Met een groei van twee naar acht zetels was Adelante Andalucia (Voorwaarts Andalusië) op 17 mei de grote winnaar bij de regionale verkiezingen voor het parlement van Andalusië (9 miljoen inwoners). Adelante behaalde met meer dan 400.000 stemmen (169.000 in 2022) bijna tien procent van de stemmen. In Cádiz en Sevilla werd Adelante de tweede partij met meer stemmen dan het extreemrechtse Vox.

De Partido Popular werd opnieuw de grootste partij, maar verloor vijf zetels en daarmee de absolute meerderheid. Daardoor is PP afhankelijk van het extreemrechtse Vox dat met 13,8 procent van de stemmen een kleine groei kende en een zetel erbij kreeg. De PSOE, die Andalusië van 1982 tot 2019 regeerde, bleef de tweede partij, maar verloor 1,4 procent van haar stemmen en daarmee twee zetels. Ook Por Andalucía (Verenigd Links, Podemos, en Sumar) verloor 1,4 procent van haar stemmen maar behield haar vijf zetels. Net voldoende om een parlementaire fractie te kunnen vormen.

Adelante Andalucía, in 2021 [1] onder leiding van Teresa Rodríguez heropgericht, definieert zichzelf als Andalusisch nationalistisch, antikapitalistisch, feministisch en ecosocialistisch. De beweging verenigt organisaties zoals Anticapitalistas Andalucía, Primavera Andaluza, Defender Andalucía en Partido de la Izquierda Andalucista (IzAnd), naast een groeiend aantal onafhankelijke activisten georganiseerd in lokale afdelingen.

Adelante groeide door te strijden voor brede steun met een campagne over de essentiële kwesties die Andalusië raken: huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en onzekerheid op de arbeidsmarkt. Vanuit een links, ecologisch, feministisch en publiek perspectief en wist daarmee een generatie jongeren te bereiken en te mobiliseren die verontwaardigd is over hun leefomstandigheden.

Om het belang van de Andalusische soevereiniteit te begrijpen is het noodzakelijk om naar de achtergestelde economische positie van Andalusië te kijken. In een interview met Jacobin Latijns Amerika zei lijsttrekker José Ignacio García [2] daarover:

‘Andalusië is een ondergeschikte natie binnen de Spaanse staat. We spreken van het concept van een opofferingszone, waarbij bepaalde gebieden van de staat de rol vervullen die sommige academici, zoals Delgado Cabeza, de achtertuin van de kapitalistische ontwikkeling hebben genoemd.

(…)

‘Tegenwoordig is het land in Andalusië in minder handen dan een halve eeuw geleden. De situatie voor landarbeiders blijft heel zwaar en we zijn getuige van wat we de 'uberisering' van het platteland zouden kunnen noemen, met de komst van nieuwe landeigenaren in de vorm van investeringsfondsen en buitenlands kapitaal.

‘Maar er zijn andere sectoren waar we dat proces in het huidige klimaat duidelijk aan het werk zien. Toerisme is daar een voorbeeld van. In de internationale arbeidsverdeling is Andalusië veroordeeld tot een enorm oneerlijk toeristisch model.

‘Dat model is gebaseerd op extreem precaire arbeidsomstandigheden, de toenemende concentratie van rijkdom in grote hotelketens en een steeds geconcentreerdere horecasector met banden met de vastgoedmarkt. Dat leidt tot het ontstaan ​​van fenomenen zoals de toeristische appartementensector: Andalusië heeft het hoogste aantal in Europa en die sector wordt vaak gemonopoliseerd door grote verhuurders en investeringsfondsen.

‘Toerisme is een cruciale sector in Andalusië, gebaseerd op goedkope arbeid, enorme winstmarges en een afvloeiing van rijkdom naar een minderheid die ver afstaat van de belangen van de Andalusische arbeidersklasse. Een model dat vandaag de dag een duidelijk voorbeeld is van economisch extractivisme in de 21e eeuw. Eén feit illustreert dat treffend: we ontvangen meer dan 33 miljoen toeristen per jaar, terwijl bijna 50 procent van de Andalusische bevolking geen enkele week vakantie per jaar kan opnemen.

‘Een ander interessant voorbeeld is de rol die ons is toebedeeld in de ecologische transitie die wordt aangevoerd door het zogenaamde groene kapitalisme. Op dit moment is er in het landelijke Andalusië een heel ernstig conflict gaande, omdat er grootschalige zonne-energiecentrales en biogasinstallaties worden gebouwd. Dat heeft een verwoestende impact op het milieu, vernietigt de bestaansmiddelen van veel regio's en zet de bevolking onder druk, waardoor ze vaak gedwongen worden te kiezen tussen werk en gezondheid.

‘Ze hebben besloten dat Andalusië de 'batterij' van Zuid-Europa moet worden, waar energie wordt opgewekt door multinationals, terwijl eeuwenoude olijfgaarden worden vernietigd. Dat gebeurt tegelijkertijd met protesten in wijken van Sevilla, Córdoba en Granada vanwege de herhaalde stroomonderbrekingen tijdens de hete zomer.

‘Dat zijn allemaal treffende voorbeelden van de ondergeschikte rol van Andalusië in dienst van het kapitaal, waarop alleen een antwoord te vinden is vanuit een perspectief dat Andalusische soevereiniteit combineert met ecosocialisme.’

In onderstaand artikel analyseert Floren Ramírez, activist van Adelante Andalucía, de redenen voor het succes van zijn partij. (redactie Grenzeloos)

Redenen die het succes van Adelante verklaren

Sinds Adelante Andalucía (Voorwaarts Andalusië) op 17 mei zijn zetelaantal in het Andalusische parlement verviervoudigde, zijn de analyses over de redenen daarvoor als paddenstoelen uit de grond geschoten. Met wisselend succes is er geprobeerd verklaringen te vinden en uiteen te zetten. Ik heb enkele artikelen gelezen die naar mijn mening heel goed onderbouwd waren, maar ook andere die in een zee van verwarring zwommen. Het ergste dat ik heb gezien, was misschien wel de bewering dat het succes te danken was aan de glimlach van de kandidaat. We kunnen niet ontkennen dat José Ignacio García een oprechte en eerlijke glimlach heeft. Maar beweren dat dat een verkiezingsresultaat kan veranderen, is op zijn zachtst gezegd een gewaagde bewering.

We moeten een minder oppervlakkige analyse maken. Hoewel het ook waar is dat de verklaringen vaak minder ingewikkeld zijn en voor het grijpen liggen, als we de gebeurtenis zonder vooroordelen en zo dicht mogelijk van binnenuit benaderen. Ik ga proberen een paar redenen op te sommen die ik het meest significant vind voor de stijging van het aantal stemmen voor Adelante.

Een huis bouw je niet in twee dagen

Het goede resultaat van Adelante Andalucía kan niet worden verklaard zonder te beseffen dat hier jarenlang geduldig aan is gewerkt. Met intensief werk in het parlement. Maar ook, en vooral, met een opbouw die nauw verbonden is met het gebied. Overal in Andalusië zijn er afdelingen van Adelante ontstaan. Er is ook dagelijks actief werk verricht, waarbij de campagnes van de partij naar alle mogelijke plaatsen zijn gebracht. Door te debatteren en in dialoog te gaan met de samenleving. Door deel te nemen aan conflicten, vakbondsacties, demonstraties ter ondersteuning van het Palestijnse volk, de strijd van de LHBTIQ-gemeenschap en de feministische beweging.

Adelante bestaat uit activisten die al actief waren in verschillende strijdbewegingen nog voordat het politieke project bestond, iets wat duidelijk te zien is aan de samenstelling van de parlementaire fractie die uit de laatste verkiezingen is voortgekomen.

Een organisatie die de afgelopen jaren onvermoeibaar heeft gewerkt, zowel binnen als buiten het parlement, en die bestaat uit activisten die rechtstreeks uit de strijd komen. Dat is Adelante. Iets heel anders dan een voorbijgaande mode, zoals soms wordt gesuggereerd.

Je bouwt een huis ook niet vanaf het dak

Bij Adelante Andalucía zijn we hyperleiderschap uit de weg gegaan. Door woordvoerdersposten te verdelen en aflossingen te bevorderen. Door die filosofie te volgen, waren we in staat het vertrek van Teresa Rodríguez [3] als het meest publieke gezicht van het project en haar terugkeer naar haar vroegere leven, naar haar werk als lerares op een middelbare school, het hoofd te bieden. Dat alles vanuit het idee dat niemand zich in dit soort taken mag vastbijten, dat de beste manier om de arbeidersklasse politiek te vertegenwoordigen is door er deel van uit te maken.

We deden dat allemaal en er werd ons verteld dat we ons niet zouden herstellen van zo'n beslissing. Dat de afhankelijkheid van de publieke figuur te groot was. Dat we met zo weinig tijd niet de geschikte persoon zouden vinden om de volgende verkiezingsstrijd goed aan te gaan.

Maar het blijkt dat het goed uitpakt. José Ignacio García nam het stokje over terwijl hij voor het grootste deel van het electoraat vrijwel onbekend was en de resultaten zijn uiteindelijk beter dan de vorige. Als er een goed team achter staat en een actieve achterban, dan is het mogelijk. In ieder geval moet ook worden gezegd dat José Ignacio García niet zomaar uit de lucht kwam vallen in de politiek. Hij had een lange staat van dienst in de alternatieve politieke en activistische scene, waar hij al vanaf jonge leeftijd deel van uitmaakte. Al die opgebouwde ervaring is de afgelopen jaren zichtbaar geweest in het Parlement en tijdens de laatste campagne.

Het sterkt ons in de overtuiging dat, zoals we al zeiden, je een huis niet vanaf het dak kunt bouwen. Dat alle projecten die gebaseerd zijn op een mediafiguur, maar zonder wortels die dat ondersteunen en zonder een diepgaande politieke en programmatische overeenstemming, gedoemd zijn te mislukken. We zullen ons huis blijven bouwen vanaf de fundering, met geduldig werk. En we zullen 'unitaire' projecten mijden die gebaseerd zijn op figuren met een zekere media-aandacht, waarrond men probeert een project op te bouwen zonder debat en echte afspraken. Want zonder een grondig debat over de politieke lijnen en het programma kan er geen echte overeenstemming bestaan. Ook omdat acht zetels in het Parlement niets waard zijn als er geen organisatie achter staat die hen werk en dekking biedt. Het is van essentieel belang dat de electorale groei zo goed mogelijk aansluit bij een realiteit buiten het Parlement die de electorale groei kan ondersteunen.

Om een huis te bouwen is een bouwtekening nodig

Als we een huis bouwen zonder de bouwtekening te respecteren waarop het is ontworpen, lopen we een ernstig risico op instorting. Op dezelfde manier moet een organisatie een leidraad hebben waarop ze haar dagelijkse werk kan baseren. Een leidraad die juist moet worden gerespecteerd om een instorting van het project te voorkomen.

De afgelopen jaren hebben we gezien hoe bepaalde partijen een zeer radicaal discours voerden om vervolgens, bij de eerste de beste gelegenheid, hun politieke optreden aan te passen aan een regering met de PSOE, waarbij ze een groot aantal principes opgaven. De oude politiek van het retorisch hoogstaande discours en het minimale programma. We hebben gezien hoe ze, zonder de regering te laten vallen, schandalige zaken als het verraad aan het Sahrawi-volk hebben geaccepteerd. Ook verhogingen van het defensiebudget die, naast vele andere politiek twijfelachtige zaken, een onvermijdelijke bezuiniging op de sociale uitgaven betekenen.

Het is goed om te onthouden dat de coalitieregering [PSOE en Unidas Podemos] zich in de vorige zittingsperiode heeft onderworpen aan Marokko wat betreft het beleid ten aanzien van de Sahara. En dat de verhogingen van het defensiebudget zowel in de vorige coalitieregering als in de huidige hebben plaatsgevonden, met Unidas Podemos en met Sumar, hoezeer sommigen nu ook willen doen alsof ze onverzettelijk zijn ten aanzien van defensie-uitgaven.

De politieke slingerbewegingen, de wendingen zonder vangnet, worden doorgaans niet gemakkelijk geaccepteerd door een electoraat dat dit ervaart als verraad, als een verandering van koers ten opzichte van wat tijdens de campagne werd verdedigd en op basis waarvan veel mensen op een concreet project hebben gestemd. Dat wordt uiteindelijk allemaal betaald met de overgang naar politieke onbeduidendheid en de afgrond van de verdwijning. Daarvan hebben we de afgelopen jaren voorbeelden gezien. Van de uiterst zwakke positie van IU na de coalitieregering met de PSOE in de Junta de Andalucía tot hetzelfde scenario voor Podemos na een soortgelijke ervaring in de centrale regering. Men vermoedt dat iets soortgelijks, of zelfs erger, zal gebeuren met Sumar aan het einde van de huidige zittingsperiode.

Adelante Andalucía is een Andalusische, antikapitalistische, ecosocialistische en feministische partij. Op basis daarvan voeren we politiek en doen we ons best om niet van het script af te wijken. Omdat we begrijpen dat we geen deel kunnen uitmaken van sociaal-liberale regeringen met de PSOE zonder onze politieke identiteit te verliezen, doen we dat simpelweg niet. Binnen dat soort regeringen is het hoogst haalbare het systeem beheren zonder substantiële of significante veranderingen. Daar is Adelante niet voor gekomen.

We willen niet van het script afwijken. Dat is een van de redenen waarom we geen coalities hebben willen vormen en ook nu niet willen vormen met linkse organisaties die als onmiddellijke doelstelling hebben voldoende stemmen te behalen om opnieuw coalitieregeringen met de PSOE te vormen waar de resultaten dat toelaten. Iets wat de kandidaat van Por Andalucía [Voor Andalusië] tijdens de afgelopen campagne tot vervelens toe heeft herhaald. Iets wat overigens niet erg goed lijkt te werken, gezien de behaalde resultaten.

We hebben gezien dat er, zoals de stemmen lijken aan te tonen, een linkse kiezersgroep is die de politiek van de regeringspartijen beu is. Een kiezersgroep die niet wil kiezen tussen het slechte of het ergste. Tussen het steunen van een corrupte regering die in feite regeert voor de grote bedrijven en de niet minder grote investeringsfondsen, of het opslokken door extreemrechts.

Adelante heeft een duidelijk op klasse gebaseerde Andalusische visie naar voren gebracht en heeft bij elke gelegenheid daarnaar gehandeld. Het feit dat de partij uiteindelijk trouw is gebleven aan haar lijn, de ontvangen stemmen niet heeft verraden en dat zowel tijdens de campagne als daarbuiten duidelijk heeft gemaakt, heeft uitstekende resultaten opgeleverd.

Eerlijk duurt het langst

Het regime van '78 heeft vanaf het begin van zijn bestaan een virus geïnjecteerd dat ervoor zorgt dat de parlementaire zetels uiterst comfortabel zijn en dat niemand dat comfort wil opgeven. Politieke integriteit kan op de achtergrond raken als dat betekent dat bepaalde privileges en voordelen in gevaar komen. Hierdoor kan corruptie zich keer op keer voordoen of kan er bij de eerste de beste gelegenheid sprake zijn van politieke overstap. En, wat nog erger is, het leidt tot het gevaarlijke idee dat 'iedereen hetzelfde is', waarmee wordt bedoeld dat je geen enkele politicus kunt vertrouwen. Ik geloof niet dat iedereen hetzelfde is; ik geloof dat er ondanks alles eerlijke mensen zijn in de parlementen, de gemeenteraden of in het nationale parlement. Mensen met een diepe toewijding aan het openbaar bestuur die oprecht geloven in wat ze doen. Het probleem is dat het niet volstaat om eerlijk te zijn; je moet het ook met daden bewijzen.

Salarissen die ver boven het gemiddelde liggen, onkostenvergoedingen die niet hoeven te worden verantwoord, dienstauto's, enzovoort, maken deel uit van de privileges van het lidmaatschap van de Junta de Andalucía. Adelante Andalucía heeft een intern protocol dat voorkomt dat er meer dan een fatsoenlijk salaris wordt ontvangen; onkostenvergoedingen moeten worden verantwoord en niemand houdt over wat hij of zij niet heeft uitgegeven voor de uitoefening van zijn of haar functie. Geen enkel parlementslid van Adelante heeft of zal ooit een dienstauto hebben. Ook al betekent het dat men ongemakkelijke reizen met het openbaar vervoer moet maken als men niet over een eigen auto of rijbewijs beschikt. De kiezer waardeert dat allemaal en, ook al lijkt het er niet op, uiteindelijk komt alles toch aan het licht.

Uiteindelijk is eerlijkheid een waarde als we onze gelijken willen vertegenwoordigen. Niemand mag de arbeidersklasse verlaten om zich er vervolgens van te verwijderen door middel van privileges en extraatjes. Als dat gebeurt en je een beroepspoliticus wordt met een maandelijks inkomen dat veel hoger ligt dan het gemiddelde van je klasse, dan vertegenwoordig je niet langer die klasse die je zegt te verdedigen.

Andalusisten

Ik zou spreken van klasse-andalusisme. In de wetenschap dat het ene met het andere samenhangt. Dat het andalusisme, vanwege zijn ontwikkeling en de Andalusische sociale realiteit, noodzakelijkerwijs klassegebonden moet zijn. Dat de Andalusische arbeidersklasse een adequate ontwikkeling van het andalusisme nodig heeft voor haar emancipatie. [4]

Het debat over de centrale rol van het Andalusisme in de Andalusische politieke opbouw is niet nieuw voor Adelante. We hebben het over een partij die zich vanaf het begin als Andalusistisch definieert en waarin verschillende politieke stromingen naast elkaar bestaan, maar die allemaal Andalusistisch zijn.

Andalusisme betekent echter niet dat je de vlag tevoorschijn haalt als er verkiezingen zijn of die op verkiezingsposters zet. Het betekent niet dat je de Spaanse vlaggen op bijeenkomsten als bij toverslag laat verdwijnen en ze vervangt door Andalusische vlaggen, zoals de PP doet. Het heeft evenmin zin om je tijdens de verkiezingscampagne vanuit links als Andalusist te vermommen, maar dat de vier daaropvolgende jaren te vergeten.

We hebben altijd gedacht dat het Andalusisme een intrinsieke emancipatorische waarde heeft. Dat het erg moeilijk is om in Andalusië een klassepolitiek te voeren zonder die gedachtegang te integreren. Ook dat we het niet hadden over iets dat opportunistisch moest worden overgenomen of waar tijdelijk aan moest worden gewerkt. We denken dat het Andalusisme al een centrale rol heeft gespeeld in de mobilisaties van de overgang en dat het vroeg of laat weer een centrale rol zal spelen.

Al jaren is er een nieuwe opleving van het Andalusisme waarneembaar, vooral onder jongeren. Met een diepe culturele lading, maar ook in tegenstelling tot extreemrechts en zijn symboliek. De Andalusische vlag draagt in zich het voorbeeld van grote eerdere strijd, terwijl de Spaanse vlag het meest verouderde en reactionaire vertegenwoordigt. Veel jonge mensen lijken dat te hebben begrepen en ongetwijfeld is een belangrijk deel van de stemmen voor het goede resultaat van Adelante hieraan toe te schrijven.

Vertel me met wie je omgaat en ik zal je zeggen wie je bent

We hebben eerder al verwezen naar het duidelijke standpunt van Adelante om niet deel te nemen aan coalitieregeringen met de PSOE. We breiden dit uit tot het niet deelnemen aan coalities met die politieke krachten die de regering van Pedro Sánchez ondersteunen.

We hebben dat vóór de verkiezingen duidelijk gezegd. We zouden niet deelnemen aan een van bovenaf opgezette linkse coalitie met regeringsgezinde krachten waarmee we geen fundamentele overeenkomsten hadden. Adelante wilde en wil nog steeds zijn eigen weg gaan, of dat doen als zich ooit de gelegenheid voordoet met krachten die in wezen gelijkgestemd zijn. Hier is het gezegde 'vertel me met wie je omgaat en ik zal je zeggen wie je bent' zeer toepasselijk. Het is beter om de weg alleen te bewandelen en een Andalusische soevereinistische kracht op te bouwen met een diep gevoel voor klasse, die deelname vermijdt aan regeringen die het regime ondersteunen en, terloops, helpen de mobilisatie op straat te neutraliseren.

Men heeft ons aangevallen met het idee dat we de eenheid van links zouden verbreken tegenover de opkomst van extreemrechts. Maar eenheid wordt hier gebruikt als een regelrechte lege betekenisdrager. Niemand kent de ideologische grondslagen van de bevorderde eenheidsakkoorden, afgezien van de afgezaagde zin 'extreemrechts een halt toeroepen'. Een eenheid moet tot stand komen op basis van fundamentele basisakkoorden, met het nodige debat en de nodige tijd. Je zet geen kandidatuur op vanuit het niets en op basis van de verdeling van plaatsen op de lijsten.

Het gebrek aan debat en de totale onverschilligheid om tot inhoudelijke afspraken te komen, is het enige dat de gezamenlijke lijst voor de Andalusische verkiezingen kan verklaren tussen degenen die als hoofddoel hadden om de regering met de PSOE te blijven steunen en dat indien mogelijk in Andalusië te herhalen, en degenen die (in ieder geval voor de schijn) zeer strijdlustig zijn geweest tegen de coalitieregering.

Uiteindelijk kun je niet blijven volhouden dat het gebrek aan eenheid binnen links een negatieve invloed heeft op de verkiezingsresultaten. Adelante heeft een eigen campagne gevoerd, met een eigen boodschap. Zonder de rechtse partijen te sparen, maar ook zonder te zwijgen over de zwarte gaten in de centrale regering. Een Andalusische campagne met klasse en een duidelijk begrijpelijke boodschap. Dat allemaal tegenover kandidaten die niemand echt goed begrijpt, waarvan sommigen zelfs met Latijnse uitdrukkingen strooien. Zoals ik ergens al heb gelezen, waren wij 'de linkse beweging die normaal sprak'. Ik zou er bovendien aan toevoegen dat wij de linkse beweging waren die voor zichzelf sprak, zonder gebonden te zijn aan regeerakkoorden. We hebben ook duidelijk en zonder halve maatregelen tegen extreemrechts gesproken en hen recht in het gezicht gezegd wat ze werkelijk zijn.

Kortom en als conclusie: Adelante Andalucía heeft de vruchten geplukt van jarenlang voorbereidend werk, bekroond met een goed opgezette campagne, vanuit ideologische onafhankelijkheid en duidelijk vanuit de klasse. We hadden een goede kandidaat die zeker invloed heeft gehad op de resultaten, maar we zijn ons ervan bewust dat hij alleen, zonder een grote achterban, niet hetzelfde zou hebben bereikt.

Strijdbare toewijding, ideologische duidelijkheid en heldere taal zonder er doekjes om te winden.

Noten

1. Adelante Andalucía was in eerste instantie een verkiezingsalliantie die in voorjaar 2018 werd gevormd door Podemos Andalucía, Izquierda Unida, Primavera Andaluza en Partido de la Izquierda Andalucista (IzAnd) om mee te doen aan de Andalusische regionale verkiezingen later dat jaar. Adelante Andalucía behaalde met Teresa Rodriguez als lijsttrekker 17 zetels. Rodriguez, lid van Anticapitalistas, was eerder met 85 procent van de stemmen gekozen tot algemeen secretaris van Podemos Andalucía.

Nadat ze in februari 2020 hun voornemen hadden aangekondigd om Podemos te verlaten, werden Teresa Rodríguez en de overige voormalige Podemos-parlementsleden die bij Anticapitalistas waren aangesloten, in oktober 2020 uit de Adelante fractie gezet. Anticapitalistas stapte uit Podemos omdat die was toegetreden tot de regering Sánchez (PSOE).

In 2021 werd Adelante Andalucía op initiatief van Teresa Rodriguez heropgericht met als deelnemende organisaties Anticapitalistas Andalucía, Primavera Andaluza, Partido de la Izquierda Andalucista (IzAnd) en Defender Andalucía. 

2. José Ignacio García is lid van Anticapitalistas Andalucía.

3. Teresa Rodríguez verliet in december 2022 de fractie van Adelante Andalucía omdat haar termijn als volksvertegenwoordiger zoals afgesproken in de gedragscode van Adelante erop zat en werd weer lerares op een middelbare school. Van 2014 tot 2015 had ze voor Podemos in het Europese Parlement gezeten om daarna terug te keren naar Andalucía om daar Podemos te leiden in de regionale verkiezingen. Van 2015 tot eind 2022 had ze een zetel in het Andalusische parlement.

Nadat ze op 17 mei op sociale media was aangevallen omdat ze bij het stemmen haar hoofd had bedekt met een kufiya – een symbool van Palestijns verzet – maakte ‘Tere’, 44 jaar en moeder van twee jonge dochters, bekend dat ze kanker heeft en daarvoor met chemotherapie was behandeld. Om die reden had ze geen rol gespeeld in de verkiezingscampagne.

4. Veelzeggend is dat de vlag van de Andalusische arbeidersbeweging de groen-witte vlag is.

Floren Ramírez is lid van Adelante Andalucía en van Anticapitalistas, onze zusterorganisatie in de Spaanse Staat.

Dit artikel stond op Viento Sur. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.