Israël leert niet van eigen fouten

29.08.2006

Israël stelt een commissie in om onderzoek te doen naar de prestaties van het leger tijdens de recente oorlog in Libanon. Of het een kritisch rapport zal opleveren, is twijfelachtig. Israël is er nooit sterk in geweest kritisch naar zichzelf te kijken of kritiek van anderen serieus te nemen. Sterker nog, juist dat onvermogen van de Israëlische staat en haar bevolking om naar kritiek te luisteren heeft er toe geleid dat Israël er niet in geslaagd is haar doelen in Libanon te bereiken.

Toen de Israëli's in de jaren tachtig Libanon binnenvielen werden ze door sommige sji'ieten met gejuich verwelkomd. De meeste sji'ieten waren niet zo tevreden met de manier waarop zij in het door de christenen, sunnieten en de PLO gedomineerde Libanon behandeld werden. Toch veranderden deze sji'ieten binnen een paar jaar in gemotiveerde tegenstanders van Israël.

Wat zegt dat over het optreden van de Israëli's in die tijd? Israëli's stellen zich die vraag kennelijk nooit, omdat ze het, telkens als ze geconfronteerd worden met mensen die zich verzetten tegen hun politiek, terugvallen op schema’s als 'ze hebben ons joden altijd gehaat en ze zullen ons altijd blijven haten'.

Israël meent nog altijd dat haar politiek jegens de Arabische wereld één grote weldaad is en dat de Arabieren geen enkele reden hebben om Israël te haten. Dat de Arabische wereld daar kennelijk anders over denkt is volgens Israël een teken dat alle Arabieren irrationeel zijn en dat er maar één taal is die zij begrijpen, namelijk de massale inzet van geweld. Zo hadden de Israëlische leiders in de recente oorlog het politieke doel de christelijke Libanezen te bewegen om Hezbollah te ontwapenen. Zou Israël minder gebruik hebben gemaakt van geweld – alleen maar hebben laten voelen wat men met Libanon zou kunnen doen – dan was dat misschien gelukt. Maar Israël trad zo ongekend agressief op dat het er in slaagde een groot deel van de Libanezen te verenigen achter Hezbollah. Dat het Israëlische leger dat lukte is trouwens de enige echt opmerkelijke prestatie die het in deze oorlog heeft geleverd.

Voor de Libanese christenen geldt trouwens ook dat zij in het verleden best bereid waren om met Israël samen te werken, maar na eerdere ervaringen met Israëlisch optreden een illusie armer zijn. De mantra dat joden altijd gehaat waren en altijd gehaat zullen zijn verhinderde aan Israëlische kant opnieuw enige kritische reflectie op de vraag hoe dat kon gebeuren.

Waarom werd het militaire doel van Israël - de vernietiging van Hezbollah - dan geen succes? Al voor de oorlog had men toch kunnen weten dat een oorlog niet te winnen is met alleen bombardementen? Die vraag kan alleen beantwoord worden door te kijken naar de ontwikkeling van het Israëlische legeroptreden
sinds het begin van de eerste Intifadah. De Israëlische militair deskundige Martin van Creveld stelde ooit dat het bestrijden van een zwakke vijand als de Palestijnen een sterk leger verzwakt. Regering, militaire leiding en het grote publiek gingen er ondertussen vanuit dat het verzet van de Palestijnen een existentiële bedreiging voor Israël vormde. Massaal gebruik van geweld tegen deze vijand vond men dus gerechtvaardigd. En dus oefenen jonge Israëlische infanteristen bij checkpoints absolute macht uit over doodsbange Palestijnen. Ook wie dringend medische hulp nodig heeft, kan de doorgang worden geweigerd.

Terwijl bij het Israëlische leger gevoelens van almacht groeiden, was de legertop vooral bezig zich te ontrekken aan werkelijk gevaarlijke gevechtsoperaties. Dat gebeurde op twee manieren.

Ten eerste werden de Palestijnen steeds vaker alleen vanuit de lucht gebombardeerd. De inzet van grondtroepen, die veel risicovoller is, werd teruggeschroefd. De strategie van onbegrensd bombarderen van burgerdoelen werd ontwikkeld door de huidige chefstaf Halutz.

Ten tweede probeerde Israël een Palestijnse burgeroorlog te ontketenen waarbij gewapende eenheden van Fatah zich bezig zouden moeten houden met het ontwapenen van Hamas. Fatah zou zo het vuile werk voor Israël opknappen zonder dat er aan Israëlische kant slachtoffers zouden vallen.

Zie de parallel met de oorlog in Libanon waar de Libanese christenen het gevecht zouden moeten aangaan met Hezbollah en waar werd gedacht dat dit doel bereikt kon worden met luchtaanvallen. Het zijn tactieken die
ontwikkeld zijn tijdens de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.

De Israëlische regering en het Israëlische publiek - doof voor een humanitaire appèl, doof voor een uitspraak van het Internationaal gerechtshof, doof voor honderden petities in welke taal dan ook - zullen tijdens een onderzoek naar de oorzaken van de matige prestaties in Libanon opnieuw geconfronteerd worden met die alles overwoekerende kanker die hun maatschappij op alle vlakken vernietigt: de bezetting.

Dit artikel verscheen eerder als ingezonden brief in dagblad De Gelderlander

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.