Borderless

22 July 2019

Het GVB, en directe democratie

Willem Bos reageert op het artikel van Ailko van der Veen (Grenzeloos nummer 64) over de dreigende privatisering van het GVB in Amsterdam.

In Grenzeloos nr 64 schrijf Ailko van Veen in zijn artikel over de GVB: 'Voor voorstanders van verzelfstandiging is duidelijk wat er mis is met het GVB: het gaat mis omdat het personeel er de dienst uitmaakt. In plaats daarvan moet de reiziger het voor het zeggen hebben, via de gemeenteraad.'
Met name die laatste zin lijkt mij niet juist. Bij verzelfstandiging van het bedrijf wordt de rol van de gemeenteraad niet groter maar juist kleiner dan nu nog het geval is. De redenering van voorstanders van verzelfstandiging is juist dat de gemeenteraad niet overal over zou moeten beslissen maar dat het GVB veel 'bedrijfsmatiger aangestuurd moet worden', waarmee bedoeld wordt dat rentabiliteits overwegingen veel belangrijker moeten worden.
Natuurlijk roepen ook de voorstanders van verzelfstandiging dat het er allemaal op gericht is om het openbaar vervoer voor de reizigers te verbeteren, maar zij willen dat expliciet niet via politikek besluitvorming (de gemeenteraad) doen, maar management en markt mechanismen.
Als Ailko even verder schrijft: 'Trouwens is de gemeenteraad niet echt in staat om de belangen van alle reizigers te vertegenwoordigen - ze mogen niet eens allemaal stemmen.' Is dat m.i. dan ook een onzinnig argument. In de eerste plaats omdat voorstanders van verzelfstandiging helemaal niet beweren dat de rol van de gemeenteraad als vertegenwoordiger van de belangen van de reizigers zo belangrijk is en in de tweede plaats omdat - zoals Ailko zelf in de volgende alinea opmerkt - de vertegenwoordiging van de reizigers zo-ie-zo een probleem is, eenvoudig omdat er geen representatieve en democratische organisaties zijn die de reizigers vertegenwoordigen. (Clubs als Rover, en de Consumentenbond - die zich als zodanig opwerpen gaan uit van een wel erg enge definitie van het belang van de reizigers - en het reizigerscollectief is - met alle respect voor deze poging - nooit echt van de grond gekomen.)
Het is duidelijk dat de belangen van de reizigers een betere directere stem verdienen dan via de gemeenteraad. Het is van groot belang om er over na te denken hoe in het kader van het ontwikkelen van vormen van directe democratie dit zou kunnen. Daar verwijst Ailko ook naar in de laatste alinea waar hij het heeft over de experimenten in Porto Alegre. Maar het lijkt me niet juist om daar op vooruitlopend de politieke zeggingsmacht van de gemeenteraad over het stedelijk openbaar vervoer maar vast onderuit te halen onder het mom: ‘niet alle reizigers zijn kiezers’.
Tegenover de afbraak van gemeenschapsvoorzieningen door verzelfstandiging, privatisering en introductie van marktwerking moet door links juist benadrukt worden dat het bij dergelijke voorzieningen gaat om politieke prioriteiten, om een politiek beleid en dat daarom politieke organen daar over moeten beslissen. Juist op dat soort punten moeten wij het primaat van de politiek verdedigen tegenover de macht van de markt en de managers.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren