Borderless

13 November 2018

Keer het Tij: Een zaak van lange adem

De linkse beweging in al haar gradaties staat voor een moeilijke opgave. Hoe organiseren we verzet tegen deze regering en de ontwikkeling waar zij voor staat; hoe geven we links weer perspectief?
Grenzeloos praat daarover met Lot van Baaren, vakbondsactiviste, lid van het partijbestuur van de SAP en actief in het platform Keer het Tij.

Het is verleidelijk om je vrolijk te maken over het gerommel in de LPF en al het andere gestuntel binnen de regeringscoalitie, maar uiteindelijk is er natuurlijk niks om blij van te worden. We zitten met de meest rechtse, repressieve regering sinds tijden. Dat is niet alleen te merken aan de concrete beleidsmaatregelen, maar vooral ook aan het politiek klimaat waarin haat en egoïsme de plaats innemen van solidariteit.

Linkse verantwoordelijkheid
'We moeten de problemen niet onderschatten', zegt Lot. 'Deze regering is niet zo maar het gevolg van de spectaculaire verkiezingscampagne van Fortuyn en de dramatische moord op hem. Het is uiteindelijk het resultaat van een hele serie van ontwikkelingen in de afgelopen periode: de individualisering; het wegvallen van sociale verbanden; de afbraak van de zogenaamde verzorgingsstaat; de toename van het materialistisch denken, van de consumptiemaatschappij in al haar facetten. En het is ook het resultaat van een gebrek aan perspectief - waar ook links, heel links, verantwoordelijkheid voor draagt.'
'Ik zeg uitdrukkelijk heel links' gaat ze verder, 'want natuurlijk is het zo dat de PvdA als de vaandeldrager van het neoliberale beleid een belangrijke verantwoordelijkheid heeft, maar de rest van links heeft gefaald om daar een alternatief voor te bieden. Ook radicaal links. Een deel van radicaal links heeft zich gewoon nooit erg bezig gehouden met de problemen van de grote meerderheid van de mensen, maar richtte zich vooral op het creëren van vrijplaatsen voor de eigen achterban. Een ander deel - waaronder ik uitdrukkelijk de SAP reken - slaagde er ondanks de goede bedoelingen niet in om ook maar een begin van een eigen perspectief te laten zien. De mensen die nu LPF gestemd hebben zijn niet altijd rechts geweest. Ze hebben niet altijd 'de buitenlanders' als het probleem gezien. Ze zijn voor een groot deel ook de dupe van de ontwikkelingen. Zij wonen in verpauperde wijken en zijn slachtoffer van de afbraak van allerlei voorzieningen. Hun - terechte - onvrede wordt nu gericht op de zondebokken die met name Fortuyn aanreikte: 'de buitenlanders'; 'de islam', 'links' etc.'
'Links moet niet voor haar verantwoordelijkheid weglopen, ook radicaal links niet', benadrukt Lot. 'Een effectieve strijd tegen deze regering en tegen deze hele ontwikkeling moet uitgaan van een kritische beoordeling van onze rol in de afgelopen periode.'

Geen stem voor racisme
'De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen op 6 maart, toen Fortuyn bij ons in Rotterdam als winnaar uit de bus kwam, maakte me natuurlijk kwaad. Het ergste vond ik dat het Fortuyn gelukt was om al die onvrede te gebruiken voor zijn eigen politieke project, voor zijn eigen belangen. Daarvoor heeft hij bewust het sluimerende sentiment tegen migranten gevoed en gebruikt.
Met een aantal mensen zijn we toen begonnen een demonstratie te organiseren onder de leuze 'geef racisme geen stem'. Die stond gepland voor 11 mei. Door de moord op Fortuyn is die demonstratie niet doorgegaan, maar dat initiatief was één van de aanzetten tot het platform Keer het Tij.
Het feit dat er binnen korte tijd meer dan honderd organisaties waren die het platform van Keer het Tij ondersteunden is natuurlijk fantastisch. Het geeft aan dat er mogelijkheden zijn, maar het is nog slechts een papieren verbreding en dat is niet genoeg. Waar het om gaat is dat er een breed draagvlak in de maatschappij ontstaat tegen dit regeringsbeleid, dat mensen zich bewust worden van hun eigen belang en er achter komen dat die belangen niet gediend zijn bij deze regering. En dat ze uiteindelijk kiezen voor alternatieven die dat belang wel dienen.'

Onderbouwing
'De ondertekening van een Keer het Tij-verklaring door al die organisaties is een belangrijk begin. Het laat zien dat organisaties waar mensen vertrouwen in hebben er achter staan, dat het wat voorstelt', gaat Lot verder. 'Daarnaast is het natuurlijk noodzakelijk dat het verzet zichtbaar wordt, dat we demonstreren, de straat op gaan.'
'Tegelijkertijd is het belangrijk dat we werken aan inhoudelijke verdieping. We moeten ons niet slechts beperken tot het 'tegen dit' en 'tegen dat'. We moeten praten over alternatieven en werken aan een verder perspectief. Als de mensen denken dat we misschien wel de regering weg kunnen krijgen maar dat er dan weer Paars, of een CDA/PvdA regering komt dan zetten ze zich natuurlijk niet in.
Daarom organiseren we ook een inhoudelijke bijeenkomst op 16 november. Daar willen we met name met de achterban van organisaties die nu al mee doen aan Keer het Tij en van organisaties die nog niet mee doen, zoals de vakbeweging, Amnesty International, Greenpeace, de Raad van Kerken, ouderenbonden en dergelijke, discussiëren over concrete alternatieven. Het ontwikkelen van eigen plannen en de verbeeldingskracht daarvan is belangrijk om mensen warm te krijgen. Het doorbreken van het machteloze gevoel van de mensen, daar gaat het uiteindelijk om.'
'Er worden nu acties voorbereid door de WIW-ers, de Melketiers, mensen met een gesubsidieerde baan. In eerste instantie zijn het de vakbonden die zich daar mee bezig houden. Het gaat immers om het werk en inkomen van die mensen en daarvoor richten ze zich tot de vakbond. Maar het is dan natuurlijk wel zaak dat die mensen in hun strijd gesteund worden. Niet alleen door de vakbeweging, maar ook door de gemeenten, de zorg- en onderwijsinstellingen en al die andere organisaties die veel te danken hebben aan hun inzet.
En wat mij betreft gaat het dan ook om het omzetten van deze banen in reguliere arbeidsplaatsen. Want uit eigen ervaring weet ik dat sommige zorginstellingen zonder deze mensen gewoon niet kunnen draaien. Dat bedoel ik dus als ik het over verbreding en verdieping heb. Niet alleen pleiten voor het behoud van de arbeidsplaatsen in de WIW, maar ook duidelijk maken dat dit werk noodzakelijk is voor precies die dingen waarvan dit kabinet zegt dat het ze zo belangrijk vindt: zorg, onderwijs, veiligheid op straat.'

Lange adem
'Daarom is het ook zo belangrijk om werken in de vakbeweging te combineren met dit soort werk in 'Keer het Tij'. Ik zit zelf in de bondsraad - zeg maar het parlement - van de ABVAKABO. Daar wil ik natuurlijk de aansluiting van de bond bij het platform Keer het Tij bepleiten. Maar ik zit daar namens de afdeling Rotterdam. Ik kan het dus alleen aan de orde stellen als ik eerst de afdeling zo ver weet te krijgen. En onder de leden van de vakbeweging zit een behoorlijke groep CDA, VVD en LPF stemmers. Ook met die mensen moet je de discussie aangaan; ook die moet je proberen te overtuigen van het belang van actie tegen allerlei maatregelen van dit kabinet. Dat is allemaal niet makkelijk. Maar het is wel belangrijk om ook onder de 1,2 miljoen leden van de vakbeweging het verzet tegen dit kabinet op te bouwen. Als het bijvoorbeeld lukt om in de bondsraad aansluiting bij 'Keer het Tij' aangenomen te krijgen dan zijn er ook allerlei mogelijkheden om de infrastructuur van de bond te gebruiken: om informatie via het ledenblad te verspreiden, activiteiten te organiseren en dat soort dingen. Dat is natuurlijk werk van lange adem, maar zonder lange adem bouw je nu eenmaal geen beweging op.'

PvdA
Inmiddels heeft ook de PvdA zich bij het platform aangesloten. In bepaalde radicale kringen is daar met afgrijzen op gereageerd. Op de digitale actielijst werd zelfs opgeroepen om naar de manifestatie op Prinsjesdag tomaten mee te nemen. Wat vind je van een dergelijke reactie?
'Ik begrijp best dat linkse activisten kwaad zijn op de PvdA en het is terecht om hen voor een belangrijk deel verantwoordelijk te stellen voor het aan de macht komen van de regering Balkenende. Toch vind ik het een slechte reactie. De PvdA heeft zich bij het platform aangesloten en niet andersom. Er is geen enkele concessie gedaan aan de PvdA er is geen letter aan de oproep veranderd. Dan is het pure winst dat ze mee doen. Dat geeft grotere mogelijkheden om hun achterban er bij te betrekken en te beïnvloeden, daar moeten we toch op uit zijn. Dat geldt bijvoorbeeld ook in de vakbeweging. Het is gewoon makkelijker om de vakbonden bij een initiatief te betrekken als dat ook formeel door de PvdA wordt ondersteund'.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren