Borderless

22 July 2019

Amerikaanse militaire basis op de Nederlandse Antillen

Sinds maart vorig jaar zijn er op Curaçao en Aruba F-16 vliegtuigen van de Verenigde Staten gestationeerd. Officieel heeft die stationering tot doel de drugssmokkel vanuit Latijns-Amerika te bestrijden. Maar de scheiding tussen Amerikaanse inspanningen op het gebied van drugs en politiek-militaire belangen is flinterdun. Bovendien verdient de Amerikaanse ‘War on Drugs’ geen enkele sympathie.

De FOL's (Forward Operating Locations) zijn Amerikaanse militaire bases die ingericht zijn nadat de Amerikanen hun militaire installaties in Panama aan het eind van het millennium moesten ontmantelen. In 1977 sloot de Amerikaanse president Carter een verdrag met zijn Panamese collega Torrijos, waarin beloofd werd dat de Amerikaanse militaire bases in de kanaalzone in Panama uiterlijk eind 1999 ontmanteld zouden worden. En dat gebeurde.

Drugs als alibi
De militaire installaties in Panama vervulden echter een belangrijke rol bij de Amerikaanse militaire activiteiten in Latijns-Amerika. Een groot deel van de faciliteiten werd verplaatst naar militaire bases in de VS of elders in het Caribisch gebied. Maar voor de capaciteit om direct in te grijpen in Zuid-Amerika bood dat geen alternatief. Met de ‘War on drugs’ als alibi hebben de Amerikanen daarom een aantal contracten afgesloten om militaire bases in te kunnen richten op bestaande vliegvelden in Ecuador, El Salvador en de Nederlandse Antillen. Officieel zijn die inrichtingen alleen bedoeld om drugssmokkel vanuit Latijns-Amerika naar de VS te bestrijden. Het gaat vooral om spionagevluchten om de bewegingen van schepen en vliegtuigen in de gaten te houden. Maar vele deskundigen vragen zich af of er wel een scheiding te maken is tussen de Amerikaanse inspanningen op drugsgebied en de politieke militaire belangen die de Verenigde Staten in het continent heeft. Zeker in Colombia valt er moeilijk een verschil te maken tussen de bemoeienissen van de VS tegen de drugshandel en die op het gebied van opstandbestrijding. Na een jaar proefdraaien op Curaçao en Aruba, waar de VS sinds maart vorig jaar F-16 vliegtuigen gestationeerd had, wordt nu onderhandeld over een verdrag dat de Amerikanen de komende tien jaar de bases laat gebruiken. De Nederlandse regering is hier sterk voorstander van, evenals de staten op de Antillen. Deze zijn vooral geporteerd van de honderd miljoen dollar die de Amerikanen met zich mee zullen brengen, en hopen dat er vooruitgang geboekt zal worden in de strijd tegen drugssmokkelaars.

Politieke belangen in Latijns-Amerika
Vanuit Latijns-Amerika worden de nieuwe bases echter met grote argwaan bekeken. De grootste Colombiaanse guerrillabeweging FARC, die verwikkeld is in moeizame vredesonderhandelingen met de regering, heeft zich ook onomwonden uitgesproken tegen de FOL-bases en beschouwt ze als mogelijk doelwit. Nu de Amerikanen met hun ‘Plan Colombia’ de interventie in dat land een flinke stap verder hebben gevoerd, dreigt immers een escalatie van het conflict. De Amerikanen hebben ruim een miljard dollar uitgetrokken om de Colombiaanse regering bij te staan in de strijd tegen drugsproductie en tegen politieke gewapende groeperingen, waarbij uitgegaan wordt van een analyse waarin een duidelijke koppeling gemaakt wordt tussen guerrilla-groepen en drugsproducenten. Verder bestaat er angst dat de Amerikanen gebruik zullen maken van hun FOL-bases in het geval van een botsing met andere regimes, zoals dat van Chavez in Venezuela dat vanaf de Antillen gemakkelijk te bestrijken is.

Twijfel
Nadat de FARC zich openlijk tegen de bases op de Antillen uitgesproken had, is er zowel op de Antillen als in het Nederlandse parlement twijfel gerezen over de FOL-bases. De voorzitter van de Arubaanse staten Eddy Croes verklaart nog steeds voorstander te zijn, maar garanties van de VS en Nederland te eisen voor eventuele negatieve gevolgen (zoals aanslagen). Woordvoerders van CDA en PVDA in de Tweede Kamer verklaarden ook te vrezen voor mogelijke betrokkenheid in conflicten met Colombiaanse groeperingen, dat de Nederlandse regering te makkelijk zou wegwuiven. Naar verwachting zal het parlement voor het kerstreces een oordeel willen vellen.

Misbruik
De Amerikanen doen hun best om hun FOL-activiteiten zo vriendelijk mogelijk te verpakken, door bijvoorbeeld te beloven dat de oorlogsvliegtuigen zonder bewapening zullen vliegen en te verzekeren dat het verrichten van aanhoudingen de taak blijft van de lokale autoriteiten. Maar in Ecuador is al melding gemaakt van ongeoorloofd gebruik van de basis door gevechtsjagers. Bovendien is duidelijk geworden dat op de vluchten vanaf de Antilliaanse vliegvelden Colombiaanse militairen mee zullen vliegen. Er bestaat geen enkele garantie dat de spionagevluchten niet ook benut zullen worden om informatie te vergaren over politieke groeperingen.

‘War on Drugs’
Critici van de Amerikaanse ‘War on Drugs’ wijzen ook op een tweede reden waarom Nederland niet met de Amerikaanse plannen mee zou moeten werken. De keiharde Amerikaanse opstelling bij de internationale drugsbestrijding strookt immers op geen enkele manier met de veel verstandiger houding die Nederland in eigen land aanneemt ten aanzien van de drugsproblematiek. Een van de meest omstreden aspecten van het Amerikaanse beleid is bijvoorbeeld het vernietigen van coca- en papaveraanplant door velden vanuit de lucht met vergif te besproeien. Dat is een belangrijk onderdeel van 'Plan Colombia' en heeft desastreuze gevolgen voor de lokale bevolking. Voor een grote hoeveelheid uitstekende informatie over de hele kwestie kunt u terecht bij het Transnational Institute (TNI) en hun project ‘Drugs and democracy’: http://www.tni.org/drugs. V

Reacties

Door Niet 65+ ( ) op

Jullie vergeten weer eens het hele plaatje weer te geven: zonder FOL was Venezuela de benedenwindse eilanden al lang binnen gevallen.

Door SvD ( ) op

Klinklare onzin, de F-16's worden niet gebruikt ter verdediging, puur voor de spot van drugsvaartuigen. Nederland staat alleen in de verdediging van de eilanden.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren