29 September 2020

‘Modern’ actievoeren bij Corus

‘Ons bedrijf, het voormalige Hoogovens [nu Corus], dreigt de rekening te krijgen voor verkeerde inzichten en overhaast besluiten. Het best draaiende staalbedrijf van Europa, zoals we dat waren voor de fusie met British Steel, en dat in feite nog zijn, moet nu met vele arbeidsplaatsen het gelag betalen. Dit is onacceptabel.’ Aldus de verklaring die op de FNV-ledenvergadering van 3 februari bij Corus IJmuiden unaniem werd aangenomen.

Hoewel de FNV bij Hoogovens zich graag laat voorstaan op een strijdbare traditie, bestaat er een praktijk waarin het interne overleg (met de ondernemingsraden) en het externe overleg (met de bonden) centraal staat. Sinds de bonden in 1993 zonder enige vorm van verzet akkoord gingen met 2300 gedwongen ontslagen is dat alleen maar erger geworden.
Natuurlijk zijn er de rituelen bij de tweejaarlijkse Cao-onderhandelingen. Een ludieke actie bij de directievleugel of zelfs dreigen met heuse stakingen. Maar we waren vooral gewend constructief te overleggen, ‘ons’ bedrijf was ‘het bestdraaiende staalbedrijf van Europa’. Hoewel het nooit met zoveel woorden werd gezegd, keek de vakbondsbestuurder toch altijd wel een beetje neer op landen waar nog vakbondsactie werd georganiseerd; in België en Engeland mochten ze de boel ‘kapot staken’, wij hadden het beter voor elkaar met ons overlegmodel.
Onrust
Sinds de fusie tussen Hoogovens en British Steel waren er geruchten over het verlies van duizenden arbeidsplaatsen. Bovendien was het de vakbondsbestuurders een doorn in het oog dat de nieuwe directie niet de moeite had genomen zich te komen voorstellen. Zo kon het idee ontstaan dat de top van Corus zich niets gelegen zou laten liggen aan de Nederlandse overlegtradities en zich, ondanks toezeggingen bij de aankondiging van de fusie, niet zou houden aan in de Hoogovens-Cao vastgelegde verworvenheden. Tijd dus voor een ‘Engelse’ vakbondsactie. Onrust is er genoeg bij het personeel na jarenlange saneringen en de ene interne reorganisatie na de andere. De presentatie van de slechte resultaten sinds de fusie deed daar nog een schep bovenop. Het op 3 februari in het leven geroepen actiecomité besloot om een massale stiptheidsactie te organiseren. Op het hele terrein werden ter voorbereiding kantinebijeenkomsten gehouden om het personeel op te roepen. Het verliep voorspoedig; de kantines waren vol, het personeel leek actiebereid.
Akkoord
Intussen gebruikten de bondsbestuurders de actiedreiging, die door de kaderleden werd georganiseerd slechts als drukmiddel om met de Corus-top om de tafel te gaan zitten. Voor mij als kaderlid was het op dat moment onduidelijk waarover ‘onderhandeld’ werd. Al in het weekend kwamen er berichten in de pers dat ‘de kou uit de lucht was’. Op maandag 21 februari om 18.00 uur lag er een akkoord tussen Corus en de Nederlandse vakverenigingen. Op basis hiervan werd de hele actie luttele uren van tevoren afgeblazen. Een pamflet, uitgedeeld op de dag van de geplande actiedag, stelt het als volgt: ‘Voordat we daadwerkelijk tot actie zouden overgaan is de leiding van Corus tot inkeer gekomen. De leiding van Corus heeft ruiterlijk toegegeven dat het sinds de fusie, heeft ontbroken aan goede communicatie tussen werkgever en werknemers.’

Corus heeft een schatting gegeven van het mogelijk verlies aan arbeidsplaatsen als gevolg van de fusie; 2000 á 3000 bij heel Corus (totaal 66.000 werknemers). Bestaande Cao-afspraken zijn nog eens bevestigd, vooral het uitgangspunt ‘geen gedwongen ontslagen’ is hierbij van belang. Verder is het ‘nadrukkelijk de bedoeling dat het bestaande overlegmodel, met inachtneming van de nieuwe organisatie van Corus, op adequate wijze wordt vertaald naar de nieuwe overlegstructuur’ (uit het akkoord tussen Corus en de Nederlandse vakverenigingen).
Hoog spel
Voor veel collega’s is de herbevestiging van Cao-afspraken belangrijk. In die zin kan je zeggen dat er opnieuw iets bereikt is onder druk van dreigende actie. Maar veel meer dan herbevestiging is er ook niet gebeurd. Er moet steeds weer gemobiliseerd worden om bestaande verworvenheden te behouden. Deze mobilisatie fungeert als een soort thermometer onder het personeel. Bij iedere kantinebijeenkomst was een bedrijfschef aanwezig die aan het management rapporteerde over de opkomst en de stemming. Blijkbaar was dit genoeg aanleiding voor de Corus-top om met de bonden om de tafel te gaan zitten en op z’n minst duidelijkheid te geven. Aan de andere kant telt niet alleen het resultaat. Het organiseren en dus ook doorzetten van een actie speelt ook een rol in het steeds weer opnieuw opbouwen van vakbondsstructuren op de vloer. Dit is niet de eerste keer dat acties op het allerlaatste moment worden afgeblazen. Hoe vaak kan je kaderleden hun collega’s laten mobiliseren zonder dat de actie daadwerkelijk wordt doorgezet? Als niemand meer gelooft dat het een keer echt doorgaat kan dat steeds alleen maar dreigen nog wel eens hoog spel blijken te zijn.

Judith Rümke is kaderlid van FNV Bondgenoten bij Corus.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren