Delen van de klimaatbeweging ‒ Extinction Rebellion, Milieudefensie en het Klimaatnetwerk van de FNV ‒ hebben een tour georganiseerd met de film ´The Loud Spring´. Tijdens elke bijeenkomst wordt de film gevolgd door een strategisch debat met de zaal. Op 14 december was er zo´n bijeenkomst in De Burcht in Amsterdam. Druk bezocht en een levendige discussie.

Cruciaal voor de klimaatbeweging is de macht van de werkende bevolking

In deze film met een slimme opbouw wordt uitgelegd dat de klimaatbeweging haar doelen alleen kan verwezenlijken als aan de basis van de maatschappij de werkende bevolking zich op de werkvloer als een machtsfactor ontwikkelt. Slechts demonstreren en overtuigen van de politiek op de oude vertrouwde manier is ontoereikend. Een sterke macht om de grote bedrijven en financiële instellingen te dwingen afscheid te nemen van het fossiele tijdperk is nodig. De parlementaire politiek en de regeringspolitiek laten het afweten. Staken, bezetten, sitdowns, grote personeelsbijeenkomsten en arbeiderszelfbestuur komen onder andere in de film en na afloop in het debat aan bod.

Tesla staking: voorbeeld van internationale solidariteit

In het debat na afloop wordt aangegeven dat de vakbeweging een heel belangrijk instrument voor de werkende bevolking is om aan machtsontwikkeling te werken. Ook internationale solidariteit, zoals het voorbeeld van een biologische theefabriek in Frankrijk die door de arbeiders wordt beheerd, is onontbeerlijk. De FNV heeft daar contacten mee opgebouwd. Bas van Weegberg (FNV) bracht dat naar voren naar aanleiding van een vraag wat de vakbeweging doet aan democratie in bedrijven. Ook de stakingen in de Scandinavische landen rond Tesla komen aan de orde. De FNV is officieel solidair. Het gaat om een rechtvaardige loonsverhoging en het recht om een cao af te sluiten, dat Elon Musk, het opperhoofd van Tesla, verbiedt. Als het om mensen gaat is Elon Musk een flink stuk minder duurzaam. En wie zijn auto's uiteindelijk aanschaft heeft een flinke portemonnee nodig. Elon Musk vertegenwoordigt de superrijken van deze planeet, dus die mag wel een toontje lager zingen. 

Systeemverandering en kapitalisme

In de uitnodiging van lokaal FNV Amsterdam voor dit debat staat: 'Sinds het eerste VN-klimaatverdrag in 1992 werd afgesloten, is de jaarlijkse CO₂-uitstoot niet afgenomen. Sterker nog, alle klimaatconferenties ten spijt is deze met zestig procent gestegen. Hoe kan dat? Hoe zou een samenleving eruitzien die wel in staat is om de klimaatverandering te beteugelen? Terwijl de klimaatbeweging beargumenteert dat de klimaatcrisis niet opgelost kan worden in een kapitalistisch systeem, ontbreekt het aan concrete politieke ideeën over hoe we een systeemverandering tot stand kunnen brengen. Het lijkt wel alsof we ons het eind van de wereld makkelijker voor kunnen stellen dan het einde van het kapitalisme'.

Wat ook goed in de film wordt uitgelegd is dat het zogenaamde groene kapitalisme geen oplossing is, omdat economische groei hiervoor noodzakelijk blijft. En groei put de aarde verder uit. Kapitalisme zal de werkende bevolking blijven uitbuiten om haar winsthonger te stillen. Fossiele brandstoffen zijn daarbij al bijna net zo lang als het industriële kapitalisme bestaat een belangrijke bron voor ophoping van rijkdom en macht. Het is voor de rijken lastig hiervan afscheid nemen. Ook al wordt op de laatste klimaattop voor een afbouw gepleit, dezelfde machtige mensen, vooral van de fossiele industrie, blijven aan de knoppen draaien.

Zelforganisatie en perspectief

In de film wordt geadviseerd om ons vooral te richten op de zelforganisatie van onderop en niet zozeer op de parlementaire politiek. Geen carrière maken, maar actief worden aan de basis. Over dat thema is in het debat niet diepgaand gediscussieerd. Het grote wantrouwen, ook in linkse politiek, zal daar ongetwijfeld toe bijgedragen hebben. Toch is het van belang om goed na te denken over een maatschappelijk politiek perspectief, want het enthousiasme van mensen voor het klimaat, juist ook op de werkvloer, zal met een duidelijk perspectief geholpen zijn. 

In het debat kwamen wel veel onderwerpen die bij kunnen dragen aan het ontwikkelen van dat perspectief vanuit de zaal aan de orde. Dat is een belangrijk effect van deze film: het stimuleert mensen tot het ontwikkelen van nieuwe gedachten. Een belangrijk punt naar aanleiding van een vraag hoe je een revolutie kan beginnen, werd genoemd door Patrick van Klink, van FNV Netwerk Klimaat. 'Een antwoord op die vraag heb ik niet, wel dat we sterker zijn dan we vaak denken. Die 85.000 demonstranten van 1 november staan op de schouders van 800.000 mensen die overtuigd zijn maar minder betrokken en de 8 miljoen mensen die zich zorgen maken. Die tweede groep activeren en perspectief geven, geeft meer mogelijkheden om die 8 miljoen mensen in beweging te krijgen'.

Bas van Weegberg die met een grote vakbondsdelegatie aanwezig was bij de klimaattop (COP) in Dubai, vindt dat er genoeg reden is voor verzet omdat ondanks vele COP's de energieconsumptie is blijven stijgen. En we worden dagelijks geconfronteerd met de wereldwijde ongelijkheid. Groot durven dromen en onze dromen omzetten in daden waaronder het omvormen van de klassieke productie. Het is hard werken voor mensen om bijvoorbeeld een staking te organiseren. Intensief samenwerken met Milieudefensie is voor de FNV belangrijk. Zo stonden we op 12 november als FNV op het podium met het plan voor groen staal voor Tatasteel.

Saskia Lieon van Milieudefensie vertelt over haar al twee jaar durende actie bij ING in Amsterdam. Veel contacten met het personeel dragen uiteindelijk bij tot verandering binnen het bedrijf. Milieudefensie werkt hierin nauw samen met de FNV. Druk uitoefenen van buitenaf en van binnenuit versterkt elkaar.

Vanuit de zaal is er aandacht voor minder consumptie en de groeiende wereldbevolking. Anderen benadrukken de grote verspilling van bijvoorbeeld voedsel en dat er veel ongelijkheid zit in de consumptiepatronen. Het gaat hierbij ook om meer zelfbeschikking en meer zelfvertrouwen van mensen. Hoopvol is de Zweedse staking bij Tesla waar de FNV solidair mee is. Bij Tesla hebben ze geen groene banen die mensen een echte toekomst bieden. 

Democratie op de werkplek is dat een item voor de FNV? Jazeker want we moeten een tegenmacht ontwikkelen zeggen mensen uit het forum. Ondernemers moeten het merken. We willen een sterke vakbeweging.

Meepraten over de toekomst is van belang. Hiervoor is meer informatie-uitwisseling nodig. FNV moet meer aan scholing gaan doen. 

Democratie op de werkvloer is nodig. Een soort coöperatief vormen. Wat doet de FNV?

Het verband tussen oorlog en de vervuilende wapenindustrie moet duidelijker worden. 

Nog niet heel concreet zijn de plannen om klimaatverandering te stoppen vinden sommigen. Groen staal is er een van. Betekent dat dan dat we staal voor superjachten blijven maken? Of gaan we staal voor socialere doelen bestemmen? Kortom gaan we invloed op investeringsbeslissingen organiseren?

Hoe ziet een groene rechtvaardige economie eruit?

In ieder geval kan een nadruk op bepaalde doelen anders werken: bijvoorbeeld opkomen voor betere huisvesting en beter openbaar vervoer. We moeten naar de mensen toe om de FNV en de klimaatbeweging nog zichtbaarder te maken op de werkvloer en in de rest van de maatschappij.