Meer dan een jaar nadat Israël zijn genocidale aanval op Gaza lanceerde, zijn velen in de anti-oorlogsbeweging terecht woedend. Maar we kunnen die woede het strategische denken over de beste manier om solidair te zijn met Palestina niet laten vertroebelen, zegt Bashir Abu-Manneh.

De morele verontwaardiging en woede over Israëls langdurige apocalyptische oorlog tegen Gaza is grensverleggend. Israëls genocidale tirannie heeft het geweten van de hele wereld wakker geschud, in het Westen een enorme wereldwijde protestbeweging tegen het kolonialisme en de bezetting op gang gebracht en een nieuwe generatie jonge activisten geradicaliseerd. Voor een wereldwijde meerderheid is Palestina nu een zaak van rechtvaardigheid, democratie en vrijheid.

Het is begrijpelijk dat het voortduren van de oorlog en de onvoorwaardelijke steun van de Verenigde Staten aan Israël tot diepe frustratie en woede hebben geleid. Terwijl de Amerikaanse wapens blijven stromen naar een Israël dat beschermd blijft tegen de toorn van de wereldwijde publieke opinie, voelen demonstranten en activisten zich terecht genegeerd en op een zijspoor gezet door oorlogszuchtige elites. Ze zijn terecht woedend over de voortzetting van de oorlog, de onophoudelijke stroom van beelden van dood en verderf op hun telefoons, en de afbraak van hun eigen democratie door de beknotting van de steun voor Palestina.

Maar het zou een grote vergissing zijn om je politieke richtsnoer te halen uit een zeer kleine minderheid van activisten die hun legitieme woede en frustratie over het aanhoudende lijden van de Palestijnen hebben omgezet in een gedachteloze omarming van geweld – niet in het minst omdat dit in de kaart zou spelen van diegenen die een massale volksbeweging tegen de oorlog in diskrediet willen brengen.

Om effectief en politiek te zijn moet morele verontwaardiging het strategisch denken voeden. Politieke organisatie gaat over het identificeren van mechanismen en tactieken die in een bepaalde context werken – niet over het omarmen van puristische denkbeelden en magische formules die de beweging in diskrediet brengen en haar beschuldigen van steun voor willekeurig geweld.

Het meest verontrustend is dat sommige stemmen in de Palestijnse solidariteitsbeweging de aanvallen van Hamas op 7 oktober hebben verheerlijkt. Die zijn gebaseerd op de redenering dat de onderdrukten het recht hebben om zich te verzetten en dat het daarom de taak is van solidaire activisten om alles wat ze doen te verdedigen en te rechtvaardigen. Maar het laatste punt volgt niet uit het eerste.

Het staat buiten kijf dat Palestijnen het recht hebben om zich te verzetten tegen buitenlandse bezetting. Dat is een verworvenheid van het dekolonisatie-tijdperk, vastgelegd in het internationaal recht. Maar daaruit volgt niet dat alles wat de Palestijnse verzetsbeweging doet de Palestijnse zaak bevordert. Of, misschien wel het belangrijkst voor organisatoren en activisten die hun capaciteit willen maximaliseren om daadwerkelijk een einde te maken aan het bloedbad in Palestina en Libanon, dat elke daad van verzet even effectief is in het beëindigen van de Israëlische bezetting en oorlogsmachine. Sterker nog, sommige daden werken averechts en maken het alleen maar erger.

De aanslagen van 7 oktober zijn hier een goed voorbeeld van. Kijk eens naar de gevolgen. Gaza is gedecimeerd. Twee miljoen Palestijnen meermaals ontheemd. Meer dan 43.000 doden geteld, terwijl sommige geloofwaardige schattingen van veel meer spreken. Met 10.000 mensen nog steeds onder het puin en 100.000 gewonden, voornamelijk vrouwen en kinderen. Zeventig procent van de huizen in Gaza is verwoest. Ruim 95 procent van de Palestijnen leeft in voedselonzekerheid. Honger en hongersnood zijn wijdverspreid. De Palestijnse samenleving is totaal verwoest. Herstel en wederopbouw zullen generaties duren.

Wat de Palestijnen in Gaza meemaken is erger dan de Nakba (catastrofe). Hoe kunnen de aanvallen van 7 oktober dan slechts een enorme misrekening van Hamas lijken? Ongetwijfeld verheerlijkt en viert Hamas nog steeds zijn militaire operatie en kortstondige verbrijzeling van Israëls schijnbaar onwankelbare macht en onderdrukking. Maar elke redelijke kosten-batenanalyse voor de mensen in Gaza moet concluderen dat het de prijs gewoon niet waard is.

Daarom dromen veel Palestijnen in Gaza van een terugkeer naar het tijdperk van voor 7 oktober – een perverse speling van het lot. Hoe ellendig en wreed de belegering ook was, het was geen genocide. Palestijnen in Gaza leefden in hun huizen en leidden een zo normaal mogelijk leven onder de bezetting: in sumud (standvastigheid) en in de hoop op betere omstandigheden. Dat ze nu terugverlangen naar het verleden kan in geen enkele evaluatie van 7 oktober worden verdisconteerd.

Het prijzen en verdedigen van de acties van Hamas gaat ook voorbij aan het feit dat dergelijke acties Israël rechtstreeks in de kaart hebben gespeeld. Israël drijft het conflict op tot een militaire confrontatie die het kan winnen. Oorlog in deze context van een zeer ongelijk conflict en een machtsbalans die overweldigend in het voordeel van Israël is, is contraproductief. De ongedifferentieerde militarisering van het verzet door Hamas geeft Israël meer macht, verbindt de Israëlische samenleving aan strijdende regeringen, geeft het verzet het etiket 'terrorisme' en ondermijnt de legitimiteit van de Palestijnse nationale strijd.

Maar door Israëls brute genocide staat de Palestijnse kwestie nu weer in de politieke belangstelling van de hele wereld. Er is nu dus een enorme opening voor solidariteitswerk – solidariteitswerk dat daadwerkelijk massa's mensen voor zich kan winnen en effectief druk kan uitoefenen op de machthebbers die deze genocide faciliteren.

Het is veelzeggend dat het Internationaal Gerechtshof (ICJ) op 19 juli 2024 heeft besloten dat de bezetting door Israël illegaal is. De uitspraak is een radicale verwerping van Israëls rechtvaardiging en praktijk van langdurige bezetting.

Het is een sterke bevestiging van het Palestijnse recht op zelfbeschikking en roept op tot een soevereine en onafhankelijke Palestijnse staat en tot het 'tenietdoen van alle gevolgen van de illegale daad' en het bieden van herstel, restitutie en compensatie aan de bezette Palestijnen. Belangrijk is dat dit nog steeds is wat de bezette Palestijnen willen, ondanks de toenemende erosie van de politieke hoop op belangrijke veranderingen.

De beslissing eist ook dat andere staten onderscheid maken in hun omgang met Israël en de bezette Palestijnse gebieden, niet helpen en assisteren bij het in stand houden van de illegaliteit, en eindelijk Israël ter verantwoording roepen voor het schenden van het internationaal recht. Een meerderheid van de staten in de Algemene Vergadering van de VN heeft die uitspraak geaccepteerd en Israël een jaar de tijd gegeven om haar uit te voeren. Sommige westerse regeringen zijn nu ook begonnen met het oproepen tot een wapenboycot of hebben zelf wapenleveranties aan Israël geblokkeerd.

Deze ontwikkelingen zijn een enorme aanwinst voor Palestina en een echte politieke opening om te pleiten voor Palestijnse rechten. Wil de uitspraak van het ICJ enige kans maken op implementatie en handhaving, dan moet er gericht politiek werk worden verricht en georganiseerd. De ultieme maatstaf voor succes is het vinden van manieren om al deze nieuwe interventies operationeel te maken om de situatie ter plaatse voor de bezette Palestijnen te veranderen.

Palestijnen hebben succesvolle en effectieve middelen nodig om hun leven te verbeteren en een einde te maken aan de wrede bezetting door Israël. Ze hebben ook manieren van verzet nodig die hun invloed vergroten, niet ondermijnen, en die Israël dwingen tot een nieuwe realiteit.

De taken voor het solidariteitswerk zijn nu daarom enorm. De Palestijnen kunnen het zich niet veroorloven dit moment te verspillen aan sektarische ruzies of aan het vieren van rampzalige middelen die de Palestijnse zaak naar irrelevante politieke marges en isolement duwen. In hun gerechtvaardigde woede over Israëls slachtpartij, zou de pro-Palestijnse beweging de verleiding moeten weerstaan om geweld te verheerlijken. Als je dat doet, geef je Israël alleen maar macht om deze oorlog voort te zetten. Hoop en gerichte pleitbezorging moeten de overhand krijgen.

Dit artikel stond op Jacobin. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.