Naarmate de uren verstrijken, krijgt de tragedie in Ceuta steeds grotere proporties. Er zijn nu al meldingen van meer dan 90 doden en dat aantal zal de komende uren alleen maar stijgen. Dat is het eerste punt dat we willen benadrukken: de wreedheid van het grensbeleid in Noord-Afrika leidt rechtstreeks tot het verlies van mensenlevens onder de armste en meest kwetsbare groepen van de wereldbevolking. Geconfronteerd met de onverschilligheid en ontmenselijking die dit systeem ons oplegt, willen we duidelijk maken dat dit bovenal een onrechtvaardige tragedie is die mensenlevens heeft gekost.

Deze doden komen bovenop de honderden levens die elk jaar verloren gaan in het massagraf dat de Middellandse Zee is geworden. Levens die verloren gaan als gevolg van een grensregime dat wordt bevorderd door de Europese Unie en de Spaanse staat, met medewerking van de Marokkaanse staat.

Het Alawi-regime en de oligarchie die Marokko besturen, dragen uiteraard een grote verantwoordelijkheid voor deze tragedie. Ze maken misbruik van de tragische situatie van hun volk voor eigen gewin en moedigen bepaalde migratiestromen aan om hun belangen te dienen. Hun banden met de Verenigde Staten en Israël zijn algemeen bekend, evenals hun langdurige conflict met Algerije. Het Marokkaanse regime is een weerzinwekkende dictatuur die niet aarzelt om de Westelijke Sahara te koloniseren en volkeren zoals de Rif te onderdrukken, evenals protesten van de eigen bevolking.

Het feit dat het Alawi-regime de wanhoop van zijn volk heeft uitgebuit voor eigen gewin, mag echter de realiteit van de situatie niet verhullen. Veel mensen, tot wanhoop gedreven door armoede en een gebrek aan kansen, proberen naar imperialistische landen te migreren op zoek naar een beter leven. Deze mensen, verarmd door het neokolonialisme en lokale oligarchieën, vormen geen binnenvallend leger: ze maken deel uit van het wereldwijde proletariaat en verdienen, vanuit een klassenperspectief, onze solidariteit en menselijkheid. Degenen aan de linkerkant die dit nu in twijfel trekken en een eenzijdige visie hanteren, waarbij ze de situatie reduceren tot een simpele samenzwering, proberen alleen maar de verantwoordelijkheid van de Spaanse staat en de EU in het hele drama te verdoezelen. Al in juni 2022 lanceerde de progressieve coalitieregering van Spanje een offensief dat, samen met Marokkaanse troepen, leidde tot 22 doden en honderden vermisten bij de grensramp in Melilla.

Nu domineert militaristische retoriek vaak het publieke debat. Retoriek die is gebaseerd op begrippen als 'invasie' of 'schending van de nationale soevereiniteit' weerspiegelt de mate waarin de ideeën die rechts en extreemrechts aan de samenleving als geheel willen opleggen, zelfs zijn doorgedrongen tot kringen die zichzelf als progressief beschouwen.

De EU en de Spaanse staat (geregeerd door de 'meest progressieve regering in de geschiedenis') hebben een groot deel van hun grensbewaking uitbesteed aan het Marokkaanse regime, terwijl ze de kolonisatie van de Westelijke Sahara door dat regime legitimeren en daarmee de historische strijd van het Sahrawi-volk in de steek laten. Maar dat is nog niet alles. De Spaanse staat en de EU zijn lid van de NAVO, een imperialistisch en militaristisch blok dat, ondanks de spanningen met de VS, deel uitmaakt van hetzelfde netwerk van overheersing over de volkeren en landen van het Globale Zuiden. De verrijking van Europese en Spaanse kapitalisten is gebaseerd op een combinatie van de uitbuiting van zowel hun eigen arbeidersklasse als die van postkoloniale landen en de plundering van hun grondgebied en economieën. Door dit daarom te framen als een conflict langs nationalistische lijnen worden de complexe machtsverhoudingen die door het imperialisme worden opgelegd, niet erkend en wordt een conflict aangewakkerd dat tot oorlog zou kunnen leiden.

Geconfronteerd met een confrontatie tussen arbeidersklassen langs nationale scheidslijnen, moeten we duidelijk zijn en erop wijzen dat de economische en politieke elites van beide landen van deze situatie profiteren. Grenzen houden migratie niet tegen: ze maken die alleen maar wreder en dwingen migranten tot gehoorzaamheid. Ze creëren betere voorwaarden voor kapitalisten om migranten uit te buiten, waardoor de levensstandaard van de gehele arbeidersklasse daalt. Spaanse kapitalisten maken schaamteloos misbruik van deze situatie en profiteren van lage lonen om hun winsten op peil te houden.

Deze verhouding komt ook op zeer concrete economische wijze tot uiting. Grote bedrijven zoals Acciona, Indra en Repsol, samen met financiële instellingen zoals Santander, profiteren van de uitbuiting van hulpbronnen in de bezette Westelijke Sahara en van het in stand houden van het Marokkaanse economische model. Ondertussen blijft Marokko voor Frankrijk, Spanje en de VS een belangrijke speler als leverancier van goedkope arbeidskrachten voor de landbouw, de zorgsector en de dienstensector. Achter de retoriek van goed nabuurschap schuilt een alliantie die is gebaseerd op economische, geopolitieke en zakelijke belangen, waarin soms spanningen en uiteenlopende belangen aan de oppervlakte komen, maar die uiteindelijk beantwoordt aan hetzelfde systemische model en dezelfde klassenbelangen.

Ons standpunt is duidelijk. We pleiten voor legale en veilige migratieroutes en een einde aan de militarisering van de grenzen, waarbij de mensenrechten van migranten voorop staan. Dat zou humanitaire rampen voorkomen en het gebruik van migratie als chantage-instrument tegengaan. We bestrijden consequent racisme en pleiten voor een gezamenlijke organisatie van de arbeidersklasse, ongeacht hun land van herkomst. We veroordelen en bestrijden de economische belangen en politieke systemen van de Spaanse en de Marokkaanse staat en zijn ervan overtuigd dat alleen solidariteit tussen volkeren de onderliggende problemen kan oplossen.

We zijn ook niet naïef. Binnen het kapitalistische en imperialistische systeem kunnen we enkele verbeteringen bewerkstelligen en daarvoor strijden is van fundamenteel belang om te voorkomen dat we in de afgrond storten. Maar alleen door dit systeem te transformeren volgens socialistische en internationalistische principes en door federatieve, op solidariteit gebaseerde en associatieve relaties tussen volkeren tot stand te brengen die niet worden beïnvloed door de economische en geopolitieke belangen van enkelen, kunnen we werkelijk veilige en open vormen van vrij verkeer tot stand brengen. Terwijl we hiervoor strijden, moeten we de mensenrechten van alle migranten compromisloos verdedigen en de heersende klassen van alle landen, die verantwoordelijk zijn voor deze tragische situatie, identificeren en bestrijden.

Om de machtsverhouding hier en nu te verbeteren, vinden we het daarom essentieel om te strijden voor:

• De intrekking van de immigratiewet.

• Een einde aan het Europees Pact inzake Migratie en Asiel en de ontmanteling van Frontex.

• Een onmiddellijke versterking van het opvangstelsel voor migranten.

• Een einde aan 'hot returns' [waarbij migranten worden teruggestuurd zonder dat hun aanvraag is behandeld of ze de kans hebben gehad om asiel aan te vragen].

Tegenover grensgeweld, racisme en conflicten tussen volkeren: internationalistische en klassensolidariteit!

Dit artikel stond op de Facebook-pagina van Anticapitalistas, onze zusterorganisatie in de Spaanse Staat. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.