Borderless

21 November 2019

Raadslid Jupijn Haffmans: 'Ik zit hier niet de revolutie te veroorzaken'

Sinds september dit jaar zit Jupijn Haffmans (29) voor stadspartij Amsterdam Anders/De Groenen in de gemeenteraad. Met de rol van politiek buitenbeentje heeft de voormalige studentactivist geen moeite. 'Het feit dat we geen macht hebben, dat vind ik echt goed.'

'Laatst toen ik onze inbreng voor de algemene beschouwingen zat voor te bereiden, werd ik zo pissig over al die bezuinigingen. Ik dacht, ik ga tijdens mijn bijdrage gewoon roepen: ‘Jullie zijn leugenaars, moordenaars!’ En dat net zo lang tot ik zou worden weggesleept uit de vergaderzaal, hard roepend en schoppend. Maar ja, dat is ook niet goed. Dus doe ik het maar niet.'

Libertair anarchistisch
Voor een gelikt politiek pr-praatje hoef je niet bang te zijn bij Jupijn Haffmans. Het nieuwe gemeenteraadslid van Amsterdam Anders/De Groenen (AA/DG), de organisatie waar ook de Amsterdamse SAP deel van uitmaakt, is niet iemand die al zijn woorden op een goudschaaltje weegt. Dat plan om te schreeuwen tijdens de algemene beschouwingen moet dus met een stevige korrel zout worden genomen. Haffmans spreekt veel, vol enthousiasme, woede en soms spot. Zodra hij met een dubbele espresso ('echte vakbondskoffie, toch?') aan tafel zit in de fractiekamer van AA/DG, barst hij los. Over het schandalig dure jubileumfeestje van de 'Gajesteit', de overspannen reacties rond de 'uit de hand gelopen burenruzie' in de Diamantbuurt, en de door GroenLinks gestarte 'hype' rond de zogeheten 'asobakken', de SUV's. Haffmans: 'Dan mis je toch echt het grotere plaatje. Alsof alleen die terreinwagens zorgen voor onveiligheid en slechte luchtkwaliteit in de stad. Dat is gewoon niet waar. Het zijn de auto's die daarvoor zorgen. Wij willen alleen nog noodzakelijk verkeer in de binnenstad, liefst schoon.'

Dat AA/DG als milieupartij niet pleit voor een verbod op de ‘PC Hooft-tractoren’ is volgens Haffmans een voorbeeld van de 'libertair anarchistische' houding van de partij. 'Je moet je als politieke partij niet bezighouden met de levenswijze en de smaak van Amsterdammers. Niet veroordelen, niet bestraffen. Daar valt bijvoorbeeld ook het vrijgeven van drugs onder.' Leven en laten leven. Klinkt mooi, maar botst dat niet met een sociale en groene politiek? Haffmans knikt, terwijl hij een sigaret op steekt. 'Misschien moet ik een beetje oppassen met hoe ik het zeg. Als je iedereen zomaar zijn gang laat gaan krijg je het recht van de sterkste. Maar je moet als overheid een hele goede reden hebben, wil je mensen iets verbieden of je er mee bemoeien. Dat is de enige manier om af te komen van verschrikkelijke praktijken zoals onaangekondigde huisbezoeken bij mensen met een uitkering. Dat kan echt niet. Ze kijken zelfs in de wasmand, om te controleren of de onderbroek die ze daar vinden jou past!’

Slijmerig
Groot is zijn verbazing over de manier waarop sommige collega's in de gemeenteraad hem ineens benaderen, nu hij niet langer als duo-raadslid Hansje Kalt assisteert maar haar plaats heeft ingenomen. 'Dan zeggen ze plotseling van ‘hé, je moet een keer bij me thuis langskomen’. Eerst zagen ze me niet eens staan, gruwelijk! Zo slijmerig, dat ziet er echt niet uit hoor! En als ze dat bij mij al doen, met een zetel, hoe gaan ze dan met de PvdA om?'
Toch bevalt het werk als raadslid hem wel. 'Nu kan ik echt mijn ideeën spuien. De raadsvergaderingen worden live uitgezonden op televisie. En je kunt het beleid een beetje beïnvloeden.' Het feit dat AA/DG slecht een zetel heeft vindt hij daarbij geen probleem. Sterker nog, in een interview met scheidend raadslid Hansje Kalt zei Haffmans het ontbreken van een grote fractie met bijbehorende discipline zelfs wel een voordeel te vinden. 'Als ik een plan maak, dan hoef ik dat niet binnen de partij te bevechten', zo vertelde hij. Desgevraagd geeft Haffmans aan die reactie graag te willen nuanceren. 'Ik bedoelde dat ik, in plaats van binnen de partij, alles open, buiten in de openbaarheid moet bevechten. En het is niet zozeer de eenmansfractie die ik prettig vind, maar het feit dat we geen macht hebben. Dat vind ik echt goed. Macht corrumpeert, het doet hele rare dingen met jezelf en met een organisatie. Dan komen er ineens carrièremakers. Maar we zouden ook heel goed, liever zelfs, geen macht kunnen hebben met drie of vier zetels. Want nu hebben we voor veel zaken geen tijd om het goed te doen.'

Vertrekcentrum
Op de vraag of een partij die geen macht wil hebben niet de eigen, marginale positie koestert, aarzelt hij. 'Misschien, maar ik zie niet in hoe dat nu anders zou kunnen. Want het beleid in Amsterdam gaat zo'n andere richting op dan wat wij willen. Bovendien, als we nu met deze organisatie ineens op acht zetels zouden komen, dan gaat het geheid mis.'
Desondanks zal Haffmans binnenkort in debat gaan met de fractieleiders van GroenLinks, SP en de PvdA over de mogelijkheden van een links Amsterdams college. 'We willen best meedoen aan zo'n coalitie, maar dan moet er wel een andere richting gekozen worden. Zoiets als cameratoezicht, waarom is GroenLinks daarvoor? En de PvdA al helemaal! Dat zou van de baan moeten. Camera's plaatsen is een veel te makkelijke, repressieve oplossing. Uiteindelijk vervreemdt het mensen alleen maar. En het ondermijnt de solidariteit, want iedereen wordt in de gaten gehouden.’
Besturen samen met de PvdA acht Haffmans niet erg waarschijnlijk. Van alle linkse partijen zit GroenLinks ideologisch volgens hem nog het dichtst bij AA/DG. Althans, op papier. 'GroenLinks stemt vaak mee met het college. Dus ze roepen wel vaak wat, maar het stelt helemaal niks voor. En in tegenstelling tot GroenLinks zijn wij echt voor zaken als vrijheid, kraken en privacy.'
De kloof met de SP is nog veel groter, meent Haffmans. 'Dat moet ik eerlijk zeggen, daar heb ik weinig mee.' Hij windt zich zichtbaar op als hij zijn visie geeft op de socialisten, die volgens hem enkel de kleine man willen bedienen. 'Ze snappen niets van theater, ze snappen niets van privacy, van milieu en duurzaamheid. En ook met de dingen waar ze wel verstand van hebben vind ik ze onder de maat.' Met een zucht: 'Hoppakee, dat is er uit.'
Laatst nog, rond de discussie over de mogelijke komst van een vertrekcentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in Amsterdam, liet de SP zich van haar slechtste kant zien, vindt Haffmans. 'We zijn toen met verschillende groepen om de tafel gaan zitten. Samen spraken we af tot na de raadsvergadering te wachten met het uitbrengen van een persbericht. Ook de SP vond dat oké. Maar terwijl ze dat zeiden, ging er al een persbericht van hen uit over het vertrekcentrum, zonder ook maar welke andere organisatie te noemen. Zelfs niet een vluchtelingenorganisatie als het ASKV. En dat zijn toch de mensen die uiteindelijk de acties tegen zo'n centrum zullen organiseren, en dan doen wij mee. Dat je die dan schoffeert...! Daar doe je de zaak geen goed mee. De SP krijgt even aandacht van de pers en vervolgens laten ze het uit hun klauwen glippen. Nou, bedankt.' De tegenwerping dat de SP vroeger misschien helemaal niet had meegedaan met een dergelijk initiatief, gaat er bij Haffmans niet in. Hij gelooft niet dat de sympathie van de SP voor vluchtelingen oprecht is. 'Het is niet iets wat ze echt vinden.'

Andere politiek
Een hechte, niet-hiërarchische verhouding met de sociale bewegingen in de hoofdstad is van oudsher het paradepaardje van AA/DG. De stadspartij ontstond eind jaren negentig vanuit de verschillende referendumcomités, actievoerders van diverse pluimage en de lokale afdelingen van zowel de Groenen als de SAP. Niet alleen de fractie maar ook actie, op straat en in de raad, het zijn idealen van een andere vorm van politiek bedrijven waar ook Haffmans naar zegt te streven. 'Het is niet makkelijk, maar ik probeer het nog steeds. Dat doe ik ook veel sterker dan Hansje. Zij was het boegbeeld van AA, terwijl je haar nooit op acties zag. Ik heb als raadslid nog meegedaan met een bezetting van een uitzetcentrum op Schiphol.'
Tegelijkertijd slokt het raadswerk wel een heel groot deel van de tijd op. 'Het is slopend werk, omdat je in de raad goed beslagen ten ijs moet komen. En dat kost gigantisch veel tijd. Het betekent ook dat we in de raad aan sommige thema's niet toekomen. AA/DG zit bijvoorbeeld niet in de commissie werk en inkomen.'

Eigenlijk zou het actievoeren ook het werk moeten zijn van de vereniging AA/DG. Die draaide echter vanaf het begin niet soepel. Daar kan Haffmans, als voormalig bestuursvoorzitter, over meepraten. 'Iedereen had wel een ander idee over welke richting het op moest. Enkelen vonden het zelfs tijdverspilling als je je met illegalen bezighield. Want we waren groen!' Inmiddels loopt het beter, vertelt Haffmans, al slaagt AA/DG er nog onvoldoende in om de vereniging te koppelen aan het raadswerk. Een speciale coördinatiegroep moet voor de oplossing zorgen. Terwijl het bestuur zorg draagt voor de financiën en de administratie, heeft die coördinatiegroep de handen vrij om acties te organiseren. Bovendien blijken veel activisten weliswaar geen zitting te willen nemen in het bestuur van een politieke partij, maar wel in een coördinatiegroep. En nee, dat is niet ondemocratisch, vindt Haffmans. 'De coördinatiegroep wordt ook gekozen door de ledenvergadering.'

Een en ander heeft volgens Jupijn Haffmans tot gevolg dat AA/DG het laatste jaar zichtbaarder is geworden in de stad. Hij heeft dan ook alle vertrouwen in de toekomst. De partij moet zetelwinst kunnen halen bij de volgende verkiezingen in 2006, denkt hij. Maar, voegt hij eraan toe, voor een echt andere politiek is meer nodig, meer beweging in de stad. 'Ik denk niet dat ik hier in de gemeenteraad de revolutie zit te veroorzaken. Het moet toch van sociale bewegingen komen.'

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren