, ga maar zitten! De Raad van State eist van de president zijn wettekst opnieuw te herzien. Hoewel het maar een advies was, komt dit neer op een bevel. Het ernstigste verwijt van de Raad van State is de gehekelde ongrondwettigheid. Het gaat om de belofte om de positie van de leraren te herwaarderen in ruil voor een nieuw pensioensysteem, waarvan ze  de grote verliezers zouden zijn. Volgens de Raad van State mag de wet op de pensioenhervorming niet voorschrijven dat er later nieuwe wetten moeten worden ingevoerd om de oorspronkelijke belofte aan de leraren na te komen. Met andere woorden, de 'volgorde' van het pensioenproject om een wet voor te stellen om de positie van de leraren te verbeteren, is niet constitutioneel. Handhaving van deze bepaling zou het risico inhouden dat de Constitutionele Raad de tekst verwerpt. Het verzoek van de regering om binnen drie weken een advies te geven, stond de Raad van State ook niet toe zijn opdracht in de nodige rust en stilte uit te voeren om de rechtszekerheid van de door hen uitgevoerde toetsing te waarborgen, vooral omdat het wetsontwerp in dezelfde periode zes keer was veranderd. De Raad van State merkt ook op dat de ingediende financiële prognoses volkomen onvolledig zijn. Het wetsontwerp bevat ook bepalingen die de regering machtigen om 29 verordeningen aan te nemen. De Raad van State benadrukt dat hierdoor de "algemene zichtbaarheid" verloren gaat die nodig is om de gevolgen van de hervorming te beoordelen en, bijgevolg, haar grondwettelijke en contractuele karakter. De wetsontwerp creëert ook geen 'universeel pensioensysteem'. Binnen het nieuwe systeem kan men vijf systemen onderscheiden, namelijk het algemene systeem voor bedienden, het systeem voor ambtenaren, rechters en militairen, het systeem voor landarbeiders, het systeem voor niet-agrarische werknemers buiten de landbouw  en het systeem voor zeevarenden. Het vliegpersoneel, dat is aangesloten op het algemene systeem voor werknemers, behoudt zijn aanvullend systeem. Binnen elk van deze gecreëerde of bijgevoegde schema's worden regels gedefinieerd voor verschillende beroepen die afwijken van het principe van het algemene systeem. Ten slotte wijst de Raad van State erop dat het doel van "elke euro die wordt betaald om iedereen dezelfde rechten te geven", zoals uiteengezet in het wetsontwerp, door de structuur en verscheidenheid van de regels voor het betalen van bijdragen of de toegang tot rechten onvoldoende wordt weerspiegelt. De Raad van State merkt verder op dat het doel van het project beoogt de pensioenuitgaven te stabiliseren op 14% van het bbp. Aangezien het aantal 65-plussers tegen 2070 met 70% zal toenemen, vestigt zij de aandacht van de regering op het feit dat rekening gehouden moet worden met de impact van dergelijke veranderingen  op de werkloosheidsverzekering , gezien de lage arbeidsparticipatie van 65-plussers, en met de uitgaven voor sociale minima. Gegevens die allemaal ontbreken in de studie van de impact van de wet. De Raad van State bekritiseert verder de keuze van het jaarlijkse specificeren van de individuele parameters van het systeem, wat betekent dat de voorspelbaarheid van de regels die van toepassing zijn op de verzekerde kort voor pensionering beperkt is. De Raad van State bekritiseert bovendien dat perioden van ongecompenseerde werkloosheid niet langer in aanmerking komen  voor het minimumpensioen. "Een dalend minimumpensioen bij de overheid en sommige speciale systemen heeft voorts tot gevolg dat het niveau van het minimumpensioen voor de openbare dienst en bepaalde speciale systemen aanzienlijk wordt verlaagd onder overigens identieke omstandigheden, [...] met ongeveer 6,8% voor ambtenaren, 9,6 % voor het spoorpersoneel van de SNCF en 13,8% voor werknemers van de Banque de France ”. Natuurlijk bleven de reacties uit de gelederen van de tegenstanders van hervormingen niet uit. Wat in de meeste uitspraken werd benadrukt, is het 'amateurisme' van de overheid en het 'slecht uitgewerkte' karakter van de wet. De CGT zei dat de regering de Raad van State had gevraagd een blanco cheque te geven voor het wetgevingsproject. Dat was mislukt. 29 verordeningen, dat wil zeggen 29 onbekenden, die de huidige regering, en alle volgende regeringen, volgens hun eigen wil kunnen creëren. Niemand kan precies weten hoe deze voorschriften eruit zullen zien. Niemand kan de effecten van de pensioenhervorming van Macron nauwkeurig voorspellen. Het wordt aan de keuze van de regering overgelaten om de inhoud van de verordeningen vast te leggen, afhankelijk van de omstandigheden of naar eigen smaak. Een groot aantal wettelijke bepalingen blijft onduidelijk, wordt uitgesteld tot later en uitbesteed aan nog onbekende commissies. Het wetsontwerp staat ook vol uitzonderingen en corporatistische overeenkomsten voor verschillende beroepsgroepen om hen te compenseren voor de verliezen die door de pensioenhervorming zijn veroorzaakt. Vooral voor beroepsgroepen, zoals de politie en het leger, die de regering te vriend wil houden, omdat ze ze nodig heeft om tegenstanders met repressie te neutraliseren. De regering wil voorkomen dat de politie staakt, doordat ze hen belooft voorlopig de status-quo te handhaven. Politie, militairen, de Opera van Parijs, EDF, luchtverkeersleiders ... de lijst van sectoren waarmee de overheid corporatieve overeenkomsten probeert te sluiten, groeit. De overheid biedt leraren aan om hun salaris te verhogen, zodat ze de pensioenhervorming accepteren. Dit is hoe de regering het stakingsfront wil breken. Omdat hij de hervorming niet in zijn geheel kan verkopen, wil Macron deze graag in schijfjes opdelen. Het ogenschijnlijk eenvoudige puntensysteem is onrechtvaardig omdat het de meest elementaire basis van het rechtvaardigheidsbeginsel schendt, hetgeen vereist dat het gelijke gelijk en het ongelijke ongelijk wordt behandeld. Het gaat niet om de afschaffing van privileges, maar om een compensatie voor lage lonen en hard werken gedurende het hele professionele leven en de bijbehorende belofte van een vroeg en goed ouderdomspensioen. Met de introductie van een puntensysteem worden beloften verbroken, waarop mensen zich op het werk en in het leven hebben georiënteerd. Niet alleen moet volgens het wetsontwerp de pensioengerechtigde leeftijd worden verhoogd, maar een combinatie van een verschuiving in leeftijd en een devaluatie van de puntenwaarde moet ervoor zorgen dat het financieel evenwicht van het systeem alleen ten koste gaat van de werkende bevolking. Economisch gezien is de pensioenhervorming onzin. Het zorgt alleen voor een geldstroom naar de zakken van de financiële spelers. Zelfs de Raad van State bevestigt dit in zijn rapport, als je het aandachtig leest. Wat heeft het voor zin om uw beroepsleven met twee jaar te verlengen als er tegelijkertijd 3,5 miljoen werklozen in het land zijn? Wat de Staat bespaart op de subsidies voor pensioenverzekeringen, moet het toevoegen aan de zorg voor werklozen en ouderdomsarmoede. Macron heeft de wet op de werkloosheidsverzekering al 'hervormd' en daar de uitkeringen verlaagd. Maar je kunt de mensen die niet langer nodig zijn in het neoliberale systeem niet uithongeren; ze laten vegeteren tot ze doodgaan, dat lijkt echter prima. Hoewel de LREM een meerderheid heeft in het Parlement, waarmee ze ondanks alle tegenwind nog steeds de wet kan goedkeuren, zal het een moeilijke weg zijn, omdat het project veel tekortkomingen heeft, zowel juridisch als grondwettelijk. Technisch gezien staat de voorgestelde wet op een zeer laag niveau. De regering heeft daarom al aangegeven dat, indien nodig, de wet via een regeringsdecreet kan worden aangenomen in overeenstemming met artikel 49-3 van de Grondwet.   De senaat bekritiseert de snelle procedure De volgende kritiek op Macron kwam kort daarna uit de Senaat. De fractievoorzitters in de Senaat eisten op 28 januari de inhouding van het versnelde pensioenhervormingsproces, dat de regering van plan is vóór de zomer in te voeren. Met een grote meerderheid besloten ze zich "te verzetten tegen het begin van de versnelde procedure", die de parlementaire discussie beperkt tot één lezing per Kamer. Dit besluit is meegedeeld aan de Voorzitter van het Parlement. De voorbehouden van de Raad van State hadden de vastberadenheid van de senatoren om de versnelde procedure te weigeren versterkt: "We willen echt dat de regering erkent dat we een kwestie als deze niet op deze manier kunnen behandelen." Opdat de spoedprocedure niet zou worden gestart, moet het verzoek daartoe worden aanvaard door de vergadering van fractievoorzitters van het Parlement, die daar met de LREM een meerderheid heeft. Maar die aanvaarding is onwaarschijnlijk. Staatssecretaris voor Pensioenen, Laurent Pietraszewski, zei dat de regering tegen het wijzigen van het schema was. "De tijd is voor het parlement voldoende om een debat in goede omstandigheden mogelijk te maken," zei Marc Fesneau, minister van Betrekkingen met het Parlement, die de Senaatsvergadering bijwoonde. De socialistische fractie zei dat "een dergelijke prutswet, die alle Franse burgers treft en financiële implicaties heeft voor ongeveer 14% van het bbp, met een spoedprocedure te willen behandelen enkel minachting is voor het parlementaire werk, een echte ontkenning van de democratie".   De lokale verkiezingen De regering Macron wil de wet er ook snel doorjagen, zodat deze voor de lokale verkiezingen op 15 en 22 maart is geregeld en de discussie hierover zo veel mogelijk buiten de verkiezingen kan worden gehouden. Veel lokale politici staan aan de kant van de stakers en dreigen daarom ruzie met hun partij te krijgen. Een lokale politicus die openlijk voor pensioenverlagingen is, heeft slechte kaarten om verkozen te worden als tegelijkertijd driekwart van de kiezers ertegen is. Maar als hij een standpunt inneemt tegen Parijs, loopt hij het risico in de problemen te komen en zelfs uit zijn partij te worden gestoten. Er is een enorme kloof tussen Parijs en lokale politici. En hoe kun je  voorkomen dat de pensioenhervorming tijdens een verkiezingsbijeenkomst wordt besproken als iedereen in het hele land erover praat? Macron en de LREM in Parijs worden geconfronteerd met verdere tegenspoed: de Franse wiskundige en parlementslid van de LREM, Cédric Villani, heeft, tegen de wil van Macron, zijn kandidatuur als burgemeester van Parijs voor de lokale verkiezingen van dit jaar aangekondigd. Hiervoor werd hij afgelopen donderdag uit de partij gezet. Villani is erg populair bij Parijzenaars en maakt een goede kans om de verkiezingen te winnen. Villani is niet de enige afvallige uit de LREM. De LREM had eerder twee parlementsleden en verschillende andere oppositiefiguren in de partij uitgesloten. Anderen hebben de partij zelf verlaten. Eén parlementslid heeft nu aangekondigd dat hij een linkse oppositie binnen de LREM wil opzetten. De krant 20 Minutes meldt dat in nog eens 25 grote Franse steden, waaronder Lyon, de LREM-kandidaten niet langer door de partijleiding in Parijs verkiesbaar gesteld worden en nu hun eigen weg willen gaan. Lokale vertegenwoordigers hebben LREM in veel dorpen en steden in Frankrijk verlaten en kandideren nu alleen of op een andere lijst. Om de naderende electorale inzinking van de LREM op zijn minst statistisch te verbergen, had minister van Binnenlandse Zaken Castaner op 10 december vorig jaar al een circulaire gestuurd naar alle prefecten in de afzonderlijke departementen. De circulaire van Castaner drong er bij de prefecten op aan geen politieke 'nuance' toe te kennen bij de verkiezingsuitslagen van gemeenten met minder dan 9.000 inwoners [efn_note]De politieke 'nuance' (nuançage d'office) wordt in Frankrijk zowel toegekend aan politieke partijen als aan individuele kandidaten (want die 'nuance' van een kandidaat hoeft niet samen te vallen met die van de lijst). Het zijn een soort etiketten die de politieke gezindheid moeten aanduiden, en die ook gebruikt worden bij de bekendmaking van de resultaten. Voorbeelden van 'lijstnuances' zijn: LEXG (liste extrême gauche), LSOC ( Liste Socialiste), LRG (liste régionale); voorbeelden van 'kandidatennuances' zijn EXG (extrême gauche), DVG (divers gauche), DVD (divers droite), enz. Het manoeuvre van de Castaner-circulaire berust er vooral op dat verkiezingsresultaten die geen 'nuance' of etiket dragen, ook niet meegeteld worden in de bekendmaking van de resultaten. Als op TV de score van Macrons partij LREM getoond wordt, die het in de kleinere steden naar verwachting niet goed zal doen, en de lage LREM-score van die steden wordt niet meegerekend want niet medegedeeld zoals de circulaire aangaf, dan zal dit de score van LREM op het TV-scherm omhoog drijven. De officiële score van de LREM is dan wel slecht, maar niet of veel minder de 'perceptie' ervan.  [Noot van de vertaler][/efn_note]. Concreet betekende dit dat 96% van de gemeenten en 50% van de kiezers verdwijnt uit de resultaten van de lokale verkiezingen, vooral uit de plaatsen waar LREM bijna niet vertegenwoordigd is. De circulaire voorzag er ook in dat de "Lijst van verschillende centrumpartijen" (LDVC), die tot de regerende partij wordt gerekend, wordt toegeschreven aan de kandidatenlijsten, die niet waren opgesteld door de LREM, maar er wel door worden ondersteund. Het doel is om de verkiezingsresultaten te manipuleren om de te verwachten nederlaag van de LREM-lijsten bij de volgende lokale verkiezingen te relativeren. De Raad van State heeft dit nu opgeschort omdat men 'ernstige twijfels' had over de rechtmatigheid van de circulaire. Dit is een nieuwe klap in het gezicht van de regering vanwege de Raad van State, enkele dagen na hun felle kritiek op de pensioenhervormingswet. Met deze circulaire probeerde de regering de resultaten van de LREM bij de lokale verkiezingen kunstmatig op te blazen door de politieke kleuren te negeren in de kleine steden waar de presidentiële partij niet of onvoldoende vertegenwoordigd is. Om misverstanden hier te voorkomen: natuurlijk zouden de verkiezingen en de verkiezingsresultaten voor de kandidaten zelf niet zijn veranderd, maar de officiële statistieken wel.   Een wet op het stakingsverbod wordt verwacht   Al toen de olieraffinaderijen in staking waren en geen brandstof de fabrieken verliet, dreigde Philippe de stakers met de politie om de staking in de raffinaderijen te breken. Drie afvalverbrandingsovens in de regio Ile de France zijn sinds 23 januari gesloten. Stakingen in de vuilnisophaal hebben de inzameling van huishoudelijk afval in bijna alle gemeenten in de regio Parijs tot stilstand gebracht. Het afval ligt nog steeds op straat. De directie van de afvalverbrandingsovens heeft de overheid nu in een brief om hulp gevraagd om de vuilnismannen te dwingen weer aan het werk te gaan. Bovendien betaalden de Franse spoorwegen, SNCF, werknemers die niet staakten een premie van tussen de € 500 en € 1.500 voor hun 'beschikbaarheid tijdens de stakingen' bij hun loon in januari. Terwijl de stakers een nul hadden op hun loonstrook van januari, ontvingen de stakingsbrekers een extra bonus. Terwijl de pensioenhervorming nog steeds zijn weg door de instanties volgt, werkt de Senaat al aan een wet die het recht om te staken in het openbaar vervoer aanvalt door een "minimumdienst" in te voeren. Een wetsontwerp over de oprichting van 'het gegarandeerde recht op openbaar vervoer' is al aan de commissie sociale zaken voorgelegd. De regering lijkt vastbesloten hard op te treden om het stakingsrecht fundamenteel te beperken.   Vooruitzicht Nu de regering vastbesloten is de wet tegen alle verwachtingen in door te drukken, ongeacht de verliezen, zelfs in een snelprocedure, zullen de komende weken van cruciaal belang zijn. Er is nauwelijks een terugkeer mogelijk voor beide partijen. Macron heeft zijn nek te veel uitgestoken en wil zijn gezicht als 'hervormer' niet verliezen. Maar het gezichtsverlies van Macron zal de werknemers een zorg zijn. Macron heeft sowieso zijn schaapjes op het droge. Als hij moet gaan, dan zeker niet naar het arbeidsbureau. Het ziet er heel anders uit voor de werknemers die nu twee maanden in staking zijn. Ze hebben hun lonen twee maanden opgeofferd, hun spaargeld is op en hun toekomst ziet er nogal somber uit in de Macronie, zoals het neoliberale systeem van Macron genoemd wordt. Je geeft het nu niet op om gewoon naar huis te gaan. De protesten zullen niet stoppen totdat deze regering verdwenen is. De fronten hebben zich  te veel verhard. De werknemers van de trein en de metro van Parijs hebben hun werk tijdelijk hervat. Ze hebben gewoon geen geld meer. De collectes die nu in het hele land zijn gelanceerd om de stakers te helpen, en die behoorlijk succesvol zijn geweest, zijn desondanks niet genoeg om het verloren loon goed te maken. Als de overheid de politie blijft ophitsen tegen de demonstranten, zullen er binnenkort regelrechte straatgevechten plaatsvinden. De basis is bereid zichzelf al autonoom te organiseren. De vakbondsleiders hebben vanwege hun bereidheid om te onderhandelen met de regering een slechte naam gekregen. Zelfs de gele hesjes willen niet veel te maken hebben met de vakbonden, die op hun beurt de gele hesjes belasteren. De CFDT en de UNSA verloren alle krediet na het verlaten van het vakbondsfront. Ze kunnen onderhandelen wat ze willen met Philippe, de basis accepteert het niet. De stakers spreken van verraad en sturen hun lidmaatschapskaarten massaal terug. Berger (CFDT) en Escure (UNSA) hebben alle krediet bij de stakers verloren en kunnen zich beter niet laten zien tijdens een evenement of een demonstratie aan het stakingsfront. Macron wordt uitgejouwd waar hij ook verschijnt. De veiligheidstroepen moesten hem tijdens een bezoek aan het theater evacueren, omdat ze vreesden dat de menigte die zich voor het theater had verzameld hem daar weg zou halen. Dit doet denken aan de Lodewijk XVI, die in 1789 door massa's mensen uit het paleis van Versailles werd gehaald en gearresteerd. En sommigen dreigen zelfs de guillotine weer uit de kelder te halen. De speciale commissie voor pensioenen, die maandag aan haar werkzaamheden is begonnen, zal ook plezier beleven. De partijen hebben al 22.000 amendementen ingediend, een record in deze wetgevingsperiode. Hiervan komen er 19.000 alleen al uit La France Insoumise (Mélenchon) dat een strategie nastreeft om de Commissie uit te putten. De 71 leden van de speciale pensioenhervormingscommissie zullen een berg van amendementen moeten doornemen. De deadline voor het indienen van amendementen was afgelopen vrijdag. De amendementen van de rapporteur en de regering, waarvoor geen deadline geldt, komen daar nog bij. Op 3 februari volgden over het hele land, maar vooral in Parijs, advocaten, artsen en andere vrije beroepen de oproep van het collectief SOS-Retraites en demonstreerden in groten getale tegen de pensioenhervorming. Alleen al in Parijs waren er 15.000 witte jassen en zwarte gewaden, met alle 164 ordes van advocaten opnieuw in staking. Vijf vrije gezondheids- en medische vakbonden roepen op tot een staking voor onbepaalde tijd vanaf 3 februari. De oppositiebeweging op straat blijft onvermoeibaar. De volgende acties zijn al aangekondigd voor de komende dagen:
  • 5 februari: Protestacties van verschillende jeugdorganisaties met steun van het vakbondsfront.
  • 6 februari: Weer een landelijke actiedag van het vakbondsfront.
  • 14 februari: Protest van ziekenhuispersoneel en hulpdiensten tegen arbeidsomstandigheden in de gezondheidssector.
Verrassingsacties worden nooit uitgesloten. De oppositie tegen Macron is goed genetwerkt en communicatie via sociale media maakt het mogelijk om binnen een korte tijd overal aanwezig te zijn.   (*) NachDenkSeiten is een Duitse website opgezet als “informatiebron voor burgers die hun twijfels hebben over de mainstream opiniemakers en zich verzetten tegen de gangbare slogans”. De website is gratis toegankelijk, het initiatief wordt gefinancierd met vrijwillige bijdragen. Naast de redactionele artikels – met extra aandacht voor manipulatie van de publieke opinie – worden ook interessante publicaties in andere media gebracht,  eventueel met kritische commentaar. Er zijn ook verwijzingen naar videos. In tal van steden ontstonden rond NachDenkSeiten gespreksgroepen. Marco Wenzel was beroepshalve elektrotechnisch ingenieur, en de laatste 15 jaar voor zijn pensionering (2015) vakbondssecretaris, actief rond arbeids- en sociale rechten. Zijn artikel  verscheen op 5 februari 2020 onder de titel Rentenreform in Frankreich: der Widerstand bleibt ungebrochen – Teil II op de site NachDenkSeiten. De Nederlandse vertaling is door Ander Europa. We danken Nachdenkseiten voor de toelating tot overname.

Pages