Borderless

10 December 2019

Fury – anti-oorlogsfilm?

De nieuwste film met Brad Pitt als tankcommandant in de Tweede Wereldoorlog roept zeer tegengestelde reacties op. De Filmkrant vindt Fury “een peperdure B-film” en ziet zelfs “een kenmerk van nazipropaganda”. De Groene Amsterdammer beschouwt deze film van regisseur David Ayer daarentegen juist als “een aanklacht tegen oorlog voeren”. Wat is waar? Reden genoeg om eens te gaan kijken!

Tank in hoofdrol

Fury speelt zich af in april 1945 vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het Amerikaanse leger is dan al diep op Duits grondgebied doorgedrongen. De doorgewinterde en keiharde commandant Wardaddy (Brad Pitt) krijgt voor zijn Sherman-tank als nieuwe bestuurder Norman Ellison (Logan Lerman). Een bol, een broekie, jong en net drie maanden dienstplichtig soldaat. Wanneer de tank achter de Duitse linies verdwaalt, verliest Norman snel zijn onschuld. Hij moet moordend aan de bak. De oorlog vreet hem op. Maar is de boodschap nou dat dit walgelijk is en dat je dit moet proberen te voorkomen? Of kun je het maar beter accepteren en heeft het geen zin om je  te verzetten?

Die controverse was voor mij niet de enige reden om Fury te gaan zien. Films met tanks in een hoofdrol intrigeren me. Bovendien ken ik iemand die in het Nederlandse leger tankcommandant is geweest. Dus toog ik op een regenachtige vrijdagmiddag met vriend Kamphuis naar Pathé Tuschinski.

Wat wel en niet klopt

De meest fameuze tankfilms uit het verleden zijn ongetwijfeld The Beast (1988) en Lebanon. De eerste gaat over een Russische tank die verdwaalt in de woestijn van Afghanistan. De tweede speelt zich geheel af ín een Israëlische tank tijdens de Eerste Libanon Oorlog. Het zijn beide indrukwekkende en benauwende films, met een hoog realiteitsgehalte. Geldt dat ook voor Fury?

Voormalig tankcommandant Kamphuis:
“Er kloppen wel wat dingen. De herrie in en om de tank bijvoorbeeld. En dat je soms te maken krijgt met ontzettende mafkezen. Ik heb in mijn bemanning ook volstrekte idioten gehad. Dat de Duitse Tiger-tank superieur was in bepantsering en geschut klopt ook. En wat ik echt mooi gedaan vind dat is hoe in beeld wordt gebracht hoe twee tanks tijdens een duel manoeuvreren. Heel realistisch. Wel jammer dat de claustrofobische sfeer in de tank, zoals in Lebanon, niet gehaald wordt.

Overigens klopt er ook een hoop helemaal niet. Als de Shermans op een gegeven moment in linie optrekken dan rijden ze veel te dicht naast elkaar. Mis je de één, raak je ander. En aan het slot van de film zie je wat rondgestrooide patroonhulzen op en om de tank liggen, nou, ik verzeker je dat na de getoonde schotenwisseling je tot je knieën door de hulzen had moeten waden! Volkomen ongeloofwaardig is ook hoe die Duitse SS-eenheid zich laat afslachten. Zo achterlijk waren ze echt niet! Potsierlijk! Het past overigens prima bij het superstoere, maar af en toe natuurlijk ook heel gevoelige cliché dat Brad Pitt neerzet. Bah, al met al een slechte film!”

Voor de volgende oorlog

Bij dat oordeel van vriend Kamphuis sluit ik me aan. De plaatjes zijn prachtig, de actie is krachtig, maar het totaal is ongeloofwaardig. De karakterontwikkeling van die lieve en zachte Norman tot een zuipende, neukende en schietende Machine is zo plat als een dubbeltje. Het slot van de film, als het luik van de tank voor de laatste keer wordt geopend, is eigenlijk zelfs voor Hollywood te stompzinnig. Ik kies tegen de mening van De Groene Amsterdammer en voor het oordeel van De Filmkrant. De 'les' van de film is vooral dat oorlog een smerig spel is en als je het wil meespelen dan kun je beter je idealen en scrupules opzij zetten, want zo gaat het nu eenmaal.

Waarschijnlijk is het geen wonder dat regisseur David Ayer als lievelingsfilm Apocalypse Now (1979) heeft. De film waarin de Amerikanen hun verloren Vietnam Oorlog verwerken. Het zou me niet verbazen als zijn Fury  gebruikt gaat worden als instructiefilm voor de volgende oorlog, bijvoorbeeld in het geval dat toch maar besloten wordt om grondtroepen in te zetten tegen het Kalifaat.

Tags: 
Soort artikel: 

Comments

Submitted by Bart (not verified) on

Sinds wannneer moet een (goede) film realistisch zijn? Actiefilms en realisme gaan niet samen. Het is geen documentaire.

Daar gaat de film ook niet over. De boodschap is vrij simpel. Oorlog is kut en ik vond het verfrissend om de Amerikanen eens niet in de rol van de onfeilbare helden te zien.

Een topfilm is het zeker niet. Geen Apocalypse Now of Platoon iig. Wel een prima actie/oorlogsfilm. In tegenstelling tot bovengenoemde films merk ik ook zo goed als geen politieke boodschap. Ja, het is anti-oorlog door de smerigheid te tonen en de zinloosheid van de Duitsers door kinderen, bejaarden en vrouwen te laten vechten of ze werden opgehangen door de SS (dat is wel echt gebeurd)

Ik geef 'm 7,5 / 10. Ik vind het eerder een actiefilm met WO2 als achtergrond dat een pure oorlogsfilm zoals Platoon ofzo.

Submitted by r.lubbersen (not verified) on

Beste Bart, bedankt voor je reactie. Je kunt de film natuurlijk bekijken en waarderen zoals jij doet. Ik heb, overigens net als Jos van der Burg van De Filmkrant, een kritische benadering gekozen. Een vriendelijke groet, Rob Lubbersen.

Submitted by Almuric (not verified) on

Zeer slechte film. Actie scenes nu en dan redelijk in beeld gebracht. Al het overige te zot voor woorden. Totaal onlogische gebeurtenissen. Dieptepunten 1 de scene met de twee vrouwen. Slapstick. Vrouw denkt verkracht te gaan worden, ff op de piano spelen en wordt het ineens weer gezellig. 2 slot sene. Hoe die duitsers zich laten afslachten... Echt hersenloos geknal.
Kortom alles in de film is kolder. Ga dit niet zien. Is niks als slechte hollywood interpretatie met wat " enge" dooien.

Submitted by Rob Straathof (not verified) on

Ik heb de film vooral willen zien omdat ik het gegeven van een tank interessant vond. Dus wel of niet geloofwaardige gevechtsscenes waren voor mij niet zo van belang. Vond het dus wel een goede film omdat enerzijds de kracht van een tank maar anderzijds de kwetsbaarheid van een tank goed in beeld werd gebracht. Beklemmend.

Submitted by Ries (not verified) on

Ik ben het helemaal eens met de schrijver.
Ongelofelijk hoe dit strategisch helemaal mis gaat in de film.
Ongehoord hoe een Tiger met een 88 geschut op 3 Amerikaanse tanks in rijd en daarmee zijn afstandskanon voordeel te niet doet. Daarna laat hij ook nog zijn achterzijde onbeschermd terwijl hij makkelijk achteruit had kunnen rijden. Die Sherman kon aan de voorkant weinig uitrichten. Dat laatste stuk met die SS die blijkbaar niet snappen wat een Pantserfaust kan doen....uuuhm...met een Spandau vuren op een tank....dah.

Submitted by Erik Steevens (not verified) on

Ik vind dit een opmerkelijke film, hetgeen bekritiseerd wordt is het al dan niet juiste van het scenario, maar waar het volgens mij in deze film vooral om te doen is het filosofische dilemma van wat goed is en wat slecht is ! Deze film liet mij onmiddellijk denken aan de universele dualiteit van wat of en wat niet ... vergelijk de beroemde 'scene' uit de Bhagavad Gita waarin Arjuna ook twijfelt in een oorlog situatie en waarin Krishna hem bijstaat om toch iets te doen en niet te twijfelen ! Twijfel geeft achteraf altijd spijt en 'eeuwige' wroeging maar een actie kan achteraf gezien goed uitdraaien of niet, maar men heeft ten minste iets gedaan. In deze film (met een waarlijk goed gevonden karakter als die van Bible, die het ethische vertegenwoordigt) kiest Wardaddy voor een ethische (jawel dit kan zeker in een oorlog) weg te kiezen en hij wordt gevolgd door zijn crew. Daarentegen wat de 'nazi's' betreft die komen er met goed gekozen zinnen in de film ook zeer menselijk uit tevoorschijn, wordt niet ergens in de laatste tank gevechts-scene geroepen: ' Wij vechten voor ons land en hier zijn we in ons land'
Neen ik vind dit een buitengewone A-film!!!

Add new comment

Plain text

  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Reageren