Op 15 augustus waren er onderhandelingen tussen president Trump en president Poetin in Anchorage, Alaska. Het belangrijkste onderwerp was de ‘deal rond Oekraïne’. Hoewel beide partijen zeiden dat de onderhandelingen goed waren gegaan, is er nog geen definitieve overeenkomst. Die ontmoeting kwam na Trumps beloften voor de verkiezingen om de oorlog snel te beëindigen, een reeks ultimatums aan Poetin en kritiek van de Amerikaanse president op de Oekraïense leiders. Vreemd genoeg vond de bijeenkomst, die moest beslissen over de mogelijke toekomst van Oekraïne en Europa, plaats zonder dat die partijen erbij betrokken waren.

Het feit dat er directe onderhandelingen hebben plaatsgevonden tussen de Amerikaanse en Russische delegaties kan worden beschouwd als een succes voor Poetins buitenland beleid. Het is belangrijk om te beseffen dat het beschermen van ‘Russischtaligen’ nooit het belangrijkste doel van de invasie van Oekraïne is geweest. Een van de belangrijkste drijfveren achter die agenda is juist het streven van de Russische dictator naar een invloedssfeer die door de wereldleiders wordt erkend. Poetin heeft gezegd dat Oekraïne volgens hem geen soevereiniteit heeft en onder invloed staat van het 'Westen', waarmee hij aangeeft dat zinvolle onderhandelingen volgens hem alleen met de Verenigde Staten mogelijk zijn.

Dat is de reden waarom eerdere pogingen van Trump om 'de leiders van Rusland en Oekraïne aan de onderhandelingstafel te krijgen' niet zijn geslaagd, waarbij Rusland alle onderhandelingen systematisch heeft ondermijnd door consequent zijn eigen onrealistische ultimatums te stellen. Het besluit van Trump om Poetin persoonlijk te ontmoeten, betekent in feite een erkenning van de aanspraken van Rusland op zijn eigen invloedssfeer. Die verschuiving in perspectief verandert de Russische invasie en de gevolgen daarvan in feite van een flagrante schending van het internationaal recht in een kwestie van routineonderhandelingen.

Terwijl de diplomatie aan het begin van de grootschalige oorlog nog draaide om de verplichting van Rusland om het internationaal recht en de erkende grenzen te respecteren, worden Oekraïne en Europa nu gedwongen om de 'legitieme belangen van Rusland' te erkennen. De rol van de Amerikaanse president is om Oekraïne te dwingen die stand van zaken te accepteren – zonder een militaire nederlaag te hebben geleden en zelfs na verschillende pijnlijke klappen te hebben toegebracht aan het veel sterkere leger van de agressor. Ze worden echter gedwongen dat te accepteren terwijl ze zich een weg moeten banen door het veranderende politieke landschap in democratische landen, met name de groeiende invloed van politici die bereid zijn samen te werken met autoritaire leiders. In zijn interview met Fox News na de besprekingen benadrukte Trump dat 'alles nu afhangt van Volodymyr Zelensky' en dat Zelensky 'moet instemmen met de ‘deal’'.

De ontmoeting tussen Trump en Poetin in een democratische staat is een belangrijke ontwikkeling in de wereldpolitiek. Die ontwikkeling wijst op een opmerkelijke verschuiving in Poetins internationale positie, waardoor hij uit zijn politieke isolement komt en even geen sancties hoeft te vrezen. Die ontwikkeling duidt ook op een strategische herwaardering van de Russische diplomatie, die mogelijk leidt tot een bredere erkenning van de vermeende 'rechtvaardigheid' van zijn eisen en hem vrijwaart van verantwoordelijkheid voor het ontketenen van militaire agressie. Dat versterkt op zijn beurt alleen maar het militarisme en de dictatuur in Rusland.

De elites hebben een duidelijk signaal gekregen dat de zakelijke betrekkingen in de nabije toekomst zullen worden hervat, terwijl de bevolking er steeds meer van overtuigd raakt dat er geen verandering mogelijk is en dat de autoriteiten overal mee wegkomen. De voortdurende militarisering van de samenleving en de uitbreiding van het militair-industrieel complex zullen ook na het einde van de oorlog ongetwijfeld doorgaan, totdat ze uiteindelijk tot een nieuw militair conflict leiden.

Dit artikel stond op Posle. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.

Posle is een initiatief van linkse Russische activisten die tegen Poetin en de oorlog in Oekraïne zijn.