Verspreid over verschillende steden kwamen gisteren duizenden rijksambtenaren samen om te protesteren tegen de nullijn. Hoewel hun beroepen uiteenliepen, waren zij eensgezind in hun verzet tegen de bezuinigingsplannen van het kabinet.

Op het Jaarbeursplein kwamen gisteren duizend mensen samen. Bij het Sloterdijkstation in Amsterdam nog eens vijfhonderd. Ook in Apeldoorn, Groningen, Maastricht en Rotterdam werden regionale bijeenkomsten georganiseerd. De spreiding zorgde ervoor dat er meer mensen mee konden doen. Het was de tweede stakingsdag na de eerste succesvolle landelijke demonstratie in Den Haag, maar die werd alleen georganiseerd door de FNV. Vakbonden CNV, AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid deden deze keer ook mee.

De impact was groot. Stakende douanemedewerkers op Schiphol zorgden voor lange rijen. En doordat ambtelijk personeel in de Tweede Kamer niet werkte, moesten politieke debatten worden uitgesteld. Slachthuizen vallen niet onder de cao van rijksambtenaren, maar konden vandaag niet open doordat inspecteurs van Voedsel- en Warenautoriteit het werk neer hadden gelegd.

Schoonmakersstaking

Stakers in Utrecht vertegenwoordigen veel verschillende beroepsgroepen. Voor schoonmakers die in dienst zijn van de overheid betekende de actiedag het begin van een driedaagse staking. Schoonmaker Abdel Kourtit sprak in Utrecht de stakers toe:

'Vergeet niet dat de huren omhoog gaan. Gas en licht zijn duurder geworden. Armoede betekent voor ons schoonmakers: last van stress, chronisch ziek zijn, slechte fysieke en mentale gezondheid, sociaal isolement en verminderde ontwikkelingskansen voor onze kinderen.'

Eerder wisten schoonmakers met hun acties af te dwingen dat zij weer in dienst werden genomen bij de overheid, in plaats van te moeten werken voor private schoonmaakbedrijven. Maar dit lijkt in de praktijk weinig verschil te maken: 'Wij worden ‘ambtenaar’ genoemd maar wij worden wel op schaal 1 gezet.'

'Ontneem ons niet de trots van 2016 toen wij ambtenaar zijn geworden. In 2016 waren wij welkom en wij dachten dat alles ging veranderen. Maar geloof mij maar: schaal 1 verandert niks aan ons leven. Wij kunnen niet gezond eten. Wij moeten weer terug naar de supermarktfolders en '3 halen en 1 betalen' uitzoeken, want de nullijn raakt ons drie keer:

a = geen geld erbij

b = werkdruk wordt hoger, want er wordt bezuinigd,

c = wij kunnen niet gezond ons pensioen halen, want wij kunnen niet gezond eten.'

Kourtit verwees ook naar de historisch lange schoonmaakstaking in 2012: 'De nullijn voor de schoonmakers betekent dat we terug gaan in de tijd. Laat ons niet achteruitgaan, maar vooruit. De nullijn van tafel of wij zullen 2012 herhalen.'

Eerste stapjes

Niet alle sectoren hebben zo’n sterke strijdtraditie als de schoonmaak, maar daar is dit kabinet langzaam verandering in aan te brengen. Anneke en Sanne werken voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en zijn samen naar de bijeenkomst in Utrecht gekomen. Sanne: 'Mensen voelen zich verantwoordelijk voor hun werk en willen anderen niet in de steek laten. Sommige collega’s denken: ‘ik heb die loonsverhoging niet nodig’. En dat vergroot de stap om te gaan staken.'

Anneke: 'De staking zet collega’s wel aan het denken. En je ziet dat mensen sympathiek tegenover vakbonden staan. Ik heb twee collega’s horen zeggen: als anderen lid worden van de vakbond, dan word ik ook lid.'

'Voor de vorige staking van 3 maart, hebben we voor de ingang geflyerd. Dat heeft geholpen en mensen aan het denken gezet. Vakbondswerk op de werkvloer hangt vaak af van slechts enkele leden. Je merkt dat het tijd kost om een netwerk op te bouwen. Zo hebben we een Whatsapp-groep maar daar zitten niet alle collega’s in. '

Bezuinigingslogica

Staker Rachel werkt bij de Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) en weerspreekt dat de bezuinigingen op rijksambtenaren nodig zijn. 'Je ziet dat mensen het beeld wordt aangepraat dat het kabinet moet bezuinigen, dat al die uitkeringen te veel kosten, terwijl dat gewoon niet waar is. De pot voor de WW en WIA zit nog gewoon vol. Bezuinigingen hoeft niet, maar ze willen dat geld gebruiken om de begroting op andere plekken te dichten. '

Een staker houdt een protest bord hoog met daarop: 'Bewindslieden 18%. Wij 0%'. Rachel legt uit: 'Er was een advies om functies van bewindslieden 'aantrekkelijk' te houden door hun salaris te verhogen. Premier Jetten heeft gezegd dat hij het nu niet kon maken om dit advies op te volgen, met de bezuinigingen op de WW in het achterhoofd. Maar het is van de zotte dat dit wordt geadviseerd. En hij zegt niet nee, maar alleen dat het nu niet opportuun is.'

'Het zegt ook dat de lonen belachelijk veel uit elkaar liggen. De functies van bewindspersonen moeten aantrekkelijk worden… Voor wie? Voor ondernemers die al belachelijk veel verdienen?'

Hoe verder?

Extreemrechts buit deze dubbele standaard uit om te doen alsof ambtenaren te veel verdienen. Zo kopte De Telegraaf over de staking dat een topambtenaar wel 12.000 euro per maand verdient, maar dit is een vuile poging de bezuinigingen te rechtvaardigen. Zoals de krant verderop in het artikel ook moest toegeven, verdient een schoonmaker bijvoorbeeld slechts 2.300 tot 2.600 euro bruto per maand.

Het opvallende aan deze bezuiniging is dat die is aangekondigd door het PVV-kabinet, maar is overgenomen door het Jetten-kabinet. VVD-leider Dilan Yeşilgöz ontmoette afgelopen herfst trots de Argentijnse minister van Deregulering en Staatshervorming, Federico Sturzenegger, die verantwoordelijk is voor de frontale aanval op publieke voorzieningen in dat land.

Maar ook D66 profileerde zich in de aanloop naar de verkiezingen als een partij voor ‘minder regeltjes’ en een ‘efficiëntere overheid’. Na het kabinet Rutte I, dat gedoogsteun kreeg van de PVV, is het kabinet Jetten het tweede kabinet dat bestaat bij de gratie van de parlementaire steun van extreemrechts.

De Raad van State uitte kritiek op het voornemen de nullijn voor ambtenaren door te voeren, maar dit betekent nog niet dat de bezuiniging van tafel is.

Op het podium werd opgeroepen om op 1 mei aan te sluiten bij de demonstratie tegen de bezuinigingen van het kabinet. Het is belangrijk dat dit moment zo groot mogelijk wordt. Het zou een moment moeten zijn om de krachten vanuit verschillende sectoren te bundelen en de druk op het kabinet te vergroten. De nullijn moet van tafel, maar hetzelfde geldt voor de afbraak van de WW, WIA en de zorg. Bezuinig op wapens, investeer in publieke voorzieningen!

Overgenomen van Socialisme.nu.