Artikelen van Ander Europa

Applaus(-je) voor de Europese Commissie die haar anti-Palestijnse beslissing intrekt

1 maand 1 week ago

5 juli 2022 – De Europese Commissie besliste in mei 2021 haar financiële steun aan twee Palestijnse organisaties stop te zetten. Het betreft het Palestijns Centrum voor de Mensenrechten PCHR, en de NGO Al-Haq, opgericht in 1979. Beide organisaties laten zich in met het respect door de Israëlische staat - of beter gezegd het totale gebrek daaraan - voor de mensenrechten in de door Israël bezette Palestijnse gebieden. Op grond van geheime documenten gericht aan de EU beschuldigde de Israëlische regering de beide organisaties van terroristische betrokkenheid, waarop Brussel de financiële steun introk. De Brusselse bureaucratie was daarbij blijkbaar internationaal de enige die geloof hechtte aan de Israëlische bewering. Zelfs bij diverse Europese regeringen (Ierland, Nederland, Noorwegen) klonk er gemor over dit al te manifest geloof in de Israëlische standpunten. De Nederlandse buitenlandminister Hoekstra bracht in mei een bezoek aan Israël, en bezocht daarbij ook het ‘terroristische’ Al-Haq, tot ergernis van de Israëlische autoriteiten. Op 28 juni 2022 trok de Europese Commissie haar financierings-stop terug in. Ingedekt als een ‘fraude onderzoek‘ door de Europese anti-fraudienst OLAF  werden geen ‘onregelmatigheden’ vastgesteld. De timing van dit mea culpa is echter nogal verdacht. Al-Haq had een zaak ingespannen tegen het financieringsverbod bij de Brusselse Rechtbank van Eerste Aanleg, die op 4 juli een uitspraak zou doen. De Europese Commissie is dus net op tijd om niet door een Belgische rechtbank tegengesproken te worden. De direct betrokken Europese commissaris, de Hongaar Olivér Várhelyi bevoegd voor nabuurschap en uitbreiding, wordt trouwens beschouwd als een uitgesproken spreekbuis van de Israëlische lobby in de Commissie, o.a. bij de trieste 'schoolboekenaffaire'. Ons applausje voor de Commissie die op haar beslissing terugkomt is dus uiterst discreet, twee tikjes  van de twee wijsvinger op elkaar. De belangrijke les is echter dat blijvende druk en protesten vanuit mensenrechtenorganisaties en politieke bewegingen tegen de medeplichtigheid van de EU met het Israëlisch apartheidsregime belangrijk blijven, want mediastilte is een belangrijke bondgenoot van veel onrecht. (hm)    
Herman Michiel

NAVO en Erdoğan triomferen, Koerden betalen de rekening

1 maand 2 weken ago

29 juni 2022 - In de aanhef van het handvest van de NAVO (1949) heet het dat “de Partijen bij dit Verdrag vastbesloten zijn om de vrijheid, het gemeenschappelijk erfdeel en de beschaving van hun volken, welke zijn gegrondvest op beginselen van democratie, persoonlijke vrijheid en rechtsorde, veilig te stellen.” Dit belette niet dat Portugal onder de Salazar-dictatuur stichtend lid van het Atlantisch bondgenootschap werd. En vandaag blijken die NAVO-‘waarden’ even veel waard te zijn als in 1949. Om het Turks verzet tegen de toetreding van Zweden en Finland tot de NAVO op te heffen - een manoeuvre van Erdoğan in zijn gevecht met de Koerden - werden de twee regeringen door Stoltenberg bewerkt tot ze de mensenrechten inruilden voor de realpolitik.; een telefoon van Biden met Erdoğan zou naar verluidt ook meegeholpen hebben. Het was Erdoğan altijd al een doorn in het oog dat Zweden onderdak biedt aan zo’n 100.000 Koerden, meestal op de vlucht voor de Turkse repressie. Erdoğan wist welk sleutelwoord hij moest gebruiken om zijn slag thuis te halen: terrorisme!, een vijand waarin de NAVO sinds 9/11 een nieuwe bestaansreden vond. Men kan zich voorstellen met welke voldoening Erdoğan gisteren (28 juni) in Madrid, nog voor de eigenlijke NAVO-top, zijn handtekening plaatste naast dat van de Zweedse premier Anderson en de Finse president Niniistö onder een memorandum [1] waarin deze laatsten bakzeil halen. Ze verklaren daarin dat ze “snel en grondig Ankara’s verzoeken zullen behandelen voor de uitlevering van Turkse onderdanen die verdacht worden van terrorisme, daarbij rekening houdend met de informatie, de bewijzen en de inlichtingen [intelligence] verschaft door Turkije.” De twee noordelijke landen gaan ook akkoord om het embargo op de levering van sommige wapens aan Ankara op te heffen, een embargo ingesteld in 2019 na de Turkse aanval tegen de Koerden in Noord-Syrië. Hoe weinig dit alles met terrorisme te maken heeft, blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat het akkoord ook voorziet dat Finland en Zweden geen steun meer zullen geven aan de Koerdische ‘Volksbeschermingseenheden’ (Kurdish People’s Defense Units, YPG) in Syrië, die door de Verenigde Staten gesteund werden in de strijd tegen Islamic State (IS). Natuurlijk is de PKK ook onderdeel van het akkoord, maar ook als men dit als een terroristische organisatie beschouwt hebben hun leden recht op een eerlijk proces en een menselijke behandeling (tenzij men Guantánamo het verdiende loon vindt voor echte en vermeende terroristen.) Voor dat eerlijk proces en de menselijke behandeling is er weinig kans in Erdoğan’s Turkije, daarvoor zijn de Amnesty International rapporten te veelzeggend. Men begrijpt dat het regeringsbakzeil voor onrust zorgt in de aanzienlijke Koerdische gemeenschap in Noord-Europa. De Zweedse sociaaldemocratische regering blijkt bijzonder onbetrouwbaar in haar verbintenissen. Nog in maart van dit jaar verklaarde premier Andersson dat er geen sprake was van toetreding tot de NAVO “omdat dit de veiligheid van Noord-Europa zou destabiliseren.” [2]  We zijn geen vier maanden verder en … Bovendien berustte de fragiele Zweedse coalitie op een akkoord met Amineh Kakabaveh, een onafhankelijke volksvertegenwoordigster van Koerdische origine. Het akkoord voorzag in uitdrukkelijke steun voor de Koerden, en kritiek op Erdoğan en zijn behandeling van deze bevolkingsgroep [3]. Het hoger Atlantisch belang haalde echter de bovenhand. (hm)   [1] (Het 10-punten memorandum is gedeeltelijk hier te lezen.) 30/6/21: Hier vindt u het helemaal. [2] “Sweden’s centre-left prime minister has ruled out applying to join Nato, saying that membership would destabilise the security of northern Europe”, Financial Times 8 maart 2022. [3] “Sweden’s Nato ambitions run into Kurdish row”, Financial Times, 20 mei 2022. Toegevoegd op 1 juli 2022: Erdoğan had maar 2 dagen nodig om het akkoord met Finland en Zweden aan een praktijktest te onderwerpen. Vandaag vraagt hij de uitlevering van 33 "vermoedelijke terroristen". Hier een overzichtje van commentaren in de internationale pers.  
Herman Michiel

J’agis, puis je réfléchis

1 maand 2 weken ago

Herman Michiel 27 juni 2022   Degenen die het voor het zeggen hebben in Europa kunnen van geluk spreken dat opiniemakers en journalisten hen zo goed gezind zijn en hen nauwelijks een relevante vraag stellen. Over de sancties tegen Rusland bijvoorbeeld. Elk nieuw pakket maatregelen werd, door de Europese leiders maar ook door de media, voorgesteld als een steeds strakkere wurggreep waarmee men Poetins oorlogsmachine financieel zou droogleggen. We zijn vier maanden verder, en het enige voelbare effect van de sanctiepolitiek zijn ondraaglijke energiefacturen voor de gezinnen in Europa, en een stijgende zenuwachtigheid bij politici dat hun sancties wel eens koude rillingen zouden kunnen opleveren in de komende winter. Er is nog een ander voelbaar effect, maar dan voor het Poetin-regime:  nooit zijn de inkomsten uit fossiele brandstoffen zo hoog geweest als in de voorbije maanden!! De New York Times (13 juni) brengt verslag uit over een studie van het Center for Research on Energy and Clean Air; dit spreekt van een “recordhoogte aan inkomsten in de eerste 100 dagen van de oorlog”. Als er een zekere neerwaartse trend is in de exportvolumes, dan wordt die méér dan goedgemaakt door de recordprijzen. Net vandaag steeg de olieprijs nog wat hoger omdat de speculanten afwachten of de westerse leiders op hun G7-top in Garmisch-Partenkirchen nieuwe sancties zullen afspreken. Zou het legertje economen dat de Europese Commissie met economische prognoses moet bijstaan zoiets niet voorzien hebben? Of hebben von der Leyen, Borrell en Michel zulke bijkomstigheden naast zich neergelegd, in hun ijver van grootmacht-in-wording? Ondertussen trekt de Europese Unie zich steeds minder aan van haar klimaatambities. Voor de Commissie kunnen investeringen in gas en kernenergie ‘groen’ zijn en Europees ondersteund worden. Van Hamburg tot Griekenland wordt zware infrastructuur aangelegd voor de winning/transport van fossiele brandstof, in Duitsland onder de enthousiaste leiding van de groene minister van economie Habeck… Die maakt zich nu boos als aan de Russische gaskraan wat gedraaid wordt (“Poetin voert een economische oorlog tegen ons”) maar de toevoer werd door de SPD-Grüne regering zelf gehalveerd door het afgewerkte Nord Stream 2 niet te openen. Een nieuwe uiting van de lichtzinnigheid waarmee de Europese autoriteiten onze toekomst plannen was er nog vorige week, toen de Europese Commissie een akkoord bereikte over de ‘hervorming’ van het Energie Charterverdrag. Over deze hemeltergende overeenkomst waarmee de EU ons opzadelde hebben we het al uitgebreid gehad. Het komt erop neer dat bedrijven aan overheden enorme boetes kunnen opleggen als milieu-en klimaatmaatregelen (kernuitstap, afbouw steenkool, gaswinning  enzovoort), hun winsten zouden kunnen aantasten. De frustraties over dit absurde verdrag zijn zo groot dat tal van regeringen er vanaf willen, of het verdrag toch op zijn minst willen hervormd zien zodat het het klimaatakkoord van Parijs niet dwarsboomt. De Commissie onderhandelde in naam van de lidstaten over dergelijke herziening en bereikte daarover dus een akkoord. En wat houdt het in? Het verdrag kan nog tot minstens 2033 in voege blijven , waardoor de fossiele brandstofindustrie met haar geducht wapen verder kan blijven zwaaien en de belastingbetaler bedreigen met miljoenenboetes. CAN, het Europees Climate Action Network, roept in een scherpe reactie de lidstaten dan ook op om het onderhandelingsresultaat niet goed te keuren. J’agis, puis je réfléchis (“Eerst handelen, dan nadenken”) lijkt wel het gepaste devies van het EU-establishment te zijn. Hoeveel zou de EU-‘buitenlandminister’ Josep Borrell nagedacht hebben voor hij zijn uitspraak deed dat ‘het lot van Oekraïne op het slagveld zal beslist worden’ ? Zelfs NATO-chef Stoltenberg lijkt nu in te zien dat er onderhandeld moet worden. Tegen de Finse president Niinistö  zei hij onlangs dat Finland zijn na-oorlogse onafhankelijkheid te danken heeft aan … een compromis. Von der Leyen mag dan wel Duits minister van defensie geweest zijn, moet zij orthodoxer zijn dan paus Stoltenberg?                            
Herman Michiel

Minimumlonen in Europa: Eurofound rapport 2022

1 maand 3 weken ago

[caption id="attachment_21864" align="alignleft" width="212"] Klikken om het rapport down te loaden (PDF, 76 blz., 0,6MB)[/caption] 23 juni 2022 - Eurofound bracht zopas zijn jaarlijks rapport uit over de evolutie van de minimumlonen in Europa.  Eurofound is een officieel EU-agentschap, dat zich inlaat met de “verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in de Unie”, en vertegenwoordigers telt van werkgevers, werknemers en Europese Commissie. Verwacht er dus geen strijdbare vakbondstaal, maar anderzijds kunnen cijfers van Eurofound wel nuttig zijn voor strijdbare vakbondsmilitanten. Ook patronale organisaties kunnen moeilijk cijfers tegenspreken die op dat niveau en samen met hen werden vastgelegd, wat woordvoerders van ondernemingen vaak toch doen. Het nieuwe rapport bevat o.a. nuttige gegevens over de reële minimumloonevolutie, dus rekening houdend met de zeer aanzienlijke inflatie. Voor de Eurofound-rapporten van de vorige jaren verwijzen we naar 2018, 2019, 2020 . De studie gaat essentieel over de 21 lidstaten met een bindend (statutair) minimumloon, d.w.z. waar de minimumloonnorm 'kracht van wet' heeft, gewoonlijk doordat een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) een statutair karakter kreeg van overheidswege; CAO-minima komen echter ook aan bod. De bedragen geldend voor 2021 worden in het eesrte hoofdstuk weergegeven.  Ter illustratie grafiek 2 van de studie, met de minimum bruto uurlonen geldig op 1 januari 2022. (Men kan verschillen vaststellen met Tabel 1 van de studie, wegens de omzetting van uurlonen in maandlonen, verschillende bepalingen van de normale arbeidsduur of de incalculatie van een 13e of 14e maand). [caption id="attachment_21861" align="aligncenter" width="474"] Minimum bruto uurloon in euro, geldig op 1 januari 2022.[/caption] Interessant is ook een grafiek van de prijsverhoging (inflatie) voor diverse producten, met een vervaarlijke zwiep voor de energiefactuur:   Daarmee rekening houdend is het beeld van de reële evolutie van het minimumloon heel wat genuanceerder:     In België klagen ondernemers steen en been over de automatische indexering van de lonen, maar zoals uit de grafiek blijkt gaat de Belgische minimumverdiener er qua koopkracht in het afgelopen jaar 4% op achteruit. In Orbán's Hongarije daarentegen gaat die er 11% op vooruit. Aan de Belgische regeling wordt een apart kaderstukje gewijd (Box1). Het tweede hoofdstuk bespreekt hoe de minimumlonen worden vastgelegd in de verschillende landen, welke discussies daarover gevoerd worden en eventueel te verwachten wijzigingen. Hoofdstuk 3  bespreekt de rol die de Europese Unie (EU) speelt in de bepaling van een minimumloon; er is ondermeer een voorstel van richtlijn daarover dat momenteel in behandeling is. Het vierde hoofdstuk behandelt lopend onderzoek i.v.m. minimumlonen. De bevindinge worden samengevat in de Conclusion. (hm)     2019.
Herman Michiel

Labourleiding tegen stakers!

1 maand 3 weken ago

22 juni 2022 – De Britse spoorvakbond RMT startte gisteren een driedaagse staking, die het treinverkeer, maar ook bv. de Londense Metro platlegt. Het is van 1989 geleden dat er nog zo ’n actie op touw gezet werd. Toen ging het tegen de geplande privatisering van British Rail, in gang gezet door Thatcher en Major en voortgezet onder Tony Blair. Vandaag gaat het om loon en arbeidsvoorwaarden voor 55.000 spoorwegarbeiders. Terwijl de private spoormaatschappijen vette dividenden uitkeren aan hun aandeelhouders, waren ze slechts bereid tot een loonsverhoging van 2%, wat natuurlijk belachelijk is bij een inflatie van 11% en jarenlange loonstilstand. Network Rail wil bovendien 1800 man ontslaan… Men zou kunnen verwachten dat de Britse Labourpartij zich minstens met lippendienst achter de staking zet, al was het maar omdat de partij een groot deel van haar inkomen betrekt  uit bijdragen van de vakbonden. Zo betaalde Unite, een van de grootste federaties, 3 miljoen £ aan Labour om er de verkiezingskampanje van 2019 mee te financieren. Maar Labourleider sir Keir Starmer, de opvolger en doodgraver van Jeremy Corbyn,  laat zich niet ‘omkopen’: hij is voor sociale vrede en tegen stakingen ‘die het economisch leven verstoren’; bij zijn kampanje als kandidaat-voorzitter had hij zich nochtans een ‘proud trade unionist’ verklaard, maar bij verkiezingen wordt zoveel verklaard. Nu de vakbonden zich roeren zit dat anders. Starmer stuurde een waarschuwing, bedoeld voor het handvol linksere Labour-parlementsleden, om niet aan de stakingspiketten van RMT te verschijnen. Een aantal van hen hebben zijn veto genegeerd, en sir Starmer moet nu beslissen of hij zijn dreiging met uitsluiting uitvoert of niet. Als RMT-leider Sharon Graham haar waarschuwing uitvoert om de subsidie aan Labour te herzien kan het de Blair-Starmer partij een paar miljoen pond per jaar uitmaken, maar Starmer weet dat hij de juiste strategie heeft. Voor de BBC verklaarde hij onomwonden: “Als partij zijn we de laatste twee jaar enorm veranderd. Mijn eerste taak was de Labour Party te veranderen nadat we sterk verloren in 2019. Wat mij bezighoudt is niet zozeer wat onze leden denken, maar wat het publiek denkt, want het is dat publiek dat we moeten overtuigen om voor ons te stemmen.” Commentaar overbodig… (hm)      
Herman Michiel

Franse Assemblée: hertekend maar nog rechtser

1 maand 3 weken ago

20 juni 2022 - Na de tweede ronde van de Franse parlementsverkiezingen op 19 juni is een Assemblée uit de bus gekomen met belangrijke verschuivingen tegenover 2017. De coalitie rond president Macron kon tot nog toe rekenen op een absolute meerderheid (350 van de 577 zetels), maar zijn coalitie ‘Ensemble’ verloor die. Met 245 zetels blijft het de grootste fractie, maar zonder de luxe van de automatische meerderheden. Voor links hoerageroep is er echter geen  ruimte, want Macron verliest vooral aan wat nog rechtser is. Marine le Pen’s extreemrechtse Rassemblement National (het vroegere Front National) haalt 89 zetels binnen, komende van 8; zij zelf werd in de kieskring Pas de Calais verkozen met 61% van de stemmen… Jean-Luc Mélenchon, leider van La France Insoumise (LFI), had in de laatste weken voor de verkiezingen een ad hoc coalitie opgezet met de bedoeling Macron te dwarsbomen, en zelf linkse premier te worden onder een rechtse president (een configuratie die in Frankrijk cohabitation wordt genoemd, het ‘samenwonen’). Het electoraal vehikel, luisterend naar de naam NUPES (‘Nouvelle Union populaire écologique et sociale’) vertoont weinig politieke samenhang (La France Insoumise, Parti Socialiste, Parti communiste, groenen van EELV) maar de partijen die op sterven na dood waren zagen een overlevingskans door zich aan het wagentje LFI vast te koppelen. NUPES haalde met 137 zetels een behoorlijke score, waarvan er 72 op het conto van LFI verkregen werden, 26 op dat van de PS, 23 van EELV en 12 op dat van de PCF. Dat blijft echter ver van Mélenchon’s ambitie om eerste minister te worden. Het Frans premierschap - een ondergeschikte rol in presidentieel Frankrijk - blijft bezet door Élisabeth Borne die Macron na zijn herverkiezing als president in het zadel bracht. Het is merkwaardig hoeveel verwachtingen sommige linkse commentatoren stelden in Mélenchon en NUPES. Het magazine Jacobin titelde “A Mélenchon Government Would Shake the Foundations of Neoliberalism in Europe” ; dat is bijzonder onwaarschijnlijk met partners als de PS en les Verts, die men onder de gangmakers van het Europees neoliberalisme moet rekenen. En om NUPES op de been te krijgen moest Mélenchon zijn-anti-NATO standpunt ook al inslikken. Een ander Jacobin artikel titelde dat Mélenchon’s coalitie de neoliberalen aan de grond genageld van schrik liet staan (In France, Jean-Luc Mélenchon’s Left-Wing Coalition Has the Neoliberals Terrified ). Het klopt dat de drie partijen die ingingen op Mélenchon’s eenheidsinitiatief er electoraal hebben bij gewonnen. De PCF kan terug een groep vormen in de Assemblée, en EELV voorzitter Bayou dankt er zijn verkiezing aan, de PS – die in 2017 van 280 op 30 zetels terugviel - houdt er, waarschijnlijk dankzij NUPES, 24 over. Maar het electoraal vehikel NUPES kan onmogelijk beschouwd worden als het begin van een renaissance van Frans links. (hm)   Toegevoegd op 21 juni:  Dat met NUPES geen basis gelegd werd voor een links front bleek al meteen op 20 juni. Mélenchon stelde de coalitiegenoten voor om in de Assemblée als één groep op te treden, en daardoor de grootste oppositiefractie te worden. Zowel de PS, de PCF als EELV weigerden daarop in te gaan. De kwestie is nochtans niet onbelangrijk. Volgens Franse parlementaire regels krijgt de grootste groep van de oppositie het voorzitterschap van de belangrijke commissie financiën. Marine Le Pen's Rassemblement National aast op deze functie, en zal die normaal ook krijgen als gootste oppositieblok - tenzij de NUPES-coalitie zich als groep opstelde. Niet dus.    
Herman Michiel

Brochure: het ‘Strategisch Kompas’ voor de militarisering van de EU

1 maand 4 weken ago

16 juni 2022 - De Rosa Luxemburg Stichting bracht zopas een brochure uit over de militariseringsplannen van de Europese Unie. Deze plannen werden goedgekeurd op 25 maart 2022 op een bijeenkomst van de EU-staats-en regeringsleiders, en staan bekend als het ‘Strategisch Kompas’. Het is de concrete uitwerking van een tendens die al jaren aan de gang is en waarbij de EU zich wil opstellen als een machtsblok waar rekening moet mee gehouden worden. “We moeten de taal van de macht leren spreken, en onszelf beschouwen als wereldspelers van topklasse ”, zei Josep Borrell, lid van de Europese Commissie verantwoordelijk voor buitenlands beleid en defensie. De toenemende militaire wending van de EU dateert van vóór de Russische inval in Oekraïne, maar kwam hierdoor in een stroomversnelling die de goedkeuring van de plannen vergemakkelijkte. Zo kon de Franse president Macron, dankzij de Russische inval, slagen in zijn ambitie om tijdens het Frans voorzitterschap van de EU (het eerste halfjaar van 2022) en nog vóór de Franse presidentsverkiezingen het ‘Strategisch Kompas‘ door de lidstaten te laten goedkeuren. [caption id="attachment_21845" align="alignleft" width="220"] Klikken om down te loaden. PDF, 0,5 MB.[/caption] De brochure A strategic compass for Europe’s return to power politics (ook beschikbaar in het Duits) legt op een kleine 40 bladzijden uit waar dit ‘kompas ’over gaat. Een eerste hoofdstuk bespreekt de reeks beslissingen en documenten uit het verleden over de toenemende machtsambities van de EU, met het Strategisch Kompas als recentste agenda ‘voor de komende vijf à tien jaar’. Het tweede hoofdstuk behandelt de ‘bedreigingsanalyse’, een tekst waarover een akkoord bestaat onder de lidstaten. Maar, kijk eens aan, het document, in grote mate ingevuld door de geheime diensten, is geheim, en ook niet beschikbaar voor parlementen. Dat moest ook de Duitse Bundestag ervaren, die haar lovenswaardige traditie van de bespreking van Europese initiatieven daardoor gefnuikt zag. Het Strategisch Kompas blijft qua ‘bedreigingsanalyse’ dan ook op de vlakte met vage aanduidingen zoals “veelzijdige bedreigingen” gaande van “terrorisme, gewelddadig extremisme  en georganiseerde misdaad” tot en met  “hybride conflicten, verspreiding van wapens en onregelmatige migratie .“ De EU voelt zich blijkbaar van alle zijden bedreigd en “moet bijgevolg dringend meer verantwoordelijkheid opnemen voor haar eigen veiligheid, zowel in haar omgeving en daarbuiten [!].” Het gaat vervolgens over zo een 60 concrete plannen voor de volgende jaren. Zo is er het voornemen van een Rapid Deployment Capability van 5000 man, die vlug moet ingezet kunnen worden waar de EU het nodig vindt. In het verleden botste dit voornemen op de eis dat de inzet van een dergelijke troepenmacht door een unanieme beslissing van de lidstaten moet bekrachtigd worden, waardoor het nooit zo ver kwam. Daar wil men een mouw aanpassen. Enerzijds kan men de oude truc toepassen dat het initiatief uitgaat niet van de EU, maar van een ‘coalition of the willing’ van een aantal lidstaten, die dan niet onderworpen zijn aan de EU-verdragen. Maar om ook financiering uit het EU budget mogelijk te maken denkt men eraan om de unanimiteitsvereiste  te vervangen door een zwakkere regel, waarbij lidstaten zich kunnen ‘constructief onthouden’. De plannen hebben het ook over de ondersteuning van de Europese wapenindustrie, die ‘competitiever’ moet worden. Het zal niemand verbazen dat de wapenlobby hierin een beslissende inbreng had. In hoofdstuk IV van de brochure wordt nagegaan hoe de EU haar ‘strategische autonomie’ ziet in verhouding tot haar verknochting aan de NATO. Met wat hierover in het ‘Kompas’ gezegd wordt kan het nog alle kanten uit. De Oost-Europese landen hebben een zeer sterke band met Washington en haar controle van de NATO, terwijl in Frankrijk wordt gedroomd van een autonomer Europees machtsblok, voor zover natuurlijk Parijs daar een grote hand in heeft. In een afsluitende beschouwing worden de ‘gemiste kansen’ vermeld, en worden de doelstellingen van het Strategisch Kompas gecontrasteerd met de zogezegde Europese waarden’. In het Kompas zoekt men inderdaad tevergeefs naar initiatieven rond ontwapening, non-proliferatie of bewapeningscontrole. Het kompas wijst richting bewapening. De brochure werd opgesteld door Jürgen Wagner, politiek wetenschapper en historicus, medewerker van het Tübingse Informatiecentrum voor militarisering (IMI). Warm aanbevolen voor wie het grote gat wil dichten dat door onze media over deze essentiële evoluties wordt nagelaten. We herinneren ook aan de brochure A militarised Union die een jaar geleden verscheen en het algemene kader schetst van de Europese militarisering.(hm)    
Herman Michiel

Bij de riddering van Tony Blair (Tony Bliar)

2 maanden ago

13 juni 2022 - Vandaag werd Tony Blair door de Britse Queen geridderd als Knight Companion of the Most Noble Order of the Garter, “voor de diensten bewezen aan de Britse natie” tijdens zijn premierschap van 1997 tot 2007. Een van die diensten was zijn land aan de zijde van het Pentagon in de Irakoorlog te sleuren op basis van leugens over Saddam Husseins ‘weapons of mass destruction’. Een petitie tegen Blairs ridderschap (‘de man die het minst een publieke verering verdient’) kreeg meer dan 1,5 miljoen handtekeningen, en vandaag voerde de Stop the War Coalition samen met de Free Assange beweging actie tegen ‘Bliar’ bij Windsor Castle. Maar dat is voor de Britse kroon natuurlijk geen reden om de kerel niet te huldigen. Aan het belachelijk vertoon geënsceneerd door het levend fossiel dat de Britse monarchie is zouden we hier normaal geen woord vuil maken, maar Tony Blair was niet alleen Brits premier, maar ook leider van de Labour Party in de periode 1994-2007. Deze man leidde een van de grootste arbeiderspartijen van Europa! En in die hoedanigheid toonde hij zich een waardig opvolger van … Margaret Thatcher en John Major. De ‘Derde Weg’ was die van een neoliberaal beleid onder de auspiciën van de sociaaldemocratie. Om de welfare state te redden moest hij afgebroken worden, openbare diensten zouden veel dienstbaarder worden in privé-handen… Men weet ondertussen tot welke debacles dit leidde voor het geprivatiseerd spoor, voor de gezondheidszorg (NHS), voor de ‘geflexibiliseerde’ arbeidsrelaties. Voor Blair himself was zijn carrière wel een succes, want hij vergaarde naar schatting al zo ‘n 50 miljoen £, met o.a. zijn rol als adviseur voor de investeringsbank JPMorgan Chase. Werd Labour ‘gekaapt’ door Blair? Zo kan men het niet voorstellen; het is veel meer zo dat Labour permanent gekaapt wordt door het andere kamp, dat van de kapitalistische belangen en het antisociaal beleid. De huidige Labourleider, Keir Starmer (zelf al geridderd) vindt niet alleen dat Blair de hoge eer ‘verdiend’ heeft, maar Sir Starmer  heeft meegeholpen aan de lastercampagne wegens ‘antisemitisme’ tegen zijn voorganger Jeremy Corbyn en hem uit de partij gezet! De enige authentieke sociaaldemocratische politicus in jaren werd uit Labour gegooid! Het kapen van een arbeiderspartij door het tegenkamp is ook geen Brits monopolie. Als spiegelbeeld van Blair in Groot-Brittannië was er Gerhard Schröder in Duitsland. Met zijn Hartz IV, zijn mini-jobs en mini-lonen was hij de gangmaker van het Duits neoliberale beleid, en wat zijn persoonlijke carrière betreft is die misschien nog ‘geslaagder dan die van Blair, dank zij diensten voor vriend Poetin en zijn gashandel, adviseur voor de Rotschild bank, en nog zo een en ander. Frankrijk? François Hollande, een soort man zonder eigenschappen maar die het toch tot president schopte, had het privé over armen als ‘die zonder tanden’. Haha, goede grap voor een socialistisch leider. Zijn partijgenoot Dominique Strauss-Kahn (‘DSK’) bracht het zelfs tot directeur-generaal van het IMF, maar kreeg wat moeilijkheden door het verkrachten van (o.a.) een kamermeisje en de fraude-affaire van zijn investeringsmaatschappij LSK. In kleinere landen zijn de schandalen meestal wat kleiner. De Belgische Willy Claes, die het toch tot secretaris-generaal van de NATO schopte, moest helaas na een jaar aftreden wegens een smeergeldaffaire voor wapenaankoop. Jammer, hij had als NATO-baas nog zoveel kunnen presteren voor de arbeidersklasse! En PvdA-er Wim Kok was de wegbereider van de Derde Weg in Nederland. Na deze prestatie voor de werkende klasse bood hij ter compensatie zijn diensten aan aan Shell, KLM, ING… Er wordt vaak gezegd dat de rol van de arbeidersbeweging en de arbeidende klasse in haar geheel als sociale kracht achter een maatschappelijk emancipatorisch project uitgespeeld is. Maar hoe kan men dat beweren zolang die rol niet eens opgenomen wordt, en integendeel ten dienste gesteld wordt van de tegenstanders? (hm)    
Herman Michiel

Over graantekorten en een dreigende hongercrisis

2 maanden 1 week ago

9 juni 2022 Verschenen  op 7 juni 2022 op German Foreign Policy (*) Nederlandse vertaling door Ander Europa Met dank voor de toelating tot publicatie   De EU belemmert inspanningen van de Verenigde Naties (VN) om wereldwijde hongersnood als gevolg van oorlog en sancties af te wenden. Het plan voorziet in de doorvoer van de enorme graanvoorraden van Oekraïne over Wit-Rusland (Belarus) voor verscheping via havens aan de Oostzee. Het plan, dat wordt gesteund door VN-secretaris-generaal António Guterres, wordt beschouwd als het enige haalbare alternatief voor het onlangs geblokkeerde graantransport via de Zwarte Zee. De EU is evenwel niet bereid haar sancties tegen de uitvoer van meststoffen uit Belarus op te heffen, een voorwaarde voor een succesvolle uitvoering van het plan. Guterres is wel voorstander van deze opheffing, om zo de wereldwijde aanvoer van meststoffen veilig te stellen. Het is veelbetekenend dat Brussel op 3 juni de sancties tegen de Wit-Russische kunstmestproducenten nog aanscherpte. Anderzijds winnen de pogingen van de VN om de export van Oekraïens graan via de Zwarte Zee op gang te brengen, aan kracht. Rusland en Turkije maken de weg vrij voor de eerste leveringen vanuit Odessa.   De tweeledige aanpak van de VN Vorige week hebben de Verenigde Naties tastbare vooruitgang geboekt in hun pogingen om de dreiging van een wereldwijde hongercrisis ten gevolge van de oorlog in Oekraïne en westerse sancties af te wenden. VN-secretaris-generaal António Guterres verklaarde dat het zijn bedoeling is “de voedselproductie van Oekraïne en die van Rusland en Wit-Rusland, en ook de kunstmest van deze laatsten, in de wereldmarkt te reïntegreren”.[1] In feite zijn beide pistes, de Oekraïense en de (Wit-)Russische,  nodig om de wereldwijde voedselvoorziening veilig te stellen. De laatste tijd leverde Oekraïne ongeveer 10 procent van de tarwe en gerst in de wereld, en ongeveer 16 procent van de maïs. Rusland op zijn beurt is de belangrijkste tarwe-exporteur, en Rusland en Wit-Rusland zijn samen goed voor ongeveer 40 procent van de export van kalizout (potas) in de wereld, nodig voor de productie van kunstmest. Zonder meststoffen zal de komende oogst niet genoeg voedsel opleveren om de wereld te voeden. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne streeft de VN ernaar de Russische en Wit-Russische export te hervatten, samen met die van Oekraïne.   Oplossing in zicht Een oplossing voor de uitvoer van Oekraïense tarwe - waarvan 95% traditioneel via Zwarte Zeehavens wordt doorgevoerd - is momenteel in zicht. Deze uitvoer wordt evenwel door verschillende obstakels belemmerd. Enerzijds zijn de Oekraïense havens bezet door Rusland of worden ze geblokkeerd door de Russische marine. Anderzijds heeft de Oekraïense marine de kustwateren ondermijnd om Russische aanvallen vanuit zee te voorkomen. In eerste instantie hebben Rebeca Grynspan, secretaris van de UNCTAD (VN-ontwikkelingsorganisatie), en Martin Griffiths, coördinator voor noodhulp van de VN, hun besprekingen in Moskou vorige week als ‘constructief’ omschreven en gezegd dat zij hoopten op een oplossing. Het is bekend dat de Russische president Vladimir Poetin in principe heeft ingestemd met de beëindiging van de havenblokkade. In dat geval zou Turkije op zijn beurt de Oekraïense zeemijnen verwijderen en de graanschepen veilig door de Zwarte Zee begeleiden.[2] Na intensieve bilaterale onderhandelingen eind mei hebben waarnemers hoop op een doorbraak in de besprekingen tussen de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavuşoğlu en zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, gepland voor 8 juni in Ankara. Volgens berichten in de Russische en Turkse media is een succesvolle uitkomst nabij.   Sancties werken als een hagelschot Het is echter nog steeds niet duidelijk hoe het tweede aspect van de aanpak van de VN - het mogelijk maken van de uitvoer van Russisch en Wit-Russisch graan en meststoffen - moet worden gewaarborgd. Zowel de EU als de VS kunnen zich tot dusver verschuilen achter hun bewering dat geen van deze producten onder hun sancties tegen Rusland vallen. Dit is waar, maar het verhult het feit dat enerzijds de transatlantische sancties tegen kalizouten uit Wit-Rusland nog steeds van kracht zijn, en dat anderzijds de Russische export enorm wordt gehinderd door strafmaatregelen tegen de transportsector en de financiële sector. De vrees voor een verdere uitbreiding van de embargo-maatregelen van het Westen is een bijkomende belemmering met een negatief effect op de handel. Dit afschrikkend effect van sancties is bekend uit vroegere ervaringen. Niet zelden hebben sancties zelfs humanitaire hulp geblokkeerd. [3] Er zijn meldingen dat Washington bereid is het ‘hagelschoteffect’ [cfr. de zwerm loodjes van een jachtgeweer, waarvan er misschien maar één doel treft] van de sancties op de Russische export van graan en kalizouten tegen te gaan. Linda Thomas-Greenfield, de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, wordt geciteerd zeggende dat geïnteresseerde bedrijven inklaringscertificaten zouden kunnen krijgen.[4]   Guterres' Wit-Rusland-Baltisch plan De inspanningen van de Verenigde Naties worden momenteel vooral gesaboteerd door de EU, met name door haar plannen om de Oekraïense graanvoorraden niet alleen via de Zwarte Zee, maar ook over land uit te voeren. Met name Duitsland werkt momenteel aan de organisatie van de graanexport van Oekraïne per trein via Polen en Duitsland. De uitvoer is gepland vanuit Duitse of Italiaanse havens. [5] Er doen zich echter aanzienlijke problemen voor doordat de lading aan de Oekraïens-Poolse grens op andere treinen moet worden overgeladen, als gevolg van het verschil in spoorbreedte. Dat is zo tijdrovend dat deskundigen vrezen dat slechts een klein gedeelte van de Oekraïense voorraden op tijd zal kunnen worden weggevoerd. Een haalbaar alternatief zou het graantransport via Wit-Rusland naar een van de Baltische havens zijn, met name het Litouwse Klaipėda. Via deze route kan bijna tweederde van iets meer dan 20 miljoen ton graan, die momenteel in Oekraïne ligt opgeslagen, beschikbaar worden gemaakt. VN-secretaris Guterres heeft deze route goedgekeurd.   "Categoriek uitgesloten" EU-sancties tegen Wit-Rusland blokkeren dit project. Minsk [Wit-Russische hoofdstad] is bereid het vervoer van het graan over zijn grondgebied te organiseren, maar eist als tegenprestatie dat de huidige sancties op sommige van zijn exporten via havens, zoals die van Klaipėda, worden opgeheven. Dit zou gedeeltelijk samenvallen met het plan van de VN om de uitvoer van kalizouten ook uit Wit-Rusland te hervatten, teneinde de voedselvoorziening in de wereld opnieuw veilig te stellen. De EU weigert echter. Vorige week werd gemeld dat ‘de lidstaten en de Commissie’ van oordeel zijn dat "opheffing of versoepeling van de sancties tegen Wit-Rusland categoriek uitgesloten zijn."[6] De afgelopen drie maanden heeft Brussel geprobeerd Minsk met financiële aanbiedingen weg te lokken van Rusland. Het is echter opvallend dat de EU na de sancties van 9 maart alleen aan Rusland nieuwe sancties heeft opgelegd, en niet aan Wit-Rusland. De Wit-Russische regering heeft niet gereageerd op de avances van de EU. Zij maakte duidelijk dat pogingen om een wig te drijven tussen haarzelf en Rusland tot mislukken gedoemd waren.   De prioriteiten van de EU Op 3 juni legde de EU dus nieuwe sancties op aan Wit-Rusland. Deze sanctieronde is gericht tegen bedrijven als Belaruskali, de belangrijkste potasproducent van het land, tegen het hoofd van het bedrijf, Ivan Golovati, en tegen de exporttak, Belarusian Potash Co.[7] Het opleggen van strafmaatregelen tegen bedrijven, wier producten VN-secretaris-generaal Guterres weer beschikbaar wil stellen om een wereldwijde hongercrisis af te wenden, is een opvallend rechtstreekse belediging aan het adres van de Verenigde Naties. Het geeft aan dat de EU een hogere prioriteit geeft aan het verzwakken van vijandige staten dan aan het voorkomen van een hongercrisis.   (*) German-Foreign-Policy.com wordt gerealiseerd door een groep onafhankelijke journalisten en sociale wetenschappers die “permanent de hernieuwde pogingen van Duitsland opvolgen om terug een hoge machtsstatus te verwerven op economisch, militair en politiek vlak.” De meeste artikels zijn zowel in het Duits als het Engels beschikbaar. [1] Sharon Marris: World hunger at ‘new high’, UN warns, with enough grain to feed millions stuck in Ukraine. sky.com 19.05.2022. [2] William Mauldin, Jared Malsin, Evan Gershkovich: Black Sea Grain Talks Gain Steam as Russia, Turkey Eye Cooperation. wsj.com 01.06.2022. [3] Zie ook  Iran’s Shift to the East en  Hunger wird gemacht (II). [4] William Mauldin, Jared Malsin, Evan Gershkovich: Black Sea Grain Talks Gain Steam as Russia, Turkey Eye Cooperation. wsj.com 01.06.2022. [5] Zie ook  Die Hungerkrise. [6] Thomas Gutschker, Friedrich Schmidt, Reinhard Veser: Buhlen um Lukaschenko. Frankfurter Allgemeine Zeitung 03.06.2022. [7] Belarus: EU keurt nieuwe sancties goed. consilium.europa.eu 03.06.2022.    
Herman Michiel

Milieuverzet tegen Europese Commissie wegens steun aan fossiele gasprojecten

2 maanden 1 week ago

7 juni 2022 - Friends of the Earth Europe,  ClientEarthFood & Water Action Europe en  CEE Bankwatch Network  spannen een rechtszaak aan tegen de Europese Commissie wegens haar intentie om 30 gasprojecten financieel te ondersteunen. Voor de Commissie zijn deze projecten van ‘prioritair gemeenschappelijk belang’ (Projects of Common Interest), terwijl het om de promotie van fossiele brandstof gaat. De milieuorganisaties vechten dit juridisch aan als strijdig met de wettelijke verplichtingen van de EU. Om de twee jaar stelt de EU-Commissie een lijst op van prioritaire energie-infrastructuurprojecten die voor het hele blok gunstig worden geacht, en zo kunnen rekenen op versnelde vergunningen en ondersteuning met EU-middelen. Maar voor 30 van de geselecteerde projecten zou dit gelijk staan met een verspilling van miljarden euro's. De EastMed-pijpleiding bijvoorbeeld zou 1900 km lang worden en gasvelden in het oosten van de Middellandse Zee vanuit Israël en Cyprus via Griekenland met Italië verbinden. Er is niet alleen het kostenplaatje van 7 miljard euro, maar deskundigen hebben duidelijk gesteld dat er geen nieuwe gas- of andere fossiele brandstofprojecten  mogen worden gestart als we de opwarming van de aarde willen beperken tot 1,5°C. Een ander ‘prioritair’ project is de aanleg van een pijpleiding om Noors gas via de Baltische Zee naar Polen te brengen. De vier organisaties verzoeken de EU-Commissie om herziening van haar prioriteitenlijst Ze heeft 22 weken de tijd om een antwoord te geven. Als de Commissie het verzoek afwijst kunnen de organisaties het Europees Hof van Justitie om een uitspraak vragen. (hm) Bron: Friends of the Earth                        
Herman Michiel

Vriendelijke NAVO?

2 maanden 1 week ago

Door Angela Klein (*) 6 juni 2022    Internationalisme, geen nationalisme!   Oorlog is een wereldwijd gebeuren - in die ene wereld waarin wij sinds de Eerste Wereldoorlog leven. Voor het ‘hart van de arbeidersbeweging’, zoals Rosa Luxemburg de Internationale eens noemde, is oorlog de toetssteen bij uitstek. Het was deze toetssteen die de Tweede Internationale deed uiteenvallen: "Proletariërs aller landen, verenigt u in vredestijd, snijdt elkaar de keel over in oorlogstijd", merkte Luxemburg sarcastisch op in die tijd. Vandaag is de vraag dubbel acuut. Want alles wijst erop dat de oorlog in Oekraïne slechts een proloog zal zijn voor de grote krachtmeting van de VS tegen China, een generale repetitie om het zo te noemen. En anderzijds is de verdeeldheid binnen de internationale linkerzijde, met name tussen Oost en West, groter dan ooit. Dat is fataal. Gezien de dreigende situatie is het aangewezen elkaar niet de les te spellen, maar begrip te hebben voor elkaars standpunt, ook al is men het oneens. En om een gemeenschappelijke basis te zoeken. De dreigingssituatie wordt anders ervaren: ten oosten van de Elbe zien linksen, vooral Oekraïense linksen, het Russische regime en zijn aanspraak op macht als de grootste bedreiging, en voor hen heeft de NAVO een bijna vriendelijk gezicht, dat van een redder en helper. De barbaarsheid van de Amerikaanse oorlogen lijkt voor hen veraf, dit in tegenstelling tot de Russische bezetting. In het Zuiden voelen de mensen geen dreiging van een Russische bezetting, maar zij zullen de bombardementen van de NAVO en de vernietigingskracht van de schulddictaten van het IMF en de Wereldbank niet vergeten. In de zeldzame welvarende landen, vooral in Europa, viert de angst voor een escalatie van de oorlog in een nucleair conflict hoogtij. Diep ingewortelde ervaringen en de daaruit voortvloeiende angsten kunnen niet worden weggeredeneerd, ze zijn er. Ze kunnen alleen worden overwonnen door nieuwe, andere ervaringen. Wat moeten we doen? Deze tegenstrijdigheden kunnen voor sommigen absurd lijken, gezien het feit dat we nu te maken hebben met een mondiaal kapitalistisch systeem dat in het Oosten, en met name in Oekraïne na de val van de Berlijnse Muur, nog brutaler uit de hoek is gekomen dan in andere delen van de wereld. Maar deze zaak gaat niet alleen over ‘klasse tegen klasse’. Voor het Oekraïense volk gaat het in de eerste plaats om het gevaar zijn politieke en culturele onafhankelijkheid te verliezen, want dat zou dictatuur en economische regressie betekenen, het voor lange tijd afgesneden zijn. De klassenstrijd is dus niet verdwenen, zoals blijkt uit het verzet tegen de nieuwe Oekraïense arbeidswetten. Zij beperkt zich echter tot de binnenlandse gevolgen van de oorlog, waaronder de afkondiging van de staat van beleg. Het gaat niet om de aard van de oorlogsvoering zelf. Alles is nu ondergeschikt aan het doel om de Russische soldaten te verdrijven. Dat is ook onvermijdelijk, want de pijlen momenteel hoofdzakelijk op de Oekraïense oligarchenregering richten, zou betekenen dat men de kant kiest van de Russische bezetters.   Fragiele hoop De Russische agressie heeft de NAVO niet alleen grote vooruitgang opgeleverd, zij heeft ook een nationale mobilisatie in Oekraïne op gang gebracht waarachter oude vijandbeelden vervagen. Zelfs de fascisten van het Azov-regiment worden helden. En de aanvankelijke reflex om de Russische soldaten te benaderen en hen over te halen te deserteren is ook tot niets herleid, de haat tegen de Russen flakkert op. Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen de bende van Poetin en degenen die zijn bevelen moeten uitvoeren. De nationalistische opstelling vanwege de heersende elite hoeft niet te verbazen. Maar het doet pijn dat het niet wordt aangevochten door linksen. En dat heeft zijn prijs. Nationalisme verdeelt, het marginaliseert, het onderdrukt. Je mag geen Russisch meer spreken op kantoor. Zelfs Russische tegenstanders van de oorlog worden tot vijanden verklaard - zoals door de Oekraïense ambassadeur in Duitsland. Dit kan niet werken in een multi-etnische staat; per definitie moet die federaal gestructureerd zijn. Maar er is geen teken dat het deel van de bevolking dat zich dichter bij de Russische cultuur voelt staan, iets wordt aangeboden. Zelfs na het einde van de oorlog zullen er dus geen vreedzame omstandigheden in Oekraïne tot stand komen. En naar buiten toe maakt deze koers de agressieve, rechts-nationalistische regeringen in Oost-Europa, vooral in Polen en de Baltische staten, hoopvoller. De broze hoop dat de Oekraïense samenleving uiteindelijk democratischer zal worden, is op weinig meer gebaseerd dan de wens van Oekraïens links dat zijn positie na de oorlog zal verbeteren. Linkse mensen in het Westen kunnen in deze situatie maar één ding doen: de dialoog zoeken, concrete solidariteit bieden, vooral in arbeidsverband, contacten leggen tussen vrouwengroepen, wederzijds begrip bevorderen. En dat gebeurt ook. Er zijn heel wat hulpkonvooien vanuit de vakbonden, iets waarover we in een nieuwe bijdrage zullen berichten.   Nieuwe Zimmerwald Conferentie Oekraïense linksen vergissen zich echter in één ding: dat deze oorlog niet ook een innerlijk-imperialistische oorlog is. Met deze motivering werd bijvoorbeeld het voorstel om een Zimmerwald-conferentie 2.0 te houden [1] in een discussie verworpen - hetgeen een startsein zou kunnen geweest zijn voor de zo dringend noodzakelijke internationale anti-oorlogsbeweging. De betrokkenheid van de NAVO bij de oorlog is niet beperkt tot de levering van zware wapens. De Amerikaanse inlichtingendiensten beroemen zich erop Oekraïne te hebben voorzien van de verkenningsgegevens die onder meer het kelderen van de Moskva mogelijk hebben gemaakt. En men mag aannemen dat Amerikaanse specialisten ter plaatse de vinger aan de trekker hebben gehad. De Britse geheime dienst en zelfs de BND [Duitse buitenlandse inlichtingendienst] zijn er ook openlijk bij betrokken. Maar de kwestie is het niveau van de ‘ontwikkelingshulp’ allang ontstegen. Op 27 april berichtte de Frankfurter Allgemeine Zeitung over ‘nieuwe doelen’ die nu door de Amerikaanse regering worden nagestreefd, waarbij de Amerikaanse minister van Defensie Austin werd geciteerd: "Wij willen Rusland zodanig verzwakt zien dat het hen onmogelijk wordt te doen wat het met de invasie in Oekraïne heeft gedaan." Rusland heeft al veel van zijn militaire middelen verloren, zei hij, evenals veel soldaten. "We willen dat ze niet in staat zijn om die middelen snel te vervangen." Deze oorlogsdoelen gaan veel verder dan de noodzaak om de agressor het land uit te jagen. Zij zijn erop gericht "de industriële basis van Rusland te vernietigen", zoals de voorzitter van de EU-Commissie, Ursula von der Leyen, meteen aan het begin van de oorlog aankondigde. Dit zal leiden tot een verdere escalatie en een verlenging van de oorlog, ten koste van met name de Oekraïense bevolking. Uiterlijk op dit punt verliest de oorlog zijn karakter van een zuiver defensieve oorlog. Voor de elites van de EU en de VS is Oekraïne slechts een pion. De bloedtol wordt betaald door de Oekraïense bevolking en het Russische kanonnenvoer. En de militaire opbouw zal ook leiden tot aanzienlijke bezuinigingen op de sociale begrotingen in de NAVO-landen en ons dichter bij een derde wereldoorlog brengen. Zich hiertegen te verzetten is het recht - en de plicht - van links in het Westen. Maar hoe langer de oorlog duurt - en de regering van de VS voorspelt dat hij nog lang zal duren (hoe weet zij dat?) - hoe duidelijker het zal worden dat de oorlog ook door de VS wordt gevoerd. Misschien leidt dit wel tot een ommekeer in het denken.   (*) Angela Klein is redacteur van Sozialistische Zeitung (SoZ) en lid van de Duitse afdeling van de Vierde Internationale (ISO). Dit artikel verscheen op 1 juni 2022 op de website van SoZ . We danken de auteur voor toelating tot vertaling en publicatie. [1] De Zimmerwaldconferentie was een overleg tussen linkse oorlogstegenstanders, dat plaatsvond tijdens de Eerste Wereldoorlog in september 1917 in het Zwitserse Zimmerwald. Bekende deelnemers waren Lenin, Rosa Luxemburg, Karl Liebknecht, Klara Zetkin,  Anton Pannekoek, Henriette Roland Holst e.a. Gezocht werd naar een socialistisch antwoord op de imperialistische oorlog.  [Noot van de vertaler]    
Herman Michiel

Open brief aan de Belgische premier: neen aan de 2% voor de NAVO!

2 maanden 1 week ago

3 juni 2022  

In De Standaard en Le Soir van vandaag verschijnt een open brief aan de Belgische premier waarin tientallen organisaties uit het Noorden en het Zuiden van het land  zich uitspreken tegen de  geplande verhoging van het defensiebudget, Daarmee wil de regering Decroo - een coalitie van liberalen, christen- en sociaaldemocraten en groenen - haar loyaliteit aan de NAVO bevestigen op de komende top in Madrid. Maar, vragen de auteurs zich af, wat met de loyaliteit tegenover de bevolking die geteisterd wordt door het dure leven? Wat met de openbare diensten, de klimaatopwarming, de 0,70% voor ontwikkelingssamenwerking?  Bovendien staat de toenemende militarisering een actieve vredespolitiek in de weg , zoals de  Europese diplomatieke afwezigheid bij de oorlog in Oekraïne aantoont.  Om al die redenen vragen de ondertekenaars dat België het over een andere boeg gooit. 

Hieronder de open brief en de ondertekenaars. 

Geachte Eerste Minister, We maken ons ongerust. U wil naar de komende NAVO-top in Madrid (eind juni) trekken met de belofte om het defensiebudget naar 2% van het BBP op te trekken tegen 2035. Mocht de maatregel onmiddellijk worden ingevoerd betekent dat 5 miljard extra op de begroting van defensie, een verdubbeling. In 2017 stemde het parlement een programmawet met investeringen in wapens ter waarde van 9,2 miljard Euro. Begin dit jaar keurde uw regering nog eens een militaire investeringsenveloppe goed van 10 miljard en afgelopen maart deed u er nog eens een miljard bovenop om de operationele behoeften op korte termijn te dekken. Een enveloppe van 20 miljard op vijf jaar tijd. Hoewel geen enkel departement al beter is bediend, wil u daar nog eens een paar miljard bovenop doen. We begrijpen dat de druk groot is en dat u zich loyaal wil opstellen naar uw NAVO-partners. Maar wat met de loyaliteit tegenover uw bevolking? De stijgende prijzen tasten de koopkracht aan, het aantal mensen dat leeft in armoede neemt snel toe.  Uw regering nam weliswaar maatregelen om de energieprijzen te drukken, maar die zijn maar tijdelijk en staan in wanverhouding met de reeds geplande budgetstijgingen voor defensie. De Covid-pandemie heeft een gat geslagen in de begroting en de kwaliteit van de publieke dienstverlening, zoals het openbaar vervoer, dreigt de dupe te worden. Wereldwijd zorgen stijgende energie- en voedselprijzen voor een sterke toename van de extreme armoede, maar een halve eeuw na de belofte om 0,7% van het Bruto Nationaal Inkomen (BNI) te besteden aan ontwikkelingssamenwerking, blijft België al jaren hangen rond de 0,4%. Blijkbaar is die norm minder belangrijk dan de NAVO-norm. België wil in de pas lopen van de NAVO-lidstaten die sinds de Russische agressie-oorlog tegen Oekraïne samen militaire budgetstijgingen hebben aangekondigd ter waarde van tientallen miljarden euro. In 2021 vertegenwoordigden de NAVO-landen nochtans al 53% van de wereldwijde militaire uitgaven of 17 keer meer dan Rusland, dat verhoudingsgewijs veel meer uitgeeft aan het militaire apparaat (4,1% van het BBP) en weinig marge heeft om die verder te laten stijgen. Als Duitsland alleen al zijn militaire beloften waarmaakt, zal het land anderhalve keer meer uitgeven dan Rusland. Vraag is waarom er met de nu al grote wanverhoudingen, zoveel extra miljarden naar defensie moeten, terwijl de opwarming van de aarde de toekomst van de planeet bedreigt en dringende investeringen in de energietransitie behoeft. Al jaren schieten de rijke landen tekort om het klimaatfonds te vullen met de beloofde honderd miljard dollar om die energietransitie voor arme landen mogelijk te maken. We vrezen dat de enorme aangekondigde militaire budgetstijgingen ten koste zullen gaan van sociale en klimaatmaatregelen die noodzakelijk zijn om de toekomst van de planeet te vrijwaren. De wereldwijde militaire uitgaven stijgen al zeven jaar op rij en die maken de wereld er niet veiliger op, integendeel. De overbewapening zet een gevaarlijke wapenwedloop in gang die spanningen alleen maar zullen doen toenemen. De oorlog in Oekraïne zorgt voor grote veiligheidsuitdagingen, maar bewapening is niet de oplossing. In sommige kringen stelt men openlijk dat het de bedoeling is Rusland te verzwakken en mikken daarmee op een lang aanslepende oorlog die het menselijk leed en het risico op een (nucleaire) escalatie verder in de hand dreigen te werken. We vragen dat België het over een andere boeg gooit. Ons land kan – samen met andere Europese landen - het voortouw nemen van een diplomatiek offensief dat erop gericht is de strijdende partijen terug aan de onderhandelingstafel te krijgen. We weten dat het moeilijk is en dat het wantrouwen tegenover het Kremlin groot is. We stellen evenwel vast dat het erg rustig is op het diplomatieke front en niet alle pistes zijn bewandeld. Zo zouden de vastgelopen onderhandelingen tussen Kiev en Moskou een intensief verlengstuk kunnen krijgen tussen Brussel en Moskou. Europa kan hierin een veel actievere en leidende rol spelen en afstappen van een gemilitariseerde aanpak. Waar een wil is is een weg. Zo zou ook rol van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) als pan-Europese veiligheidsorganisatie kunnen worden versterkt. Eens de wapens – hopelijk vlug - zwijgen is het noodzakelijk om te investeren in betere relaties met de grootmachten die de NAVO vandaag ‘systemische rivalen’ noemt. Er is samenwerking en herstel van wederzijds vertrouwen nodig. Zoals de voormalige Zweedse premier Olof Palme begin de jaren ’80 aan het eind van de Koude Oorlog schreef: “ons alternatief is gedeelde veiligheid”. Zo’n gemeenschappelijk veiligheidssysteem is noodzakelijk om te vermijden dat de bewapening uit de hand loopt. Op termijn zijn betere onderlinge relaties absoluut noodzakelijk om de grote planetaire dreigingen gezamenlijk aan te pakken: kernwapens, klimaatveranderingen en de groeiende ongelijkheid. Dat is de nagel waarop België keer op keer moet blijven kloppen. Ondertekenaars:

Miranda Ulens (ABVV)

Thierry Bodson (FGTB)

Jean-Louis Vander Heyden (Agir pour la Paix)

Werner Van Heetvelde (Algemene Centrale ABVV/ FGTB Centrale Générale)

Loïc Fraiture (Amité Sans Frontière - Vriendschap zonder Grenzen)

Herman Michiel (Ander Europa)

Belgische Coalitie tegen Kernwapens

Ria Verjauw (Belgische Coalitie Stop Uraniumwapens)

Lieve Herijgers (Broederlijk Delen)

Filip De Bodt (Climaxi vzw)

Martin Maréchal (CNAPD)

Max Vancauwenberge (Comac studenten)

Claudine Pôlet (Comité Surveillance Otan)

Claire Delstanche (DIEM25)

Els Lauriks (FairFin)

Pierre Galand (Forum Nord Sud)

Annuschka Vandewalle (FOS – Socialistische Solidariteit)

Meryem Kanmaz, Furia

Janneke Ronse (Geneeskunde voor het Volk - Médecine pour le Peuple)

Valerie Del Re (Greenpeace)

Yannick Quéau (GRIP)

Hart boven Hard

Paula Polanco (Intal)

Geert Vanlangendonck (Käthe Kollwitz Collectief)

Michel Vanhoorne (LEF-FGE)

Bert Emmers (Leuvense Vredesbeweging)

Karim Zahidi (Masereelfonds)

Carla Goffi (Mouvement Chrétien pour la Paix)

Eva Smets (Oxfam België/Belgique)

Stefan Nieuwinckel (Pax Christi Vlaanderen)

Thomas Blommaert (Uitgeverij EPO)

Fanny Polet (Viva Salud)

Ludo De Brabander (Vrede vzw)

Bram Vranken (Vredesactie)

Stefaan Van den Abbeele (Vredeshuis Aalst)

Ria Convents (Vrouwen in het Zwart Leuven)

 

Herman Michiel

Glyfosaat kankerverwekkend? Kom, kom…

2 maanden 2 weken ago

Over Roundup, het beruchte pesticideproduct op basis van glyfosaat, was de voorbije jaren niet zoveel meer te horen. Dat was in 2017 wel even anders, toen tal van milieu-en gezondheidsorganisaties het verbod van glyfosaat in de landbouw eisten wegens de zware impact op het milieu, en de mogelijke kankerverwekkende bijwerkingen voor de mens. Een Europese petitie (‘burgerinitiatief’) in die zin leverde op een recordtijd 1,3 miljoen handtekeningen op, maar de Europese Commissie wou daar niet op ingaan. Het verder gebruik van glyfosaat bevattende pesticides werd door de Europese instanties goedgekeurd voor een nieuwe periode van vijf jaar, dit wil zeggen tot 15 december 2022. Dat leek een vrij brutale beslissing, en de Belgische overheid vergulde de pil door het gebruik van Roundup alleen nog door ‘professionals’ (landbouwers, telers) [1] toe te laten. Ook andere landen of regio’s namen bij gebrek aan een betrouwbare Europese beslissing eigen beperkende maatregelen. Maar voor de producenten van het goedje was de kust weer veilig voor de volgende vijf jaar. In 2016 werd Monsanto, de belangrijkste producent van Roundup, overgenomen door Bayer. Niet zo vertrouwd met het Amerikaanse systeem van gegroepeerde schadeclaims (mass tort claim, class action) keek de Duitse rechtsopvolger van Monsanto in de Verenigde Staten aan tegen miljardenclaims. Toch ziet Bayer blijkbaar de toekomst rooskleurig tegemoet. Het bedrijf hoopt met een 5-puntenplan een einde te kunnen maken aan de betwistingen “om ons terug te concentreren op performantie, innovatie en bijdragen aan de samenleving.” Maar in Europa moet Bayer zich blijkbaar niet teveel zorgen maken. Niet zozeer omdat class action hier niet ingeburgerd is, maar omdat de Europese Commissie en haar diensten hier ter beschikking staan van de bedrijfsbelangen, zeker als het die zijn van een ‘Europese kampioen’ als Bayer, op de koop toe Duits – herinner je Dieselgate... Inderdaad, op 30 mei jl. maakte het Europees Scheikundig Agentschap (ECHA) haar conclusie bekend: glyfosaat kan weliswaar ernstige oogletsels veroorzaken, en is langdurig toxisch voor in het water levende organismen (aquatic life), maar de karakterisering van glyfosaat als kankerverwekkend voor de mens is onterecht. ECHA herhaalt daarmee haar standpunt van 2017. Dat was toen al in tegenspraak met de inzichten van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), dat sprak van ‘vermoedelijk kankerverwekkend voor de mens’. Maar ondertussen is er heel wat bijkomend onderzoek verricht, en bovendien kon niet langer ontkend worden dat de studies die de sector zelf voorlegt  een loopje nemen met de wetenschappelijke methodologie. Het aantal kritische studies is zelfs dermate toegenomen dat het Europees Voedselveiligheidsagentschap (EFSA), dat naast ECHA ook zijn oordeel moet geven over de gevaren van glyfosaat, het niet mogelijk vindt om tot een conclusie te komen vóór 15 december 2022, als de huidige Europese toelating vervalt. Een streep door de rekening van de Brusselse bureaucratie, die graag aan Bayer een nieuw akkoord als nieuwjaarsgeschenk had aangeboden. Gezondheidscommissaris Stella Kyriakides zei dat ze ‘erg ongerust’ is door deze vertraging. Maar geen nood, het huidige akkoord wordt verlengd tot wanneer EFSA er zal in geslaagd zijn de honderden nieuwe rapporten te evalueren. De nieuwe streefdatum is nu juli 2023. (hm) [1] De site ‘Vilt’ waar we hier naar verwijzen verdient een prijs voor ‘ingedekt publieksbedrog’. Het begint met de naam, gemakkelijk te verwarren met Velt, een authentieke organisatie in België en Nederland voor duurzame landbouw. Vilt daarentegen brengt “landbouwnieuws dagelijks en hapklaar tot in jouw mailbox.” Partners zijn de Boerenbond, diverse banken, Vlaamse provincies, veilingen… Om de indruk te geven een echte ‘grass roots organisatie’ te zijn wordt zelfs gevraagd om donaties. Maar op de banner van Vilt zie je, als je goed kijkt, Bayer vermeld (en Harmonix Rodent Paste, één van hun producten); geld zal dus niet het probleem zijn, maar ondertussen is men ingedekt voor wie zou beweren dat Vilt het publiek wil misleiden.    
Herman Michiel

EU 72 miljard € minder klimaatvriendelijk dan de Commissie beweert

2 maanden 2 weken ago

31 mei 2022 – De Europese Rekenkamer, het orgaan dat het Europees budget en de financiële verrichtingen controleert, publiceerde een rapport dat een flinke domper zet op de geloofwaardigheid van de Europese Commissie in haar rapportering over de ‘Green Deal’. Voor de periode 2014 – 2020 zou ze minstens 20% van het budget spenderen aan de strijd tegen de klimaatopwarming. In 2021 meldde de Commissie 216 miljard € daaraan besteed te hebben, waardoor de doelstelling gehaald werd. De auditors van de Rekenkamer komen echter tot een gevoelig andere conclusie: er werden voor 72 miljard € ten onrechte als klimaatmaatregelen opgetekend, zodat niet 20%, maar slechts 13% gehaald werd. Het leeuwendeel (60 miljard) van deze overschatting heeft te maken met het deel van de landbouwuitgaven dat als klimaatuitgaven wordt beschouwd. Maar de auditors stellen vast dat de uitstoot van broeikasgassen in de landbouw sinds 2010 niet verminderd is. Bepaalde uitgaven, bijvoorbeeld voor plattelandsontwikkeling, houden geen verband met het klimaat, en van andere wordt de positieve klimaatimpact fel overschat. Een ander deel van het Europees budget wordt besteed aan netwerken (‘Connecting Europe’: transport, energie, telecommunicatie…) en de Commissie stelt zelf dat dit vooral bedoeld is voor het goed functioneren van de interne markt. Ze ‘oordeelt’ echter dat 70% daarvan (21 miljard €) het klimaat ten goede komt. Dit is een meer algemene kritiek: de Commissie hecht voor haar berekening een bepaalde coëfficiënt aan een soort maatregel, maar gaat niet na of dat doel ook bereikt wordt. Het is ook mogelijk dat bepaalde bedragen gebudgetteerd worden, maar dat het geld niet besteed wordt. Voor de periode 2021-2027 heeft de EU haar ‘ambities’ nog hoger gesteld en zou ze 30% van het budget aan klimaat besteden. Maar de auditors zeggen dat ze nu al weinig vertrouwen hebben in rapportering daarover; er werden weliswaar enkele aanpassingen aangekondigd, maar volgens het rapport blijven de methodologische bezwaren voor de periode 2014-2020 grotendeels overeind voor de komende periode. De Europese Commissie reageerde op het rapport van het Rekenhof, maar spreekt tegen dat haar klimaatrapportering onbetrouwbaar zou zijn. Ze blijft erbij dat de doelstelling van 20% van het budget voor klimaatdoeleinden gehaald werd. Wedden dat de 30% in 2027 ook zal gehaald worden? (hm)    
Herman Michiel

Europese Commissie wil einde maken aan online vertrouwelijkheid

2 maanden 2 weken ago

Rejo Zenger (*) 30 mei 2022   “Het onmogelijke doen” Dat is natuurlijk niet letterlijk wat er in het voorstel staat dat de Europese Commissie op 11 mei lanceerde. Het voorstel zal bedrijven dwingen te controleren wat mensen met elkaar delen via chat-apps als WhatsApp en platforms als Instagram. Als dat nodig wordt geacht, zullen de platforms worden gedwongen om informatie te verwijderen of aan de autoriteiten te melden. Ook internetproviders kunnen worden verplicht het internetverkeer van hun klanten te controleren. Maar de Commissie laat heel slim achterwege te zeggen hoe ze dat precies moeten doen. In feite is haar boodschap voor bedrijven: "Doe het onmogelijke, je mag zelf bepalen hoe." Het is technisch gewoon onmogelijk om iemands internetverbinding te filteren op de manier die de Europese Commissie wil.   Door de overheid opgelegde spyware Om een voorbeeld te geven: op basis van dit voorstel kan een instant messaging platform (FaceBook Messenger, WhatsApp, Skype, Telegram…) de taak krijgen om materiaal van seksuele uitbuiting van kinderen op te sporen. Dat kan bekend materiaal zijn, of ‘nieuw’ materiaal, of grooming, dus tekst. Laten we er bij wijze van voorbeeld van uitgaan dat de opdracht aan Meta wordt gegeven met betrekking tot Whatsapp. Een platform dat, zoals men weet, beveiligd is met end-to-end encryptie. Dit type encryptie betekent dat Meta kan zien wie met wie communiceert, maar niet in staat is de inhoud van die communicatie te lezen. Maar hoe kan Meta iets ontdekken in een gesprek waartoe het geen toegang heeft? Gemakshalve laat de Commissie die beslissing (de "hoe het moet") over aan het platform. Onze gok is dat de enige manier om het te doen, is door het installeren van een soort (nu, door de overheid opgelegde!) spyware op de telefoons van de mensen die een bepaalde dienst gebruiken. Dat is immers de enige plaats waar de inhoud van de chats leesbaar is.   Wat fout kan gaan, zal fout gaan. En ja, er zijn een paar waarborgen ingebouwd in het voorstel. Een bevel kan bijvoorbeeld alleen worden gegeven als "redelijke risicobeperkende maatregelen" ontoereikend zijn gebleken. En alleen als de redenen voor het uitvaardigen van het bevel "zwaarder wegen dan de nadelige gevolgen voor de rechten en legitieme belangen van alle betrokkenen". Op basis daarvan zou je kunnen stellen dat het installeren van spyware op iedere telefoon nooit een evenredige maatregel kan zijn als het gaat erom gaat bepaalde stukjes informatie van bepaalde apparaten op te sporen en te verwijderen. Maar in het voorstel staat ook dat "de keuze van de technologie aan het bedrijf wordt overgelaten, zolang aan de eisen van deze wet wordt voldaan". Jarenlange ervaring leidt er helaas toe dat wij voorgestelde wetgeving vanuit de meest pessimistische invalshoek interpreteren: wat fout kan gaan, zal vroeg of laat fout gaan! We maken ons op voor een intens emotioneel politiek debat.   Technisch onmogelijk Er is weinig ruimte om het rooskleurig in te zien. Het voorstel biedt de autoriteiten bijvoorbeeld de mogelijkheid om de toegang tot bepaalde URL's (internetadressen) te laten blokkeren. Dat kunnen specifieke pagina's zijn, zoals 'https://www.bitsoffreedom.nl/doneren', of specifieke afbeeldingen op die pagina. Tegenwoordig zijn bijna alle websites alleen toegankelijk via een beveiligde TLS-verbinding (de "s" in "https://"). Zo ook de onze. Wanneer u de webpagina bezoekt waarop u zich op dat moment bevindt, wordt de verbinding tussen uw browser en de server waar de website is "opgeslagen", versleuteld. Door die versleuteling kan uw provider alleen zien dat u onze website bezoekt, maar niet welke pagina of de inhoud daarvan. Uw provider kan de volledige URL niet zien. En dat betekent dat het technisch onmogelijk is om uw internet te filteren, zoals de Europese Commissie wil dat providers doen. Tenzij we de versleuteling gewoon afschaffen of van providers verwachten dat ze uw internetverkeer manipuleren. Een intens emotioneel politiek debat We moeten ons schrap zetten voor een intens emotioneel politiek debat. De voorgestelde maatregelen zouden de vertrouwelijkheid van onze communicatie ernstig ondermijnen, en worden gepresenteerd in de context van een ongelooflijk gevoelig en belangrijk onderwerp, namelijk de bescherming van kinderen tegen seksueel misbruik. Dit wordt een debat waarin rationele argumenten, meer nog dan anders, het zwaar te verduren zullen krijgen.   Nu al rampzalig Ongeacht de precieze uitkomst is het voorstel nu al schadelijk omdat het bedrijven ontmoedigt hun diensten veiliger te maken door encryptie te ontwikkelen en toe te passen. Tegen de achtergrond van dit voorstel zou elke stap in die richting immers kunnen worden geïnterpreteerd als het doelbewust in een kwetsbaarder positie plaatsen van kinderen, als een besluit om de strijd tegen seksueel misbruik van kinderen te belemmeren. Geen enkel bedrijf zal dat willen. Als een bedrijf van plan was end-to-end-encryptie in te voeren voor een bestaande dienst, zijn die plannen nu ongetwijfeld op de lange baan geschoven. En daarmee, zelfs als het voorstel van de Europese Commissie uiteindelijk wordt verworpen, heeft het zijn schade al aangericht. Onmisbaar voor iedereen Oh, en het spreekt voor zich dat iedereen, ook wij, de strijd tegen seksueel misbruik van kinderen ontzettend belangrijk vindt. Juist daarom is het van cruciaal belang om in te zetten op effectieve en duurzame maatregelen. Dit voorstel voldoet niet aan die normen. Vertrouwelijke communicatie is onontbeerlijk voor iedereen, ook voor kinderen en slachtoffers van seksueel misbruik. Je kunt alleen veilig communiceren met een vertrouwde vriend, raadsman, maatschappelijk werker of rechtshandhavingsambtenaar als je er zeker van kunt zijn dat niemand over je schouder meekijkt. De Europese wetgever moet zich daarom richten op andere maatregelen. Bijvoorbeeld het stroomlijnen van grensoverschrijdende strafrechtelijke onderzoeken, het versterken van de samenwerking tussen verschillende diensten en het wegwerken van de enorme achterstand bij de zedenpolitie.   (*) Rejo Zenger is beleidsadviseur voor Bits of Freedom, een stichting opgericht in 1999 en gevestigd in Amsterdam. Ze telt nu 11 vaste medewerkers en meer dan 700 vrijwilligers. Bits of Freedom zet zich in voor een open en rechtvaardige informatiemaatschappij, en is medestichter van EDRI (European Digital Rights) , een Europese koepel van organisaties ter verdediging van de digitale rechten van de burgers. Dit artikel werd op 11 mei gepubliceerd met een Creative Commons licentie op de site van Bits of Freedom onder de titel “European Commission wants to eliminate online confidentiality”. Nederlandse vertaling door Ander Europa. Het artikel verscheen ook op 25 mei op de site van EDRI.    
Herman Michiel

Israel:  nieuw nummertje EU-hypocrisie

2 maanden 3 weken ago

26 mei 2022 - De delegatie voor de relaties met Palestina van het Europees parlement had een bezoek aan Palestina gepland voor 23 mei. Contacten met politieke en civiele organisaties stonden op het programma van een trip die onder andere Jeruzalem, Ramallah en de Gazastrook zou aandoen. Met Palestijnse mediaorganisaties zou men het ook gehad hebben over de moord op de journaliste Shireen Abu Akleh, die op 11 mei door een Israëlische soldaat werd in het hoofd geschoten. Zover is het echter niet gekomen. Op het laatste ogenblik kreeg de delegatieleider Manu Pineda het bericht van het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken dat hij persoonlijk niet welkom was, en dat geen enkel Europees parlementslid überhaupt toegang zou krijgen tot Gaza. Onder die omstandigheden wilden ook de andere delegatieleden - waarvan sommigen reeds op de luchthaven waren om te vertrekken  - het bezoek niet laten doorgaan. Zeer ver moet men niet zoeken naar de reden voor de Israëlische banvloek tegen Pineda. Hij is lid van de Spaanse communistische partij en Izquierda Unida, en sinds 2019 lid van de linkse fractie GUE/NGL van het Europees parlement. Volgens de Jerusalem Post werkte hij samen met ‘Palestijnse sympathisanten van terreurorganisaties’. Hij steunt de wereldwijde BDS-beweging, die door Boycot, Desinvesteringen en Sancties Israel wil ertoe bewegen om de rechten van de Palestijnen te respecteren. BDS is volgens de Israëlische overheid echter een ‘antisemitische’ organisatie… Roberta Metsola, voorzitster van het Europees parlement (behorend tot de christendemocratische fractie EPP) liet in een Twitterbericht weten dat ze de Israëlische beslissing betreurde, maar … haar eigen bezoek aan Israël liet ze gewoon doorgaan. Op 23 mei sprak ze zelfs de Knesset (Israëlisch parlement) toe. Van een groot respect voor de instelling die ze voorzit getuigt dit niet. Terecht protesteren in een open brief aan Metsola acht Palestijnse organisaties die de Pineda-delegatie zou bezocht hebben:

“Wij veroordelen ten sterkste uw beslissing om uw bezoek verder te zetten en Israëlische verantwoordelijken te ontmoeten en Israëlische parlementsleden toe te spreken, niettegenstaande het gebeurde. Het is een promotie voor de schuldeloosheid van een regime dat oorlogsmisdaden begaat en misdaden tegen de mensheid, en dit niettegenstaande het totale gebrek aan respect voor uw eigen instelling.”

Gebrek aan respect kon Metsola trouwens zelf ondervinden bij haar toespraak tot de Knesset. Toen ze het EU-standpunt van een tweestaten-oplossing in herinnering bracht, werd ze toegeschreeuwd door een woedend parlementslid van het extreemrechtse Otzma Yehudit. “Jeruzalem is niet te koop”, was zijn boodschap. Jammer voor de Palestijnen, maar hun rechten staan niet hoog in de EU hiërarchie. Op een lager niveau bijvoorbeeld dan die van de Oeigoeren. Toen China  verleden jaar de toegang tot het land ontzegde aan een aantal Europese parlementsleden die zich hadden uitgesproken over de repressie tegen deze bevolkingsgroep, werden de besprekingen over een investeringsgedrag EU-China meteen beëindigd als Europese represaille. En als Rusland een aantal Europese politici, waaronder ook Europese parlementsleden, op een zwarte lijst plaatste wegens de Europese sancties na de annexatie van de Krim, kwam er meteen zwaar protest uit de kanselarijen. Als iets gelijkaardigs gebeurt in de Israëlische context volstaat een Twitterbericht. (hm)                        
Herman Michiel

Maar Oekraïens links vraagt toch ook om westerse wapenleveringen?

2 maanden 3 weken ago

door Herman Michiel 25 mei 2022   Nu de Russische aanval op Oekraïne haar vierde maand ingaat, wordt de kwestie van verdere westerse wapenleveringen aan Kiev een kwestie van ‘leven en dood’. Er is echter wel een verschil van dag en nacht tussen twee opvattingen over de rol van die wapenleveringen. Voor de Oekraïense regering en president Zelensky betekenen wapens het leven en de toekomst, want een militaire nederlaag zou de dood van de Oekraïense soevereiniteit betekenen, herleid tot een vazalstaat van Rusland. Wie wil dat Oekraïne verder leeft, moet het blijven bewapenen tot de eindoverwinning. Dat is ook het kader waarin de VS, de EU, de NATO hun wapenleveringen en logistieke steun verantwoorden: de strijd voor democratie tegen autocratie, zelfbeschikking tegen onderwerping. Diametraal daar tegenover staat een minderheidsopvatting: meer wapenleveringen betekenen meer dood en vernieling, minder kans op een Oekraïense samenleving die haar eigen toekomst kan bepalen. Niet wapenleveringen, maar vredesinitiatieven, internationale oproepen tot staakt-het-vuren, de-escalatie, diplomatie, dat is de enige weg die perspectief biedt. Dit standpunt wordt doorgaans verdedigd door vredesbewegingen in diverse landen, door een kleine minderheid van academici en diplomaten. Ook door radicaal linkse partijen en organisaties, maar niet door alle, of niet eensgezind.   Pro-bewapenings-links Een deel van radicaal links staat achter de westerse wapenleveringen, en beschouwt ze als invulling van “het recht van de Oekraïners om de middelen te krijgen waarmee ze zich kunnen verdedigen”. Sommigen, vooral gesitueerd binnen een deel van de ‘Vierde Internationale’, gaan zelfs zover om daarin een anti-imperialistische bevrijdingsoorlog te zien, met een grote mate van zelforganisatie van de Oekraïense werkende klasse [1]. In dezelfde kringen wordt het bestempelen van de oorlog in Oekraïne als een NATO-gestuurde proxy war (d.w.z. een ‘oorlog door procuratie’, gewild en gestuurd door anderen dan wie hem uitvechten) afgedaan als complete nonsens. En wat de expansiedrang van de NATO betreft maakt men er zich nogal gemakkelijk vanaf door te stellen dat het aan de Oekraïners is om over NATO-lidmaatschap te beslissen. Dergelijke standpunten staan diametraal tegenover die van de vredesbeweging, niet wat betreft de veroordeling van de Russische aanval, maar wat betreft de perspectieven van de verderzetting van de oorlog en de steun of afwijzing van de westerse wapenleveringen. Om onder die omstandigheden hun standpunt kracht bij te zetten, verwijzen de pro-bewapeningsgroeperingen graag naar linkse stromingen in Oekraïne en Rusland die linkse bewegingen in het Westen willen waarschuwen voor de opvatting dat wapenleveringen in de kaart spelen van de NATO, en die oproepen om eindelijk het imperialistisch karakter van Rusland in rekening te brengen [2] Ik trek de eerlijkheid van ‘pro-bewapenings-links’ niet in twijfel, maar ik vrees dat ze een fenomenale inschattingsfout maken. Ziehier mijn bedenkingen.   De slag om de soevereiniteit? Niemand kan ontkennen dat een buitenlandse inval een zware inbreuk betekent op de staatssoevereiniteit van een land, waarvan de grenzen, instellingen, infrastructuur en de bevolking zelf op gewelddadige wijze worden bedreigd. Het lijkt me echter een grove misvatting dat de Oekraïnse soevereiniteit kan teruggewonnen worden door een militaire zege. Stellen we ons inderdaad voor dat Oekraïne, door voortgezette militaire steun vanuit het westen, de overwinning behaalt op het slagveld, de Russische troepen verdrijft en het Westen Moskou er zelfs kan toe dwingen om honderden miljarden herstelbetalingen te doen (zelfs door inbeslagname van tegoeden van de Russische centrale bank). Het land grenst dan voor de volgende generaties aan een buurland waarmee het in het beste geval een verhouding van gewapende vrede kan onderhouden. Dit vereist permanente hoge militaire uitgaven, ten koste van sociale opbouw waar het land zo’n nood aan heeft. Het vereist een militarisering van de hele maatschappij. Dit blijkt inderdaad het beeld te zijn dat de Oekraïense leidende kringen voor ogen hebben: Zelensky sprak over de toekomst van zijn land als een ‘groot Israel’Het Oekraïense volk zal ons groot leger zijn, Oekraïne zal niet absoluut liberaal en Europees zijn; zijn sterkte zal die zijn van elk huis, elk gebouw, elke persoon.” Hij had de vergelijking met Israël nog verder kunnen doortrekken, en wijzen op de permanente dreiging die zou uitgaan van de Russischsprekende Oekraïense burgers die door Kiev als een soort ‘Palestijnen’ worden beschouwd. Na de militaire zege is geen enkele van de onderliggende bronnen van onveiligheid weggewerkt. Wordt Oekraïne lid van de NATO, dan wordt Rusland bevestigd in zijn vaststelling dat het wordt omsingeld; wordt Oekraïne het NATO-lidmaatschap ontzegd, dan kan het zich op zijn beurt uitgeleverd voelen aan de grillen van zijn vijandige grote buur. En wat te denken over de binnenlandse veiligheid in een land dat al acht jaar oorlog voert tegen een deel van zijn burgers die ze als ‘vijfde colonne’ beschouwt ?? De akkoorden van Minsk waren hier misschien een begin van oplossing geweest, maar dan zou Kiev op zijn minst een poging hebben moeten doen om ze uit te voeren. Als het de Oekraïense leiders echt om soevereiniteit te doen was geweest, was een heel andere aanpak nodig geweest, aldus Lee Jones, lector Internationale Politiek in Londen:

“Vanuit het geschetste perspectief zien we dat de oorlog in Oekraïne een weerspiegeling is van de aftakeling van de nationale soevereiniteit. De Russische invasie is daarvan slechts de meest duidelijke en gewelddadige manifestatie. De Oekraïense leiders vechten tegen buitenlandse agressie en bezetting, wat zeker een noodzakelijke voorwaarde is voor nationale soevereiniteit. Maar men kan niet echt zeggen dat ze vechten voor nationale soevereiniteit. Integendeel, de wortels van de crisis liggen bij het falen van de Oekraïense elites om hun natie te vertegenwoordigen en er de soevereiniteit van te handhaven, daarbij geholpen en aangemoedigd door de enorme roekeloosheid en onverantwoordelijkheid van de westerse machten. Echt respect voor Oekraïnes nationale soevereiniteit vereist een zorgvuldig beleid van nationale neutraliteit, en respect daarvoor door buitenlandse machten. De leiders van het land hebben gedurende vele jaren het hunne bijgedragen om precies het omgekeerde te bewerkstelligen.”

Een standpunt dat wel niet zal gedeeld worden door Lee Jones’ Leuvense collega Prof. Van Hecke, die geschiedenis en context in deze ongepast vindt…   Een bevrijdingsoorlog? Sommige linkse voorstanders van bewapening (cfr [1]) zien in de oorlog méér dan het herwinnen van de nationale onafhankelijkheid. De actieve deelname aan de oorlog door de werkende klasse zou een revolutionair perspectief kunnen openen door aan de strijd een “sociale, democratische en internationalistische oriëntatie” te geven. Het zou met andere woorden niet alleen gaan over staatssoevereiniteit, maar het elan van de strijd zou kunnen leiden tot de verovering van een stuk volkssoevereiniteit, met meer democratische rechten voor de werkenden, progressieve economische hervormingen enzovoort. We denken dat ook dit een grote misvatting is. De vrijheden werden in Oekraïne al vóór de Russische inval fel beknot, tergende wetgeving trof de grote minderheid Russisch sprekenden en dat is er sindsdien alleen erger op geworden: verbod oppositionele media en partijen, verplichte mobilisatie van alle mannen tussen 18 en 60 jaar en verbod het land te verlaten, racistische selecties bij wie dat wel mag doen, enz. Sinds Maidan is bekend dat nationalistische, extreemrechtse en zelfs nazistische groepen in Oekraïne een belangrijke rol spelen. Dat de Kremlinpropaganda dit uitbuit en van Poetins oorlog een ‘denazificatieoefening’ maakt is één ding, maar dat zou er niet moeten toe leiden dat linkse analisten het probleem onder de mat vegen [2]. Een maatschappij naar Israëlisch model zoals Zelensky het zich voorstelt [3] lijkt me helaas een realistischer beeld van naoorlogs Oekraïne dan ‘een volk dat na de zware beproevingen het heft in eigen handen neemt’. Men kan natuurlijk hopen dat ‘links’ zoiets verhindert, maar het zal al moeilijk genoeg zijn om een paar elementaire burgerrechten te herwinnen. Een andere domper op het soevereiniteitstreven tekent zich ook al af voor de heropbouw van het land. In het beste geval moet er niet generaties lang rente betaald worden aan buitenlandse geldschieters, en komt er vanuit het Westen een soort Marshallplan. Maar het is nu al duidelijk dat dergelijk plan komt met ‘strings attached’. Zoals ze op 18 mei meedeelde, is de Europese Commissie zich aan het opwerpen (‘ samen met de Oekraïense regering ‘) als “een overkoepelend strategisch bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor de bekrachtiging van een door Oekraïne opgesteld en uitgevoerd wederopbouwplan. (…)  Het parlement van Oekraïne en het Europees Parlement zouden als waarnemers deelnemen.” De Europese leiders vroegen de Commissie ook om “technische bijstand te blijven verlenen om Oekraïne te helpen bij het implementeren van de noodzakelijke hervormingen.” De EU-opvattingen over soevereiniteit zijn sinds de Griekse crisis goed bekend…   Maar Oekraïens links vraagt toch ook om westerse wapenleveringen? Dat er linkse organisaties in Oekraïne zijn die aandringen op westerse wapenleveringen zal ik niet ontkennen. Ik kan wel niet inschatten welk gewicht men aan deze groepen moet toekennen, maar ook als deze opvatting overheersend zou zijn, leid ik er niet uit af dat links in het Westen dit standpunt noodzakelijk moet volgen. Met alle respect voor hun hachelijke situatie en hun edele bedoelingen denk ik dat Oekraïens links méér gediend is met een kritisch debat en inzichten die niet onder druk van de oorlogssituatie ontstaan dan met het aanwakkeren van het oorlogselan waar de Oekraïense regering en het Westen zich al zo ‘verdienstelijk’ in maken. Men moet zich trouwens geen enkele illusie maken: het zal westerse regeringen worst wezen wat links vindt van wapenleveringen, voor of tegen, het zal geen raket of mitrailleur verschil maken. Links kan in het beste geval proberen wat te wegen op het debat, hier, en wie weet, in Oekraïne. De situatie doet me terugdenken aan een episode van weleer. In 2004-2005 was er nogal wat debat over de ‘Europese Grondwet’, en ik werd door een Brusselse vereniging van progressieve Turken uitgenodigd om uit te leggen waarover dit nu ging. Ik deed mijn standaard-verhaal over het Europees neoliberaal project, het ‘democratisch deficit’ van de instellingen enzovoort, maar de vraag die de meesten interesseerde was: mag Turkije er volgens jou bij of niet? Er heerste, ook bij veel linkse Turken, een gevoel van ‘uitsluiting uit Europa’ omwille van westerse xenofobe of superioriteitsgevoelens. Ik had er mij gemakkelijk kunnen van afmaken door te zeggen dat - naar analogie met ‘de Oekraïners die zelf moeten beslissen of ze bij de NATO willen of niet’ - het natuurlijk de Turken zelf zijn die moeten beslissen of ze tot de EU toetreden of niet , maar wat had dat bijgebracht tot een geïnformeerd debat? Zo vind ik het ook vandaag belangrijker om, op de beperkte schaal waarin mogelijk, uit te leggen wat volgens westers links NATO-en EU lidmaatschap van Oekraïne inhoudt, eerder dan het op abstracte manier opnemen voor ‘zelfbeschikkingsrechten’.   Conclusie? Dit was dus een duidelijk pleidooi tegen wapenleveringen en voor onderhandelingen. Maar ook dit standpunt is niet zonder problemen. Naarmate de oorlog vordert - we gaan de vierde maand in - en de verklaringen over ‘oorlog tot de finish’ elkaar opvolgen, gaat de oorlogslogica zijn eigen weg, onder andere die van de toekomst van carrières van politieke leiders in de twee kampen, en de zich ophopende haat tussen Russen en Oekraïners. Zullen onderhandelingen, die decennia geleden hadden moeten plaatsvinden en een oorlog hadden kunnen vermijden, uiteindelijk toch leiden tot een oplossing? We kunnen het alleen hopen [4], want een verdict op het slagveld zal, om het even de uitkomst, geen oplossing bieden. Links zou er goed aan doen om, samen met de vredesbeweging, het hare bij te dragen om de verdere schade zoveel mogelijk te beperken.   [1] Zo schrijft Daniel Tanuro: “Dit verzet is niet alleen legitiem, maar het neemt vormen van zelf-organisatie aan waarin de rol van de werkende klassen doorslaggevend is. Pleiten voor defaitisme is hier dus niet revolutionair, integendeel het is een contrarevolutionair defaitisme. De taak van de socialistische revolutionairen is in zulke situatie om deel te nemen aan het volksverzet en er een sociale, democratische en internationalistische oriëntatie aan te geven.” Wie het Oekraïense volk wil afhouden van zijn gerechtigde strijd getuigt volgens Tanuro van een “kleinburgerlijke imperialistische koloniale mentaliteit”. Vredesonderhandelingen stelt hij voor als “een dialoog tussen kapitalistische bandieten”, in de hoop om “ons niet uit onze comfortzone te halen” en “ons niet te verplichten een revolutionair strijdperspectief aan te nemen tegen een dreiging van een anti imperialistische oorlog.” [2] Pierre Rousset, die in zijn lange militante carrière nochtans al heel wat waardevolle analyses heeft geproduceerd, schrijft over Oekraïens extreem rechts echter dat het bestaat “zoals overal, en zelfs in mindere dan in veel landen, Rusland inbegrepen.” Er zijn nochtans niet zoveel landen waar extreemrechtse groeperingen (Azov-regiment) die openlijk pronken met nazisymbolen in het reguliere leger worden opgenomen. Alex de Jong komt me dunkt in De Azov-beweging en fascisme in Oekraïne dichter bij de realiteit. [3] Oekraïne zal waarschijnlijk niet achterblijven bij Letland, dat al in 2020 ‘militaire opvoeding’ inschreef in het curriculum van het secundair onderwijs. [4] Het ontbreekt niet volledig aan hoopgevende tekens. Zelfs Zelensky zei onlangs dat de oorlog alleen door diplomatie kan beëindigd worden. En Henry Kissinger pleitte op het Economisch Forum in Davos voor een pragmatische oplossing, zoals een aantal topdiplomaten vóór hem al deden. Wie een verwijzing naar figuren als Kissinger compromitterend vindt maar pleit voor westerse wapenleveringen zou de verwijzing naar Biden, Stoltenberg of von der Layen minstens even compromitterend moeten vinden.    
Herman Michiel

Europa investeert in oorlog en … ‘wederopbouw’

2 maanden 3 weken ago

door Herman Michiel 20 mei 2022   De Europese Commissie pakte op 18 mei uit met drie verklaringen die belangrijke gevolgen zullen hebben voor de EU-politiek van de komende jaren. Ze staan alle drie in verband met de oorlog in Oekraïne, maar bevatten geen voorstellen om daaraan een einde maken. Integendeel, er worden financiële middelen in het vooruitzicht gesteld om het vuur brandend te houden. En de al beperkte ambities van de Europese Green Deal worden verder afgebouwd door de promotie van infrastructuur voor fossiele brandstoffen.   REPowerEU In een eerste perscommuniqué wordt het REPowerEU- plan voorgesteld, “een plan om de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen snel te verminderen en de groene transitie te bespoedigen”. De Commissie denkt weer eens een slimme win-win-operatie aan het publiek te kunnen verkopen, waarbij we op korte termijn Poetin’s financiële bronnen opdrogen en ons bovendien nog vlugger van duurzame energie zullen voorzien. Noteer echter dat de  Commissie het alleen heeft over Russische fossiele brandstoffen, waarover ze op een hoogst demagogische manier stelt “dat het de  Europese belastingbetaler jaarlijks bijna 100 miljard euro kost”. De Commissie insinueert dat ze betere oplossingen in petto heeft voor de belastingbetaler. Zo heeft ze “een recordniveau van LNG-invoer en meer gasleveringen via pijpleidingen veiliggesteld.” Dat het Amerikaans schaliegas nog smeriger is dan het Russisch pijplijngas zegt ze er natuurlijk niet bij. Ze spreekt de Russische bewering ook niet tegen dat het Amerikaans gas 30 à 40 procent duurder is, al heeft de Commissie EUvsDiSiNFO in het leven geroepen om ‘fake news’ te weerleggen. De Commissie stelt wel een bijkomende 10 miljard € in het vooruitzicht voor bijkomende gasinfrastructuur. Hoeveel dit allemaal met een Green Deal  te maken heeft kan men bij Hamburg vaststellen, waar werken aan de gang zijn voor de bouw van een drijvende LNG-terminal. De Commissie berekende een prijskaartje voor haar REPowerEU. Tot 2027 is een extra 210 miljard nodig. Waar die zullen vandaan komen wordt door de Commissie niet gespecifieerd. Het is ook duidelijk dat de sociale gevolgen van haar voorstellen haar geen barst schelen. Het is zeer eenvoudig om in Brussel te beslissen dat de energie-efficiëntiedoelstelling moet stijgen, dat er een ’gedragsverandering’ moet tot stand komen (door middel van ‘specifieke communicatiecampagnes’) en dat inzet van warmtepompen moet verdubbelen. Welke maatregelen de Commissie zal nemen om de vele gezinnen te helpen die het nu al moeilijk hebben met verwarming en huisvesting is echter geen deel van REPowerEU. In een reactie stelt Greenpeace: “REPowerEU, het plan van de Europese Commissie om een einde te maken aan de Europese afhankelijkheid van energie-import uit Rusland, zal conflicten, mensenrechtenschendingen en milieuvernietiging blijven financieren, terwijl mensen in Europa met hoge energiefacturen blijven zitten.”  Corporate Europe Observatory (CEO, anti-lobby ngo) van haar kant toonde aan welke eminente rol de fossiele brandstofsector speelde bij de totstandkoming van REPowerEU. Het lukte de sector zelfs  om te blijven gas aankopen in Rusland, zonder de sancties te overtreden.   “Leemten in onze defensie dichten” Bij de topbijeenkomst van Europese staats- en regeringsleiders op 10-11 maart (‘ Top van Versailles’)  werd aan de Europese Commissie de opdracht gegeven om een inventaris te maken van “de lacunes op het gebied van defensie-investeringen en alle verdere initiatieven voor te stellen die nodig zijn om de Europese industriële en technologische defensiebasis te verstevigen.” De tweede persconferentie van 18 mei was daarvan de repliek (waarbij men verbaasd kan zijn dat op een goede maand tijd een zo complexe vraag kan beantwoord worden.) De bedrieglijke enscenering bestaat er in dit geval in  dat de Russische aanval op Oekraïne wordt voorgesteld als de reden waarom de EU een militaristische wending neemt, terwijl deze wending al jaren aan de gang is. “Europa, zet je schrap, Poetin komt, onze defensie-uitgaven moeten hoe dan ook de hoogte in, zoniet worden we binnenkort zelf onder de voet gelopen”: dat is de boodschap waarmee de EU in goed samenspel met de NAVO de militaire budgetten van de lidstaten wil doen verhogen, en zelfs een fundamentele bepaling uit het EU-recht doen verdwijnen. De Europese verdragen verbieden inderdaad het gebruik van het Europees budget voor militaire doeleinden. De miljarden die uit de EU ondertussen naar de financiering van wapens voor Oekraïne zijn gevloeid werden via een kunstgreep formeel buiten het budget gehouden (en daardoor ook aan de controle van het Europees Parlement onttrokken). Een andere kunstgreep van de EU-juristen bestaat erin Europees geld voor militaire projecten voor te stellen als ‘industriële’ initiatieven, waarvoor de EU wel bevoegdheid heeft. Toch is er steeds meer sprake van een herziening van de Europese verdragen, waardoor er zelfs geen kunstgrepen meer zouden nodig zijn om het militair-industrieel complex met Europees belastingsgeld te verrijken. Onder de Commissievoorstellen is er, naast de gemeenschappelijke aankoop van militair materieel “met BTW-vrijstelling” ook een“initiatief inzake kritieke grondstoffen”, nl. “wetgevingsmaatregelen, om onder meer de toegang van de defensie-industrie tot kritieke grondstoffen te vergemakkelijken”. Wat houdt dit in? Krijgt de toegang tot ‘bloedmineralen’ een strategische betekenis? Maar de Commissie denkt niet alleen aan grondstoffen, maar ook aan hersenen: moderne oorlogsvoering berust op wetenschap, en aan de Europese Investeringsbank zal dan ook gevraagd worden een inspanning te doen om de vorming van voldoende ingenieurs en wiskundigen te garanderen. Dat in dit verband ook de “Cassini Facility” wordt vermeld (met een investering van 1 miljard), laat duidelijk zien dat het niet zomaar gaat om Europese wetenschappelijke belangstelling, maar om een subsidiëring van het militair-industrieel complex. Tot welke conflicten dit zal leiden binnen de Europese krabbenmand van de defensieindustrie valt af te wachten. Zowel Frankrijk, Duitsland, Spanje als Italië zouden wat graag Europees geld binnenrijven voor hun wapenindustrie.   De Oekraïnse “finance gap” Als er in de EU een ‘defence gap’ is, is er in Oekraïne een ‘finance gap’. De Commissie doet voorstellen om “het financieringstekort van Oekraïne op korte termijn en de wederopbouw op langere termijn” aan te pakken. Voor de korte termijn hoopt de Commissie  leningen ten bijdrage van 9 miljard € te kunnen ter beschikking stellen door geld te lenen, gewaarborgd door het Europees budget. Op 19 mei beloofde de G7 (USA, GB, Canada, Japan, Duitsland, Frankrijk en Italië) van haar kant 17,5 miljard €. Veel indruk maakt het Europees aanbod in Kiev echter niet, want Zelensky’s financiële adviseur Mylovanov reageerde meteen dat er nood is aan giften, niet aan leningen. Het is inderdaad moeilijk in te zien hoe een grondig verwoest land aan de middelen zou kunnen geraken om internationale leningen terug te betalen, iets waar Oekraïne in het verleden al grote problemen mee had. Zelensky zelf liet eerder al weten dat er maandelijks 5 à 7 miljard $ nodig is voor de lopende uitgaven. Voor de langere termijn ziet de Commissie wel mogelijkheden weggelegd voor de Europese bedrijfswereld. Dat ziet ze zo: “Een internationaal coördinatieplatform onder de gezamenlijke leiding van de Commissie en de Oekraïense regering, zou fungeren als een overkoepelend strategisch bestuursorgaan, dat verantwoordelijk is voor de bekrachtiging van een door Oekraïne opgesteld en uitgevoerd wederopbouwplan. De EU zou steun voor administratieve capaciteit en technische bijstand verlenen. Het platform zou de steunverlenende partners en organisaties, waaronder de EU-lidstaten, andere bilaterale en multilaterale partners en de internationale financiële instellingen, samenbrengen. Het parlement van Oekraïne en het Europees Parlement zouden als waarnemers deelnemen.” Dat een parlement aan een belangrijk initiatief kan deelnemen ‘als waarnemer’ is inderdaad een van die vele Europese waarden… Er werd weinig gewag gemaakt van het trust fund, de ‘RebuildUkraine’ Facility, zoals Charles Michel op 21 april beloofde aan Zelensky. Het miljardenfonds zou beheerd worden door de Europese Commissie, en gespijsd met leningen en giften, komende van Europese lidstaten, Australië, de Europese Investeringsbank, de Wereldbank, het IMF, de G7 etc. Daarover ging op 5 mei een donorconferentie door in Warschau, in aanwezigheid van Charles Michel en Ursula von der Leyen, maar de voorlopige toezeggingen ten bedrage van  6,5 miljard $ verdwijnen in het niets bij de geschatte reconstructiekosten van 500 à 1000 miljard €. Uit de gedetailleerdere voorstelling van het plan komt wel duidelijk tot uiting dat hulp vanuit de EU gekoppeld is aan de aanvaarding van de neoliberale regels van het Europees communautair acquis. Ook dat belooft weinig goeds voor de Oekraïense soevereiniteit.    
Herman Michiel

Fort Europa: wie mensenlevens redt riskeert 20 jaar

2 maanden 4 weken ago

18 mei 2022 - Deze week begint in het Italiaanse Tripani het proces tegen 21 mensen betrokken bij reddingsoperaties op de Middellandse Zee. Het gaat om bemanningsleden van de Iuventa, die naar aangeven van Amnesty International het leven van 14.000 vluchtelingen redden. In 2017 werd de Iuventa door de Italiaanse autoriteiten aan de ketting gelegd, waardoor een eind kwam aan het werk van de Duitse ngo Jugend rettet die het initiatief voor de Iuventa had genomen. Onder de beschuldigden bevinden zich ook medewerkers van Artsen Zonder Grenzen en Save the Children. Bij de eerste zittingen zal de rechtbank in Tripani erover beslissen of ze kunnen beschuldigd worden van “hulp bij het illegaal binnenkomen van Italië”, waarvoor men een gevangenisstraf tot 20 jaar riskeert. Bij gelijkaardige gevallen van criminalisering van hulpverleners werd door de openbare aanklager al het argument gebruikt dat de vluchtelingen “niet in acuut gevaar verkeerden”… Waarnemers van Amnesty zullen het verloop van het proces ter plaatse volgen. U kan uw solidariteit met de beschuldigden betuigen door een donatie voor de proceskosten.                                
Herman Michiel

Nieuwe gegevens over minimumlonen in Europa

2 maanden 4 weken ago

17 mei 2022 - Traditiegetrouw bracht WSI, studiecentrum van de Duitse vakbonden,  haar jaarlijks rapport uit over minimumlonen in Europa. De studie “WSI Minimum Wage Report 2022” kan gratis gedownload worden. De toestand op 1 januari 2022 ziet er als volgt uit:       Geïnteresseerden kunnen dit vergelijken met de gelijkaardige grafiek van een jaar geleden. Een paar dingen vallen in het oog. Groot-Brittannië mag dan de EU verlaten hebben en geen goede naam hebben qua sociale politiek, het minimumloon zit nog altijd in het koppeloton van Europa en steekt Duitsland en België voorbij. De twee oorlogvoerende niet-EU landen Rusland en Oekraïne zitten met een uurloon van 0,92€ resp. 1,21€ nog onder het niveau van Albanië en Bulgarije. Maar wat te denken van het kroonjuweel van de kapitalistische economie, de Verenigde Staten van Amerika, dat met 6,13€ per uur slechts drie keer het niveau van Bulgarije overschrijdt? De bovenstaande grafiek geeft het nominale minimum uurloon, wat niet noodzakelijk overeenkomt met de daaraan gekoppelde koopkracht.  Huurprijzen variëren bijvoorbeeld aanzienlijk in Europa. Daarmee rekening houdend komt men aan een iets andere verdeling, zoals weergegeven in grafiek 2 van het WSI-rapport. In de studie wordt herhaald verwezen naar de ‘Kaitz-index’. Daarmee wordt de verhouding bedoeld tussen het minimumloon en het gemiddelde voltijds loon. Als het minimumloon, omgerekend naar een voltijdse baan bijvoorbeeld neerkomt op 1200 € per maand, en de gemiddelde voltijdse betrekking van een loontrekkende 2000 € bedraagt, is de Kaitz-index gelijk aan 1200/2400 = 0,50. Daarbij is er nog de discussie of het gemiddelde loon, dan wel het mediane loon [1] gebruikt wordt. Grafiek 3 van de WSI- studie toont aan dat hiertussen aanzienlijke verschillen bestaan. Er is een soort akkoord bij een aantal vakbonden en sociale wetenschappers dat een aanvaardbaar minimumloon een Kaitz-index van 0,50 à 0,60 vereist, met in West-Europa het cijfer van 0,60 bij toepassing van de mediaan-definitie van de Kaitz-index. Met dit criterium slaagt geen enkele EU- lidstaat erin een redelijk minimumloon te garanderen! Het is te betreuren, en wat verbazend dat een vakbondsstudie over lonen zich beperkt tot het strikt kwantitatieve aspect, en bijvoorbeeld niet ingaat op de eis voor een minimumloon van 14 € zoals die in Nederlandse en Belgische vakbondskringen verdedigd wordt. De bewering in de inleiding dat het voor 2022 geplande minimumloon van 12 € van Duitsland “van een achterblijver een pionier zou maken” lijkt nogal overdreven, want het volstaat nauwelijks als inhaalbeweging. En net zoals verleden jaar stellen de auteurs grote verwachtingen in de Europese Richtlijn over minimumlonen, maar die is nog steeds niet goedgekeurd, en zou ook dan niet de doorbraak zijn van de droom van het ‘Sociaal Europa’ zoals het in sociaaldemocratische kringen bestaat. Macron had van de goedkeuring van deze richtlijn onder het Frans voorzitterschap (eerste helft van 2022) zijn ambitie gemaakt, maar het is twijfelachtig of het zover komt. Geïnteresseerden kunnen eventueel de resultaten van de WSI-studie vergelijken met de cijfers die het Europees statistisch agentschap Eurostat onlangs publiceerde. Ook verschijnt in juni het rapport over minimumlonen van Eurofound, een EU-instituut met inbreng van de ‘sociale partners’ (vakbonden en bedrijven) “ter verbetering van de werk- en leefcondities in de EU. We herinneren geïnteresseerden eraan dat de verschillende artikels die Ander Europa de voorbije jaren wijdde aan minimumlonen opgelijst staan in een overzichtelijke tabel. (hm)   [1] De “mediaan” is verwant aan het “gemiddelde”, maar niet hetzelfde. Een voorbeeld toont dat aan,  waarbij we ons gemakshalve beperken tot 5 personen, die resp. 1000, 2000, 2500, 3500 en 11000 euro verdienen. Samen verdienen ze 20000 euro, dus een gemiddelde van 20000/5 of  4000 euro. De mediaan echter is 2500, want er zijn er even veel die méér verdienen dan 2500 als minder. De mediaan verdeelt een bevolking in twee helften, zij die erboven liggen, en zij die eronder liggen. De mediaan is minder gevoelig aan extremen; vervangt men in het gegeven voorbeeld het inkomen van 11000 euro door een van 1000.000 euro, dan blijft de mediaan dezelfde, het gemiddelde stijgt echter naar 201.800 euro.                              
Herman Michiel
Gecontroleerd
2 uur 7 minuten ago
Ander Europa
www.andereuropa.org
Abonneer op Ander Europa-feed