Borderless

22 November 2019

Werken aan een vonk

Het platform ‘Keer Het Tij’ gaat het voortouw nemen voor de organisatie van een Nederlands Sociaal Forum (NSF). Het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie in de tweede helft van dit jaar – met ‘toppen’ in onder andere Amsterdam, Maastricht en Rotterdam - zou een goede aanleiding kunnen zijn voor het opzetten van een succesvolle en enthousiasmerende bijeenkomst van anderglobalisten in Nederland.

Hoewel het idee al langer sluimerde, werd tijdens het Europees Sociaal Forum in Parijs het plan voor een Nederlandse versie gelanceerd. In de weken daarna volgde meteen een eerste discussie over de opzet van zo'n project. 'Een NSF kan een ruimte zijn waar progressieve Nederlandse organisaties en individuen elkaar (beter) leren kennen, hun analyses aanscherpen en vooral demonstreren dat er alternatieven zijn voor het neoliberale Nederland en de neoliberale wereld', schreven Ralph en Christian van jongerensteunfonds Alert in een bijdrage. Kees Hudig van steunfonds X-Y waarschuwde dat vooral gelet moet worden 'op behoud van inhoud en diversiteit en vooral: radicaliteit.'

Doorbraak
Het spanningsveld tussen pluriformiteit en radicaliteit lijkt inherent aan de globaliseringsbeweging. Het is een noodzakelijke discussie, die voortdurend gevoerd moet blijven worden. Tegelijkertijd laat de ervaring in andere landen zien dat sociale fora, ondanks de onderlinge politieke verschillen, een bredere dynamiek van sociale strijd op gang kunnen brengen. Zo’n stimulans zou de beweging in Nederland goed kunnen gebruiken. Tot nu toe bleef een echte ‘doorbraak’ van de andersglobalisten uit. De grotere ngo’s en de vakbeweging – in landen als Frankrijk en Italië essentiële onderdelen van de beweging – lieten het hier veelal afweten. Pogingen om de beweging meer vorm en structuur te geven – van ATTAC Nederland tot het platform De Wereld is Niet te Koop – werden enkel gedragen door (activisten uit) kleine, radicale groepen en organisaties. En dat bleek onvoldoende te zijn.

Poldermodel
In de discussie is de achterblijvende ontwikkeling van de globaliseringsbeweging in Nederland vaak geweten aan het specifiek Nederlandse poldermodel, dat sociale bewegingen inkapselt en politieke matiging predikt. Een wel erg gemakkelijke verklaring, want op die manier leggen we de schuld immers volledig buiten onszelf. En hoe kan het dat de globaliseringsbeweging niet plotseling sterk is gaan groeien, nu een rechtse coalitie aan de macht is, die het poldermodel eenzijdig heeft opgezegd? Bovendien is in andere landen met min of meer soortgelijke overlegculturen wel sprake van een grotere globaliseringsbeweging. Zoals in Zweden en Duitsland, waar alleen al het platform ATTAC vele duizenden leden en tal van lokale vertakkingen heeft.

Het poldermodel is wel op indirecte wijze een van de oorzaken van het relatieve gebrek aan succes van de globaliseringsbeweging in Nederland. De kracht van deze 'beweging van de bewegingen' ligt in de verbanden die zij legt tussen gepolitiseerde groepen socialisten en anarchisten enerzijds, en one issue bewegingen van progressieve burgers anderzijds. Voorbeelden zijn vakbonden, gehandicaptenorganisaties en derdewereldgroepen. En juist aan dergelijke verbanden ontbrak het in de afgelopen jaren in Nederland. Zonder deze sociale bewegingen is de globaliseringsbeweging weinig meer dan een optelsom van de politieke organisaties die toch al actief zijn. Een overstijgende dynamiek, die kan leiden tot nieuwe en verdergaande samenwerking binnen een groeiend links, zal op die manier niet ontstaan.

Vonk
De SAP zal de laatste zijn om hier de conclusie uit te trekken dat een NSF gedoemd is te mislukken. De vonk die kan leiden tot een nieuwe dynamiek binnen links zal niet vanzelf ontstaan. Dat de politieke omstandigheden in Nederland tegenzitten mag geen excuus zijn om niets te doen. Voor de komende maanden is het zaak om enthousiast aan de slag te gaan met de organisatie van een NSF, zonder daarbij in de bekende valkuilen te stappen. Het NSF zal van begin af aan door een zo breed mogelijk spectrum van linkse organisaties gedragen moeten worden. Voorkomen dient te worden dat één organisatie of stroming het NSF 'claimt'.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren