Borderless

14 December 2019

De Pianist brengt de nazi-terreur héél dichtbij

De kerstvakantie komt er aan! Gelukkig draaien er genoeg leuke films om zo’n beetje elke dag met de kids een bioscoop te bezoeken. Pietje Bell, Potter II, Ja Zuster Nee Zuster, The Lord Of The Rings II en ga zo maar door. Voor sommigen reden om van een ‘infantilisering van de filmcultuur’ te spreken. Dat is nog maar de vraag. Bovendien draait er ook serieuzer werk. Minder geschikt voor jongere kinderen en zeker niet ‘leuk’. Het beste voorbeeld daarvan is de nieuwe film van Roman Polanski: De Pianist.

De nieuwe Polanski is een aangrijpend document over de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Het speelt in de Poolse hoofdstad Warschau. We zien in 1939 de Duitsers de stad binnen marcheren. We zien hoe ze een half miljoen joden in het getto bijeendrijven. We zijn getuige van ontzettende wreedheden en moordpartijen in dat getto. Maar ook van een joodse opstand in 1943 en een Poolse in 1944. Uiteindelijk zien we de bevrijding van Warschau door Russische troepen. We maken dat allemaal mee samen met de joodse pianist Wladek Szpilman. Door zijn ogen zien we hoe het getto wordt afgesloten. Hoe zijn ouders, broer en zussen worden gedeporteerd. Hoe hij weet te ontsnappen en zich onder erbarmelijke omstandigheden verschuilt in de ruïnes van kapotgeschoten huizen. Vlak voor het einde van de oorlog wordt hij betrapt door een Duitse officier. Die is zo onder de indruk van het virtuoze piano-spel van de uitgehongerde en verkleumde Wladek dat hij zijn leven spaart. Zo haalt Wladek de bevrijding. Als één van de twintig joden die het getto van Warschau hebben overleefd.
Het verhaal van Wladek Szpilman is geen verzinsel. Hij wás een beroemd pianist. De film is geheel gebaseerd op werkelijk door hem beleefde gebeurtenissen.

Meesterwerk
De film laat een hoop zaken buiten beschouwing. Waarom oorlog? Waarom jodenvervolging? Waarom beestachtige brutaliteit? Wie op dat soort vragen antwoord wil hebben, kan beter Marxism after Auschwitz: Understanding the Nazi Genocide van Enzo Traverso ter hand nemen.
De Pianist brengt wel de nazi-terreur héél dichtbij. Aan de zijde van Wladek Szpilman beleef je bijna zelf de verschrikkingen. Je volgt met ingehouden adem zijn overlevingstocht en je vraagt je af hoeveel een mens kan hebben. Dát hij het overleeft, temidden van alle ellende en treurigheid, stemt nog hoopvol ook. Schindler’s List van Spielberg was een indrukwekkende film over hetzelfde thema. Maar daar zaten toch nogal wat Hollywoodiaanse trucjes en effecten in. Polanski heeft die niet nodig. Zijn film is eerlijker en directer, daardoor meer aansprekend en meeslepend. Een meesterwerk. Terecht bekroond met de Gouden Palm op het filmfestival van Cannes.

Soort artikel: 

Add new comment

Plain text

  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Reageren