Borderless

19 August 2019

Verdriet en woede in Griekenland

Verspreid door Griekenland - in Athene, Thessaloniki en zelfs op vakantie-eiland Korfu - hebben demonstranten met woede en verdriet gereageerd op de dood van een vijftienjarige jongen, Alexandros Grigoropoulos. Op verschillende plaatsen hebben hevige rellen plaatsgevonden.

De lezingen van Alexandros' dood variëren. Volgens de politie werden agenten belaagd door tientallen agressieve relschoppers met stenen en molotovcocktails en is de jongen het slachtoffer geworden van een 'waarschuwingsschot' dat hem 'per ongeluk' in de buik raakte. Ooggetuigen vertellen een heel ander verhaal. De wijk waar de schietpartij plaatsvond, Eksarchia in Athene, biedt een thuis aan talrijke alternatieve jongeren en linkse activisten - de politie gedraagt zich er alsof het 'bezet gebied' is. De Griekse politie heeft een gewelddadige reputatie en het gebrek aan sympathie is dan ook wederzijds. Toen de politieauto in de wijk verscheen werd deze niet met open armen onthaald. Een groepje omstanders liet door het gooien van enkele stenen en waterflessen naar de auto weten dat de politie niet welkom was. De agenten zouden daarop teruggekeerd zijn en een van hen zou daarop gericht op de tiener hebben geschoten.

De dood van de jongen komt in een periode van oplopende sociale spanningen: Griekenland is de laatste tijd regelmatig het toneel van stakingen, demonstraties en rellen. Al langer dan een jaar wordt er geprotesteerd tegen bezuinigingen in het onderwijs en sociale voorzieningen en tegen voortdurende werkeloosheid. De politie heeft de afgelopen maanden in toenemende mate geweld gebruikt tegen de demonstranten. De dood van Alexandros is geen geïsoleerd incident: het was een dieptepunt in een langere geschiedenis van politiegeweld. De politie is een steeds grotere rol gaan spelen in het onderdrukken van de protesten. De politie is uitgebreid en in toenemende mate gewapend terwijl sociale en politieke rechten onder druk staan. De agent die Andreas doodde is lid van een nieuwe politie-eenheid, speciaal opgericht om bij demonstraties ingezet te worden.

De rellen moeten gezien worden in de context van het geweld van de Griekse staat, die met repressie reageert op iedere vorm van sociale onrust. De Griekse politie is berucht om haar gewelddadigheid tegen demonstranten en alternatieve jongeren. Hoewel de demonstranten vaak omschreven worden als 'anarchisten' is de beweging veel groter dan de anarchistische beweging in Griekenland. Groepen uit het hele linkse spectrum roepen op tot protest. Duizenden demonstranten eisen het ontslag van de minister van binnenlandse zaken en vervolging van de betrokken agenten. In verschillende steden waren er werkonderbrekingen omdat werknemers naar solidariteitsdemonstraties gingen. De al eerder aangekondigde staking tegen het economische beleid van de regering legde het land grotendeels plat en werd gedeeltelijk een protest tegen politiegeweld. Op de dag van Alexandros' begrafenis staakten leraren zodat scholieren naar de begrafenis konden gaan.

De regering weet niet goed hoe om te gaan met de protesten. De angst bestaat dat harde repressie op het moment alleen maar meet verzet oproept maar sommige leden van de regering roepen al om de inzet van het leger. Regeringsleider Karamanlis riep de oppositiepartijen op tot een deelname aan een 'dialoog voor nationale eenheid' maar wat hier uit zou moeten komen is onduidelijk. Toen scholieren maandag 8 december in grote getale deelnamen aan protesten bij politiestations en deze bekogelden met stenen, tomaten enzovoorts sloot de regering de scholen voor één dag 'uit rouw om de dood van de jonge student'. Door het sluiten van scholen en universiteiten hoopt de regering te voorkomen dat mensen bij elkaar komen en overgaan tot nieuwe protesten of bezettingen. Na de begrafenis van Alexandros vuurde de politie meermalen met scherp in de lucht in een poging om de demonstranten te intimideren. Televisiebeelden hiervan creëerden echter nog meer woede over het politieoptreden.

De regering staat zwak: ze kwam aan de macht met een nipte verkiezingsoverwinning en eerdere protesten hadden haar positie al ondergraven. De afgelopen staking was de tiende algemene staking sinds de rechtse partij Néa Dimokratía de regering vormde. De huidige beweging zal zeker niet zonder gevolgen blijven maar wat de precieze uitkomst zal zijn is nog onduidelijk. Grieks links hoopt op een kans om van een impopulaire regering af te komen en in het tegenoffensief te gaan. De regering hoopt dat als gevolg van de rellen de publieke opinie zich alsnog tegen demonstranten zal keren en dat ze de kwestie af kan afhandelen als een geïsoleerd incident. De twee betrokken agenten zijn opgepakt en de schutter wordt aangeklaagd voor doodslag. Onder druk van de beweging heeft zijn advocaat niet om vrijlating op borg gevraagd. De poging om Alexandros' dood af te doen als het resultaat van een verdwaald waarschuwingsschot is in ieder geval mislukt. Maar gerechtigheid is nog ver weg. De woede van de demonstranten houdt aan – en terecht.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren