19 September 2020

Stemmen uit het verzet in Honduras

Jeffrey Roger Webber is redacteur van de New Socialist, het Canadese zusterblad van Grenzeloos en Latijns-Amerika solidariteitsactivist. In januari was hij in Honduras waar hij sprak met activisten van de oppositie tegen de coup in juni 2009.

JRW (25 januari): We staan hier naast de Braziliaanse ambassade waar een bijeenkomst van het verzet tegen de coup plaatsvindt. Brenda, zou je iets kunnen zeggen over het verzet en de rol van feministen erin?

Brenda Villacorta : We verenigen verschillende bewegingen en platforms met verschillende doeleinden. Zoals je weet is een daarvan de strijd voor een grondwetgevende vergadering, een constituyente – de coup van 28 juni 2009 maakte een dergelijke vergadering onmogelijk. Voordat de coup plaatsvond stond een volksreferendum gepland over de vraag of er een grondwetgevende vergadering moest komen – die vraag zou op de dag van de algemene verkiezingen, 29 november, aan bod komen. Dit voornemen om het volk te raadplegen was de aanleiding voor de coup. De coupplegers vertegenwoordigen verschillende belangen. Onder hen zijn zakenmensen die zich bedreigd voelden door de overeenkomsten tussen Honduras en Venezuela. Die overeenkomsten maakten het bijvoorbeeld mogelijk dat mensen goedkope brandstof, geleverd via Petrocaribe, konden kopen. Voor de coup werden de brandstofprijzen gesubsidieerd maar sindsdien zijn de prijzen bijna verdubbeld.
Een andere drijfveer achter het verzet is dat de staat, gehoor gevend aan commerciële belangen, een groot aantal activisten heeft gedood. Vele mensen zijn al gevallen in de strijd tegen de coup, zowel mannen als vrouwen.
De democratisch gekozen president Manuel Zelaya verblijft nog steeds in de Braziliaanse ambassade. Wij betonen hier ons respect aan alle vrouwen die omgekomen zijn in de strijd tegen deze dictatuur, want dat is wat we nu hebben. Vijfentwintig januari is ook de nationale vrouwendag in Honduras. Dat zou het eigenlijk elke dag moeten zijn, maar we maken gebruik van deze dag om de vrouwen die we moeten missen omdat ze omkwamen in de strijd voor democratie te herdenken.

JRW: Welke rol hebben vrouwen in het verzet?
BC: Zoals over de hele wereld zijn vrouwen hier numeriek in de meerderheid maar deze meerderheid wordt niet vertaald in gelijke vertegenwoordiging in de economie. Ook al heeft een vrouw veel betere kwalificaties dan een man, dan nog krijgt ze voor hetzelfde werk veel minder betaald – en worden er veel hogere eisen aan haar gesteld. Een meerderheid van de activisten tegen de coup zijn vrouwen – vrouwen bereiden het eten, nemen deel aan de betogingen en bijeenkomsten en leiden de spreekkoren. De rol van vrouwen is zeer belangrijk en de beweging heeft nieuwe mogelijkheden voor vrouwen geopend. In elke strijd voor sociale verandering moeten vrouwen volop deelnemen, anders zal de beweging falen.

JRW: Denk je dat de beweging groeit of is dit een moment van verwarring? Op 27 januari word Porfirio 'Pepe' Lobo beëdigd als president. Wat zullen de hoofddoelen van de beweging zijn na de ceremonie?
BV: De beweging groeit nog steeds. Na 27 januari is het doel om uit het gemeenschappelijke front tegen de coup, het Frente Nacional de Resistencia Popular (Nationaal Verzetsfront) een partij te vormen die in 2013 deel zal nemen aan de verkiezingen. Lobo's beëdiging is betekenisloos, zijn presidentschap is de voortzetting van het regime dat na de coup in juni aan de macht kwam. Slechts de namen veranderen, het proces blijft hetzelfde.

JRW: De oppositie heeft dus een lange termijn strategie om deel te nemen aan de volgende verkiezingen. Zijn er ook plannen om op straat, via sociale bewegingen, verzet tegen het regime te organiseren?
BV: De oppositie zal op straat te vinden zijn zolang de misdaden waar we nu onder lijden voortduren. Dit is de enige manier waarop we druk uit kunnen oefenen – in ieder is het de meest effectieve manier. We werken samen aan het uitwerken van een gezamenlijke politieke ideologie om het politieke bewustzijn te vergroten en een helder beeld te krijgen van onze doeleinden.
Als we ons doel bereiken en er een grondwetgevende vergadering komt moeten we garanties hebben dat de mensen van het Nationaal Verzetsfront die in publieke functies gekozen worden ook daadwerkelijk ons programma zullen uitvoeren. Als leiders van de beweging niet gevolg geven aan de eisen van onderop zullen we hen vervangen.

JRW: Want de macht moet van onderop komen...
BV: Inderdaad, want de strijd komt ook van onderop. De kern van de beweging wordt gevormd door arbeiders en mensen die het land bewerken, de mensen die in feite de economie doen draaien. Helaas profiteren zij in de huidige situatie niet van hun arbeid – het zijn de zakenmensen die van hen profiteren. Ons doel is om samen te werken met arbeiders en boeren en het bewustzijn te verhogen – want er zijn mensen die in ellende en armoede leven maar toch de coup steunen.

JRW: Wat zou het voornaamste doel zijn van een grondwetgevende vergadering? Wat hopen jullie te bereiken met zo’n proces?
BV: Het zal een lang proces zijn om een grondwetgevende vergadering te beleggen, er zijn veel juridische obstakels. De oude grondwet werd opgesteld tijdens een militaire dictatuur en is niet in het belang van het volk van Honduras, maar in dat van de grote commerciële en politieke machthebbers. Je kunt dit afzien aan de politieke partijen, de traditionele partijen zijn gevormd door bondgenootschappen tussen de rijkste families – deze families concentreren de macht in eigen handen. Dit allemaal veranderen zal lang duren, vier jaar zijn misschien niet genoeg. Het is idioot dat kinderen in arme wijken, waar zelfs de meest elementaire voorzieningen ontbreken, verteld word dat zij ook president kunnen worden. Hun omstandigheden lijken totaal niet op de wereld van de superrijken. Dit moeten we veranderen.

JRW: Gloria, jij maakt ook deel uit van de feministische beweging binnen het bredere verzet tegen het coupregime. Kan je de rol van vrouwen gedurende de laatste maanden beschrijven?
Gloria Centeno: Wij hebben vrouwengroepen georganiseerd in de beweging en acties en bijeenkomsten als deze georganiseerd. Vrouwen komen bij elkaar om de volgende stappen van het verzet tegen de coup te besluiten.

JRW: Wat zijn de voornaamste doelen van de beweging?
GC: We willen het verzet tegen de coup opbouwen en het verzet op straat voortzetten. Op die manier willen we laten zien dat de repressie ons niet heeft teruggedreven. De strijd tegen de dictatuur van Micheletti is het hoofdstreven, we keren ons tegen coups in heel Latijns Amerika. We hebben gezien hoe mensen werden mishandeld en vermoord door dit coupregime. Het verzet op straat moet opbouwen naar een omwenteling. We maken ons protest zichtbaar waar maar we kunnen – op straat, op internet, overal. We zullen de strijd tegen deze dictatuur niet opgeven, en al helemaal niet als er bloed vloeit in de straten, als er mensen vermoord worden en gerechtigheid afwezig is. We willen gerechtigheid, dat is ons doel. De rijken betalen sinds de regering van Ricardo Maduro (2002-2006) geen belastingen, niemand met macht betaald nog belastingen. Een grondwetgevende vergadering moet een reeks veranderingen doorvoeren, veranderingen in het belang van de mensen die achtergelaten zijn door de economie – de armen, de inheemse bevolking, de boeren, studenten, vrouwen.

Honderdduizenden mensen gingen in Honduras op 27 januari de straat op om te protesteren tegen de beëdiging van Porfirio 'Pepe' Lobo Soza. Lobo was de winnaar van de fraudeleuze verkiezingen in november en zijn regering wordt door de oppositie in Honduras gezien als een voortzetting van het coupregime. Tijdens de betoging sprak ik met Rafael Alegría, een kopstuk van het Nationaal Verzetsfront en activist in de internationale boerenorganisatie Vía Campesina.

RA: De oppositie steunt op twee pijlers. Ten eerste die van mobilisaties op straat om de rechten van het volk te verdedigen en hen bij te staan in hun dagelijkse strijd voor hervorming van het landbezit en een goed loon en tegen de privatisering van sociale voorzieningen. De andere pijler is politiek: het vormen van een vastbesloten politieke tak die naar politieke macht streeft. We zijn nu onze ideeën aan het uitwerken, we richten centrums voor politieke scholing op en over drie jaar zullen we deelnemen aan de verkiezingen.

JRW: De oppositie eist een grondwetgevende vergadering. Wat hopen jullie met zo'n vergadering te bereiken?
RA: De mensen hebben de mogelijkheid dit land diepgaand te veranderen. Wij eisen een grondwetgevende vergadering die dit land zal transformeren en er een participatieve democratie van maakt. We willen een nieuw Honduras, een land met sociale rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid en een nieuwe visie op economische ontwikkeling waarin iedereen meetelt. In de woorden van de Bolivianen, we willen dat ons hele land goed kan leven. Dat zou een heel andere situatie zijn dan wat we nu hebben; nu is er een rijke elite met verregaande priviliges: een kleine groep controleert en bezit alles terwijl er talloze armen zijn. Dat kan zo niet doorgaan. Dat is de boodschap die wij vandaag met deze massale betoging naar de elite en de rest van de mensen sturen.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren