Achtergrond

Dekolonisering is geen metafoor
Koen Bogaert -
Dekolonisering is vandaag alom tegenwoordig in het publieke debat. Steeds meer organisaties en publieke instellingen voelen een toenemende druk van onderuit om te ‘dekoloniseren’. Musea, universiteiten, scholen en zelfs steden springen allemaal op de kar. [leestijd 10 minuten] Tezelfdertijd zien we ook een tegenreactie ontstaan, niet in het minst…
Intensieve visserij en de geboorte van het kapitalisme (deel 3)
Ian Angus -
De eerste kabeljauwoorlog. Hoe piraten met een Engelse overheidsvergunning de visserij op Newfoundland stalen van Europa's grootste feodale rijk. [leestijd 17 minuten] In 1575 kocht Anthony Parkhurst, een redelijk succesvolle koopman uit Bristol, een middelgroot schip en begon jaarlijks visexpedities naar Newfoundland te organiseren om op…
Het revolutionaire proces in Noord-Afrika en het Midden-Oosten: resultaten en vooruitzichten
Vierde Internationale -
De volksopstand waarvan we de tiende verjaardag vieren, begon in Tunesië en verspreidde zich snel  naar Noord-Afrika en het Midden-Oosten en vervolgens naar andere landen buiten dit geografische gebied, in verschillende contexten en met verschillende aanleidingen: de Spaanse staat (Indignados-beweging), de Verenigde Staten (Occupy Wall Street…
Hun anti-imperialisme en het onze
Gilbert Achcar -
De logica van ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’ is een recept voor leeg cynisme. De laatste drie decennia is er een toenemende politieke verwarring ontstaan over de betekenis van het begrip anti-imperialisme, een concept dat op zichzelf niet eerder onderwerp van veel debat was. Er zijn twee belangrijke redenen voor deze verwarring: de…
Over de internationale situatie
Vierde Internationale -
In 2020 kon de bijeenkomst van het centrale politieke orgaan van de Vierde Internationale, het Internationaal Comité, vanwege de uitbraak van de coronavirus pandemie niet doorgaan. In februari van dit jaar werd er online wel een vijfdaagse vergadering gehouden waaraan mensen uit 39 landen, die 49 verschillende organisaties…
Intensieve visserij en de geboorte van het kapitalisme (deel 2)
Ian Angus -
Deel een besprak de ontwikkeling van vis als massaal voedselproduct en het Nederlandse gebruik van fabrieksschepen in de Noordzee in de 16e eeuw. Deel twee gaat in op de opkomst van een nog grotere kapitalistische visserij aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. [leestijd 12 minuten] 'In de zestiende en deels nog in de zeventiende eeuw…
De nieuwe opleving van de vrouwenbeweging
Vierde Internationale -
De laatste jaren zien we een nieuwe opleving van de feministische beweging, die in een aantal landen een massaal karakter heeft gekregen. Tegelijkertijd zie we ook dat meer vrouwen leiding nemen in grote massaprotesten en volksopstanden. Als we deze situatie vergelijken met de strijd aan het einde van de 19de eeuw en het begin van de 20ste…
Intensieve visserij en de geboorte van het kapitalisme (deel 1)
Ian Angus -
Vissen is zo oud als de mensheid zelf. Sterker nog, het is ouder – paleontologen hebben bewijs gevonden dat onze voorouders Homo habilis en Homo erectus een miljoen jaar geleden vis vingen in meren en rivieren in Oost-Afrika. Uit grote schelpafzettingen blijkt dat onze Neanderthalerneven in het huidige Portugal meer dan…
De Commune van Parijs van 1871
Michael Löwy -
Op 18 maart 1871 nam de bevolking van Parijs, dat door Pruisische troepen werd belegerd, de macht over haar stad over en voerde 72 dagen lang het eerste experiment uit met het leven onder volksheerschappij. [leestijd 12 minuten] De traditie van de onderdrukten Op begraafplaats Père Lachaise in Parijs staat een muur die 'Le Mur des Fédérés' (de…
Israëlische apartheid
Robert Soeterik -
Het Nederlands Palestina Komitee stelde een dossier samen over Israëlische apartheid. We publiceren hier de inleiding. Het hele dossier kunt u hier downloaden. [leestijd 10 minuten] Ontwikkelingen op de grond – de stelselmatige kolonisatie door Israël van de Palestijnse leefomgeving in combinatie met ambitieuze annexatieplannen, het…
Syrië: 10 jaar na de volksopstand
Joseph Daher -
Bijna 10 jaar na het begin van de Syrische volksopstand regeert het regime nu over 70% van het land. Geholpen door Rusland, Iran, de Libanese Hezbollah en andere sektarische en reactionaire milities, verpletterde Damascus de aanvankelijke volksopstand en won grotendeels wat in de loop der jaren geleidelijk in een regionale en internationale oorlog…
Een volledige ommekeer in de vervoerssector is absoluut noodzakelijk
Vierde Internationale -
Om de klimaatverandering tegen te gaan, moet het hele transportsysteem worden omgegooid en opnieuw worden opgebouwd, aangezien het momenteel verantwoordelijk is voor een vijfde (in sommige landen zelfs een kwart) van de productie van broeikasgassen. [leestijd 20 minuten] Van 1970 tot 2004 is de CO2-uitstoot van de op olie gebaseerde…
Thomas Piketty en Karl Marx: twee totaal verschillende visies op kapitaal
Eric Toussaint -
In zijn boek Kapitaal in de 21ste eeuw [1] heeft Thomas Piketty zijn gegevens nauwgezet verzameld en een nuttige analyse gegeven van de ongelijke verdeling van rijkdom en inkomen, maar sommige van zijn definities zijn enigszins verwarrend en zelfs twijfelachtig. [leestijd 10 minuten] Neem bijvoorbeeld zijn definitie van kapitaal: 'In…
Rosa Luxemburg en de crises
Sjarrel Massop -
Het is nu al de tweede keer in relatief korte tijd dat de persoon van Rosa Luxemburg in de belangstelling komt. Dat is weliswaar om triviale redenen, op 19 januari 2019 was het 100 jaar geleden dat ze vermoord werd, op 5 maart 2021 was het 150 jaar geleden dat ze geboren werd. Er zijn in de huidige politieke economische situatie twee meer…
Mobilisatie voor het klimaat met het oog op de COP26
Vierde Internationale -
Van 1 tot 12 november vindt in Glasgow de VN klimaatconferentie COP 26 plaats. De Vierde Internationale roept op tot mobilisatie in aanloop naar deze conferentie om een werkelijk rechtvaardig en effectief klimaatbeleid af te dwingen. [leestijd 15 minuten] 1. Rampen, waarvan extreme weersomstandigheden die verband houden met klimaatverandering…
Het socialistisch internationalisme van Rosa Luxemburg
Michael Löwy -
Weinig marxistische denkers waren meer toegewijd aan het internationalistische programma van het socialisme dan Rosa Luxemburg. Ze was Joods, Pools en Duits, maar haar enige en echte 'moederland' was de Socialistische Internationale. [leestijd 13 minuten] In tegenstelling tot veel andere socialisten uit haar tijd, was voor Luxemburg het…
150 jaar geleden: vrouwen in de Commune van Parijs
Manuel Kellner -
150 jaar geleden, op 18 maart 1871, begon de opstand die leidde tot de 72 dagen van de Commune van Parijs. Karl Marx en Friedrich Engels verwerkten deze historische ervaring. Hun conclusies behoren nog steeds tot de basisovertuigingen van socialistische revolutionairen over de hele wereld. De rol van vrouwen in deze opstand en de radicale…
Geen feministische revolutie zonder omverwerping van de klassen-maatschappij
Aurore Koechlin -
Het is de ambitie van Aurore Koechlin in haar boek La révolution féministe om een cruciale maar vaak over het hoofd geziene kwestie op tafel leggen: strategie. Het Franstalige Ballast interviewde haar daarover. [leestijd 20 minuten] Hoewel het voor haar duidelijk is dat het reformistische feminisme (dialoog met…
De imperialistische herrijzenis van de VS is tot mislukken gedoemd
Claudio Katz -
Argentijns hoogleraar economie Claudio Katz analyseert de verschuivingen in de wereldpolitiek. Wat voorspelt de toenemende multipolarisering voor de regering van VS-president Joe Biden? Hoeveel kans op slagen hebben zijn pogingen om de verzwakte werelddominantie van de VS te herstellen? [leestijd 20 minuten] De poging van de VS om zijn volledige…
Hef de patenten op covid vaccins op
Diverse auteurs -
Omdat geld geen rem mag zijn op de wereldgezondheid, moeten vaccins niet worden behandeld als handelswaar maar als publieke goederen. Persoonlijkheden van internationaal links, zoals Jean-Luc Mélenchon, Jean Ziegler en Lula dringen erop aan dat er licenties opgesteld worden die de vrije productie van vaccins mogelijk maken. Sinds een jaar wordt de…
Hoe kunnen we de groepsimmuniteit voor het fascisme herstellen?
Gilbert Achcar -
Het begrip 'groepsimmuniteit', dat wil zeggen het immuun worden van een hele bevolking waardoor een groot percentage van de bevolking resistentie tegen een ziekte verwerft, heeft sinds het uitbreken van de covid-19 pandemie veel aandacht gekregen. Het is al lang een traditie in de sociale wetenschappen om termen en concepten te lenen uit de…
Hoe de extreem­recht­se Modi in India aan de macht kwam
Pierre Hélelou -
Narendra Modi, de huidige premier en leider van de BJP (Bharatiya Janata Party, Indiase Volkspartij), was een voormalig 'chaï walli' (theeverkoper), zoon van een kleine winkelier en afkomstig uit een middenkaste in Gujarat. Hij benadrukt graag zijn bescheiden afkomst, die in schril contrast staat met die van de meeste andere leiders van…
Hoe de pandemie te bestrijden? Notities over ervaringen in Azië en Europa
Pierre Rousset, Frank Prouhet -
Een vergelijking van de geschiedenis van de covid-19-pandemie in Azië en Europa (en tussen Aziatische en Europese landen) helpt bij de discussie over de keuzes en middelen van een gezondheidsbeleid. De antwoorden op sommige vragen kunnen voor de hand liggen, of veel complexer blijken te zijn. [leestijd 20 minuten] De geschiedenis van elke epidemie…
Covid, klimaat en 'dubbele metabole scheuring'
Neil Faulkner -
We dachten dat de klimaatramp het grootste gevaar was. Nu weten we dat er nog een ander gevaar is. Een dubbele ecologische crisis dreigt uit te monden in een dystopische chaos. 'Ziekteverwekkers die een grote en verschrikkelijke wereldwijde bedreiging zijn voor mens en niet-mens, zijn net zo'n zwaard van Damocles dat boven de beschaving zweeft als…
pagetoptoptop