Borderless

7 December 2019

Film: Before Midnight

STRIJD DER SEXEN

“Jij bent de burgemeester van Gekkenstad, weet je dat?” Dit zegt Jesse tegen Céline. Hij doelt op haar niet altijd even rationele benadering van kwesties waarover zij discussiëren. Het is één van de blijken van de stereotype verschillen tussen man en vrouw die in de film Before Midnight verscholen zitten. In de derde Before-film pakken Jesse en Céline bij tijd en wijle flink tegen elkaar uit. Minder grof dan in bijvoorbeeld Who´s afraid of Virginia Woolf, maar niet minder venijnig.

Onderscheid
Als het gaat om het verschil tussen mannen en vrouwen in de maatschappij dan stuit je nog steeds op onrechtvaardigheid. Nog onlangs bleek dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn als het gaat om hogere posities in het bedrijfsleven. En dat vrouwen gemiddeld minder verdienen, ook als het om vrijwel dezelfde banen gaat. In sommige culturen worden vrouwen uit het openbare leven en onderwijs geweerd, in andere juist publiekelijk als lustobjecten weggezet. Niet voor niets komt de Italiaanse schrijfster Cinzia Arruzza in haar recente boek Dangerous Liaisons (2013) tot de conclusie dat “In de strijd tegen sociale onderdrukking moet het onderscheid man-vrouw even goed aangepakt worden als het het onderscheid rijk-arm.”

Patronen
Cinzia Arruzza geeft aan dat maatschappelijke verhoudingen ook doorwerken in de persoonlijke levenssfeer. Sociale posities hebben hun weerslag op de relaties tussen mensen in het dagelijkse leven. De effecten daarvan zijn echter niet altijd eenvoudig eenduidig. Er speelt soms meer. De biologe Martine Delfos heeft daar behartenswaardige zaken over geschreven. Bijvoorbeeld in Verschil mag er zijn (2008). Daarin laat zij zien hoe in de evolutie bij beide sexen patronen zijn ingeslepen die mannen én vrouwen parten spelen. Clichés zoals: mannen zijn zakelijk-rationeel-hard-geil en vrouwen zijn zorgend-emotioneel-gevoelig-teder, kloppen nooit over de hele linie, maar komen ook niet helemaal uit de lucht vallen.

En tot wat voor moeizame discussies en ruzies dát kan leiden, dat wordt ons voorgetoverd in Before Midnight.

Drie maal Before
Before Midnight (2013) is de nieuwste film van regisseur Richard Linklater. Eerder maakte hij Before Sunrise (1995) en Before Sunset (2004).

In Before Sunrise ontmoeten Jesse, een Amerikaanse student, en Céline, een Franse studente, elkaar in Wenen tijdens een Europa-trip. Ze zijn zeer geïnteresseerd in elkaar, maar verliezen elkaar aan het eind van de film toch uit het oog.

In Before Sunset komt Jesse negen jaar later uit Amerika naar Parijs om een boek te presenteren. Céline ontdekt dat en zoekt hem op. Jesse is inmiddels getrouwd en heeft een zoon. Céline heeft een vaste vriend. Ondanks dat verdwalen ze in elkanders armen.

Weer negen jaar later blijkt in Before Midnight dat Jesse is gescheiden, naar Parijs is getrokken en daar met Céline samenwoont. Ze hebben inmiddels een meisjes-tweeling van acht jaar.

In alle drie de films speelt Ethan Hawke de rol van Jesse en wordt de rol van Céline vertolkt door Julie Delpy. Bij het maken van de films hebben Hawke en Delpy niet alleen gespeeld, maar ook met Linklater meegeschreven aan het verhaal en de dialogen.

Ruzie
In Before Midnight zijn Jesse en Céline met hun dochters op vakantie in Griekenland. De film begint op een vliegveld waar Jesse afscheid neemt van zijn inmiddels veertienjarige zoon, die terugvliegt naar zijn moeder in Amerika. Dat afscheid valt Jesse erg zwaar. Hij wil zijn zoon vaker zien. Die wens wordt aanleiding tot een heftige botsing, een stevige ruzie tussen hem en Céline.

Tijdens wat bedoeld is als een als romantisch avondje zonder kids in een hotelkamer komt alles uit de kast. Ook zaken die op zich weinig met de oorspronkelijke inzet – Jesse wil meer betrokken zijn bij het opgroeien van zijn zoon – te maken hebben. Céline verwijt hem dat zij voor alles opdraait: werk, huishouden, opvoeding. Jesse ontkent dat dit zo is: hij haalt de tweeling elke dag uit school en kookt. Zij houdt vol dat zij in ieder geval de verantwoordelijkheid voor alle gezinszaken draagt en dat ze daar bovenop nu met een schuldgevoel wordt opgezadeld omdat meneer zijn zoon niet genoeg kan zien.

-Wil je misschien naar Chicago verhuizen? Mooi niet!
-Daar gaat het niet om! Jij bent de burgemeester van Gekkenstad, weet je dat?
Enzovoort.....

Sex
Bij een nabespreking in de filmclub van Theater Dakota in Den Haag liepen de meningen over de film sterk uiteen. Een enkeling had genoten van de scherpe dialogen. Een ander was erdoor geprikkeld. Maar weer een ander vond de film saai en was bijna in slaap gevallen. De meesten waren wat teleurgesteld. Te weinig actie, te veel gepraat. Meer een toneelstuk of een hoorspel dan een film eigenlijk. Wel goed geacteerd.

Opmerkelijk was dat de meeste vrouwen duidelijk minder positief over de film oordeelden dan de mannen. Maar op de vraag of Jesse en Céline na de komende negen jaar nog bij elkaar zullen zijn, lag de verhouding precies andersom. De meeste vrouwen verwachtten dat dit wél zo zal zijn, terwijl de aanwezige mannen zich een stuk pessimistischer toonden. Ik deel dat pessimisme. Jesse blijft zijn zoon missen en Céline blijft zich schuldig voelen en daardoor ongelukkig. Dat krijgt een negatief effect op de sex tussen hen beiden. Tot nu toe is het vooral Jesse die de barsten in de relatie heelt, die ´het goedmaakt´. Maar dan hoeft het voor hem ook niet meer. Ergens in de film wordt gezegd, over het belang dat mannen hechten aan sex: `Je kunt een kikker niet verwijten dat ie groen is.`Als Linklater, Hawke en Delpy dat volhouden dan krijgt de volgende film After Daybreak als titel, in ieder geval iets met After.

Tags: 
Soort artikel: 

Add new comment

Plain text

  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Reageren