De Pianist brengt de nazi-terreur héél dichtbij

08.12.2002

De nieuwe Polanski is een aangrijpend document over de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Het speelt in de Poolse hoofdstad Warschau. We zien in 1939 de Duitsers de stad binnen marcheren. We zien hoe ze een half miljoen joden in het getto bijeendrijven. We zijn getuige van ontzettende wreedheden en moordpartijen in dat getto. Maar ook van een joodse opstand in 1943 en een Poolse in 1944. Uiteindelijk zien we de bevrijding van Warschau door Russische troepen. We maken dat allemaal mee samen met de joodse pianist Wladek Szpilman. Door zijn ogen zien we hoe het getto wordt afgesloten. Hoe zijn ouders, broer en zussen worden gedeporteerd. Hoe hij weet te ontsnappen en zich onder erbarmelijke omstandigheden verschuilt in de ruïnes van kapotgeschoten huizen. Vlak voor het einde van de oorlog wordt hij betrapt door een Duitse officier. Die is zo onder de indruk van het virtuoze piano-spel van de uitgehongerde en verkleumde Wladek dat hij zijn leven spaart. Zo haalt Wladek de bevrijding. Als één van de twintig joden die het getto van Warschau hebben overleefd.
Het verhaal van Wladek Szpilman is geen verzinsel. Hij wás een beroemd pianist. De film is geheel gebaseerd op werkelijk door hem beleefde gebeurtenissen.

Meesterwerk
De film laat een hoop zaken buiten beschouwing. Waarom oorlog? Waarom jodenvervolging? Waarom beestachtige brutaliteit? Wie op dat soort vragen antwoord wil hebben, kan beter Marxism after Auschwitz: Understanding the Nazi Genocide van Enzo Traverso ter hand nemen.
De Pianist brengt wel de nazi-terreur héél dichtbij. Aan de zijde van Wladek Szpilman beleef je bijna zelf de verschrikkingen. Je volgt met ingehouden adem zijn overlevingstocht en je vraagt je af hoeveel een mens kan hebben. Dát hij het overleeft, temidden van alle ellende en treurigheid, stemt nog hoopvol ook. Schindler’s List van Spielberg was een indrukwekkende film over hetzelfde thema. Maar daar zaten toch nogal wat Hollywoodiaanse trucjes en effecten in. Polanski heeft die niet nodig. Zijn film is eerlijker en directer, daardoor meer aansprekend en meeslepend. Een meesterwerk. Terecht bekroond met de Gouden Palm op het filmfestival van Cannes.

Soort artikel

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.