In tegenstelling tot de optimistische visie over Ruslands toekomst die werd omhelsd door de ‘Washington Consensus’ van politici, academici en de media, raakte de massa van de Russische bevolking verbitterd door de zogenaamde economische hervormingspolitiek. Ongeveer 70 procent van de Russen leeft onder of net op de armoedegrens. Ze zijn beroofd van hun spaarcenten, subsidies voor welzijnszorg, gezondheidsvoorzieningen en recht op werk. Het doodleuk niet uitbetalen van salarissen, zegt Cohen, is geen hervorming maar slavernij. Rusland wordt nu geconfronteerd met een van de grootste sociaal-economische crises uit haar geschiedenis – en de wereld met een ongekend nucleair gevaar.
Failed Crusade is een aanklacht tegen de Amerikaanse ‘Ruslandwatchers’ die weigeren de ontwikkelingen in Rusland sinds begin jaren negentig onder ogen te zien en er verslag van te doen. In plaats daarvan vond het bandietenkapitalisme van shocktherapeut Jeltsin een enthousiast onthaal. Aan anticommunisten bestaat in de Russische Federatie geen gebrek, stelt Cohen, maar zijn het ook democraten? Het Amerikaanse ‘missiewerk’ van de jaren negentig om postcommunistisch Rusland te transformeren in een replica van Amerika was een waardeloos bedenksel dat vanaf het begin contraproductief uitpakte.
Het boek biedt ook argumenten voor een fundamenteel andere relatie tussen Amerika en Rusland in het nieuwe millennium, waarbij de nadruk moet liggen op het voorkomen van een nucleaire ramp. Dit kan alleen als het land weer stabiel wordt en de bevolking zijn rechten herovert [ovdh].

Stephen F. Cohen, Failed Crusade. America and the tragedy of post-communist Russia (W. W. Norton & Company, New York/London, 2000), 305 p., fl. 65,85.

Van dezelfde auteur: The great purge trial (co-editor); Bukharin and the bolshevik revolution, 1888-1938; The Soviet Union since Stalin; An end to silence. Uncensored opinion in the Soviet Union (editor); Rethinking the Soviet experience: politics and history since 1917; Sovieticus: American perceptions and Soviet realities; Voices of glasnost (samen met Katrina van den Heuvel).

Stephen Cohen is eveneens televisie-commentator en Ruslandspecialist voor CBS News. Samen met Rosemarie Reed maakte hij drie documentaires : Conversations with Gorbatsjov; Russia betrayed? Widow of the revolution.