26 January 2021

Is het nog steeds fascisme als het incompetent is?

Het feit dat de wanhoopspoging (het bestormen van het congres) op 6 januari om de liberale grondwettelijke orde in de VS te ondergraven waarschijnlijk zal mislukken, weerspiegelt duidelijk de onvolledige staat van het fascisme in deze fase.

Wat we de afgelopen jaren hebben gezien, zijn speculatieve pogingen, experimentele uitstapjes, het leggen van de culturele en organisatorische voorbereidingen voor het normaal maken van een gewelddadig, buitenparlementair rechts. Er is bijvoorbeeld geen Modi zonder Gujarat, en geen Gujarat zonder Ayodhya. Het kost tijd om de coalities van krachten, binnen en buiten de staat, te ontwikkelen om een cultuur van wreedheid en geweld te normaliseren, om de toewijding van de liberale bourgeoisie aan het liberalisme te ondermijnen, om links te demoraliseren en minderheden te terroriseren. Ik suggereer niet dat de ontluikende energie van het Trumpisme, waarvan de afgelopen verkiezingen hebben aangetoond dat ze aanzienlijk toenemen, gelijk zijn aan de (hindoe-nationalistische) BJP/RSS in hun ideologische samenhang, organisatorische duidelijkheid en sociale diepgang. Dat is ze niet. Ik signaleer de analogie om aan te geven dat we nog lang niet bij het eindpunt van dit fenomeen zijn.

Deze gewapende bestorming van het Capitool werd aangevuurd door Trump en de bijkomende pogingen van pro-Trump republikeinen om het verkiezingsresultaat ongedaan te maken, konden niet plaatsvinden zonder de medeplichtigheid van de politie van Washington DC en zonder de rol van het Ministerie van Defensie. Elke andere protestbeweging zou zijn teruggedreven – op brutale wijze met inzet van maximaal en onevenredig geweld. Het is deze staat die het MOVE hoofdkwartier bombardeerde en het WACO gebouw onder vuur nam.

De politie van Washington DC opende de hekken, liet toe dat gewapend uiterst-rechts het Capitool binnen kon gaan, ze stond te kijken terwijl ze rondwandelden op zoek naar gekozen politici om aan te vallen. Ze liet toe dat dit kon escaleren tot een schietpartij waarin uiteindelijk een vrouw in de nek werd geschoten. Ze riep om versterking door de nationale Garde. Waarop het Ministerie van Defensie eerst tijd vroeg om de vraag te overwegen. Pas nadat bijna dodelijk geweld dreigde, werd de Garde ingezet.

Het Pentagon staat momenteel onder de leiding van secretaris Christopher Miller, nadat zijn voorganger Mark Esper eerder, op 9 november, was ontslagen vanwege zijn verzet tegen Trump. Esper is een van de voormalige Pentagon experts die waarschuwden voor een coup. Volgens mij is het duidelijk dat het Pentagon onder druk van Trump een afwachtende houding aannam om zijn aanhangers ten volle te laten genieten van deze putsch ervaring.

Het verbond tussen uiterst-rechts, de politie en een deel van de uitvoerende macht werd onder Trump herhaaldelijk versterkt door gewelddadige straatacties: in de protesten tegen de lockdown, de milities tegen de BLM-beweging en de bosbranden in Oregon. De dialectiek tussen straatgeweld en autoritair repressief staatsgeweld tegen de vijanden van rechts was een zichtbaar onderdeel van Trump’s strategie. En die dialectiek van wederzijdse radicalisering – zo belangrijk in de rijpe fase van het fascisme – gerechtvaardigd door anticommunistische hysterie, speelde een belangrijke rol in het uitbreiden van zijn basis bij de verkiezingen in November.

Was het resultaat van de verkiezingen minder afgetekend zijn geweest, dan zou dit protest volgens mij veel groter en nog veel gevaarlijker zijn geweest. Een cruciale reden waarom deze protesten nu duizenden en geen tienduizenden mensen trokken, is omdat het verkiezingsresultaat zo zwak was dat het leidde tot demoralisatie. Was dit niet het geval geweest, dan zouden de Brooks Brothers riots niet meer dan een picknick geweest zijn in vergelijking met de juridische procedures, de bijkomende telefoontjes van Trump en de gewapende acties.

Deze desperado putsch zal net zoals de talrijke juridische pesterijen en het politiek ter discussie stellen van het verkiezingsresultaat door Trump, worden bedwongen. De nederlaag van de Republikeinen in Georgia, waarschijnlijk mogelijk gemaakt door dezelfde ideologische hardnekkigheid die hem de nationale verkiezing heeft gekost, zal de demoralisatie bij rechts vergroten. Demoralisatie demobiliseert. Maar de onderstroom van woede, de mythe van het verraad (‘onze stem is gestolen’) en de alternatieve realiteit van Trump leeft voort bij een groot deel van de Republikeinse kiezers en zal de komende jaren nog gevoed worden door handig uitgewerkte desinformatiekampanjes van uiterst rechts.

Twee krachten zullen hierdoor kunnen groeien: de ‘lone wolf’-schutters en de milities van samenzweerders. Deze laatsten – van pizzagate – tot de QAnon aanhanger die een bendelid doodde, van de Nashville 5G-pleger van een bomaanslag, tot de apotheker die bewust vaccins vervalste en aan klanten verkocht op basis van antivax samenzweringstheorieën, van het nep nieuws over bomaanslagen tot de milities in Oregon en de anti-BLM milities, dat alles is geworteld in de Amerikaanse traditie.

Dit ontluikende fascisme, is fascisme in een experimentele en speculatieve fase waarbij het coalities vormt tussen populistische minderheidskrachten en elementen van de uitvoerende macht en de repressieve vleugel van de staat. Het zou verschrikkelijk dom en ongelooflijk zelfvoldaan zijn om te verwachten dat de democratie in de VS de komende jaren voldoende stabiel zou zijn om te voorkomen dat deze beginnende fase van het fascisme meer kansen kan grijpen en kan groeien. En zeg me niet dat het fascisme geen vaste voet aan de grond kan krijgen in een maatschappij waar links al tientallen jaren zwak staat en grote delen van de arbeidersbeweging op sterven na dood is.

Dit doet allemaal niet terzake. Het fascisme groeit niet in de eerste plaats omdat het steun krijgt vanuit de kapitalistische klasse. Het groeit vanuit kernen die door Clara Zetkin werden beschreven als ‘de politiek daklozen, de sociaal ontwortelden, de verworpenen en gedesillusioneerden’. Van India tot de Filipijnen zien we dat het beginnend fascisme geen sterke communistische tegenstander nodig heeft: de hypothese van Ernst Nolte was fout. Het opbouwen van een antifascistische beweging in de Verenigde Staten is nu dringend nodig.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op zes januari op Patreon. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.

Soort artikel: 

Comments

Submitted by Ron Blom (not verified) on

Interessante visie. Bij het lezen van het slot dacht ik echter, hier klopt iets niet. En dat is  ' het beginnend fascisme heeft geen sterke anticommunistische tegenstander nodig'. Bedoeld wordt door Richard Seymour ' communistische tegenstander', zo staat het ook in het oorspronkelijke artikel op Patreon. Overigens is juist de Amerikaanse context wel weer interessant, omdat we daar een opgang van links zien.en we in de afgelopen periode getuige hebben kunnen zijn van massale BLM-protesten.
 
Ron Blom
 

Submitted by Grenzeloos on

Beste Ron, dat klopt, dat was een domme fout in de vertaling, die ook bij de nacorrectie over het hoofd is gezien. We hebben het hersteld. Dank voor het melden.

Add new comment

Plain text

  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Reageren