Borderless

22 November 2019

FNV - Vakbeweging op tweesprong

Pretentieuze titel voor zo'n kort artikeltje. Misschien had het moeten zijn 'vakbondslid op een tweesprong', maar daar wil ik nog niet aan toegeven.

Het was in 1997 in het vakbondsmuseum. Coen Teulings, een hoge ambtenaar van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegen-heid presenteerde zijn boek 'De toekomst van de Vakbeweging' aan een panel met onder andere Lodewijk de Waal en iemand van de Telderstichting, een VVD (denk)tank. Tussen die twee ontspon zich een debat over de afschaffing van de alge-meen verbindend verklaring van de CAO. Dit is een wettelijke regeling die vaak tot gevolg heeft dat CAO's gelden voor de hele bedrijfstak. Ook voor bedrijven die niet hebben getekend. Het geeft de vakbeweging een positie in bedrijven waar ze nauwelijks leden heeft. De Waal, voorzitter van de FNV, pareerde die sugges-tie over afschaffing, ongeveer als volgt: 'Dat kan je wel willen, maar zoals je net hebt kunnen horen betekent die afschaffing, dat we dan wel gedwongen zijn leden te werven en dat kan alleen maar door hogere loon-eisen.' Zo, die zat. Van de Telderstichting hoorden we in dat debat niet zoveel meer.

In het boek bewees Teulings dat een corpora-tistische vakbond als de FNV, die zich op regeltjes en overleg richt, zeer marktconform functio-neert. In ieder geval marktconformer dan vakbonden, die op bedrijfsniveau proberen een tegenmacht op te bouwen. Deze kwadratuur van de cirkel had merkbaar een goede invloed op onze voorzitter. Jaren later kon je nog lezen hoe hij uitlegde dat de Neder-landse Vakbeweging niet teveel leden moest krijgen, want dan zou dat unieke Nederlandse corporatisme, volgens hem gebaseerd op de onmacht van de drie partijen (werkgevers, werknemers, regering), instorten.

Een ander heilig FNV-huisje is de nadruk op dienstverlening. Het verkopen van verzekeringen, loopbaanadviezen, een apart bedrijf voor de ledenservice. Het is helaas allemaal niet zo voorspoedig gelopen. 'Grondige renova-tie na valse start' staat bovenaan pagina 22 van het FNV magazine van 22 febru-a-ri. De kop van het artikel is minder somber: 'Leden-service bouwt aan topkantoor.' En verderop: 'Nu het lek boven is, voorspelt interim-directeur Colijn dat wij over twee jaar tot de beste tien advocatenkantoren op het gebied van werk en inkomen behoren. Dat is haalbaar'. Ik vrees dat de FNV het toch vooral van een verdergaande concentra-tie in de advo-catuur zal moeten hebben.

Ook op het gebied van de ledenaantallen zijn er problemen. Nog niet eerder vertoonde de FNV en haar voorgangers een ledendaling in een tijd van een opgaande conjunctuur. En erger nog, jongeren winnen lukt al helemaal niet. Daar werd ik nog mee geconfronteerd bij het interviewen van twee jongeren voor nummer honderd van Soli-dariteit. Op de vraag wat ze van de doelstelling (een strijd-bare vakbe-we-ging) van Solidariteit vonden, waren de reacties duidelijk. ‘Ik begrijp niet wat jullie in de FNV zoeken. Richt zelf iets op’ en ' Als je nu al honderd nummers bezig bent om de FNV naar links te trekken, moet je je toch eens afvragen waar je mee bezig bent.’

Bij de acties bij het spoor werd het wel heel gênant. De FNV presenteerde zich alleen nog maar als bemiddelaar. Van zaak-waarnemer tot neutrale bemiddelaar, je zou zeggen dat het niet erger kan worden en dat als de leden het schip niet keren dat dan de wal het wel zal doen. Veel vakbondsbe-stuurders worden er ook niet zo vrolijk van en zitten met de handen in het haar. Er wordt zelfs over gesproken dat op het komende FNV congres in juni er een streep door het poldermodel zal worden gezet. Drie maart meldde het Financieele Dagblad al dat de FNV toch gaat meebe-talen aan de stakingen in de Bouw. Dat wilde de FNV eerst niet omdat ze een looneis van 6% onverantwoord vond. Ook de organisatie van acties in de metaal geeft de hoop, dat we nog niet aan het sterfbed van de FNV staan.

Nummer 100 van het blad Solidariteit (56 pagina's) is te bestellen op 020-6946586 of redac-tie@solidari-teit.nl.

Dossier: 
Soort artikel: 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren