Borderless

24 August 2019

Niks kiezen! - Weg met de burgemeester

Niks geen gekozen of gereferendumde burgemeester. Gewoon afschaffen die functie. Net als dat van staatshoofd en commissaris van de koningin. Dat soort ambten zonder democratische controle horen in een democratie niet thuis. Dat is de mening van Grenzeloos-redacteur en Amsterdam Anders-stemmer Willem Bos.

In de discussie over het burgemeesterschap worden drie standpunten naar voren gebracht. Het eerste is: we laten alles bij het oude. De burgemeester wordt van bovenaf door de regering benoemd. Onder druk van de publieke onvrede kan dit standpunt desnoods opgeleukt worden met een inspraakronde, een raadgevend referendum en/of een bindende voordracht van de gemeenteraad, maar uiteindelijk blijft het een benoeming van boven af. Het tweede standpunt is het stokpaardje dat al een kwart eeuw door D’66 wordt bereden: een direct door de bevolking gekozen burgemeester. Het derde standpunt -de gemeenteraad kiest de burgemeester zoals ze dat ook met de wethouders doet- lijkt het meest democratisch.

Ondemocratisch
Maar eigenlijk zijn alle drie de standpunten vanuit democratisch oogpunt onbevredigend. Er wordt alleen maar gekeken hoe de betreffende man/vrouw op die stoel terecht komt, maar niet welke bevoegdheden die stoel met zich mee brengt. En daar zit hem de kneep. Politieke bestuurders behoren in een democratie direct door de bevolking gekozen te worden (zoals het parlement en de gemeenteraad) of onder de directe controle van een gekozen volksvertegenwoordiging te vallen (zoals de regering en de wethouders). Bij een burgemeester is dat niet het geval. Hij/zij heeft een aantal taken waarvoor geen verantwoording hoeft te worden afgelegd tegenover de gemeenteraad (zaken op het vlak van de openbare orde, de politie e.d.); hij/zij kan niet door de gemeenteraad naar huis worden gestuurd. Daarnaast heeft de burgemeester een eigen portefeuille en functioneert feitelijk als extra wethouder. Maar wat de burgemeester tot meer dan een wethouder maakt zijn die extra taken en bevoegdheden waar geen democratische controle op is. Daar verandert niets aan als je een burgemeester kiest. Die extra bevoegdheden moet je dus afschaffen omdat ze ondemocratisch zijn: ook problemen van de openbare orde horen onder de verantwoordelijkheid van het gekozen gemeentebestuur te vallen.

Zoenen en hotemetoten
Wat je dan over houdt is een gewone wethouder die gewoon door de gemeenteraad wordt gekozen en gewoon aan de gemeenteraad verantwoording af moet leggen. Het zoenen van de honderdjarigen, het knippen van de lintjes en het ontvangen van hotemetoten kan dan bij toerbeurt door een willekeurige bewoner van de gemeente worden gedaan, of desnoods door de wethouder van dienst.
“Weg met de burgemeester”, zou dus ons uitgangspunt moeten zijn in de discussie over het burgemeesterschap.
Het zou me vrolijk stemmen als Amsterdam Anders/de Groenen, waarop ik bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen mijn stem heb uitgebracht, deze elementaire democratische eis in de gemeenteraad, maar vooral in de publiciteit naar voren zou brengen.

Andere ambten
Wat voor de burgemeester op gaat geldt natuurlijk ook voor die andere ondemocratische ambten als koning(in) en diens commissaris. Ook daarvoor is mijn leus: afschaffen die hap. Gedeputeerde Staten kunnen gewoon uit haar midden een voorzitter kiezen. Kok kan gewoon zelf zijn (troon)rede voorlezen, Willem Alexander kan gewoon trouwen met wie hij wil, en als ons land in den vreemde vertegenwoordigd moet worden kan dat heel goed door de regeringsleider, de minister van Buitenlandse Zaken, of een andere ingezetene die toevallig in de buurt is.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren