De herdenkingen van de opstand en het bloedbad van de studenten van de Polytechnische Universiteit onder de junta van de kolonels in 1973 zijn elk jaar een vrij betrouwbare barometer van de sociale en politieke temperatuur in Griekenland.

Vorig jaar gebruikte de extreem-rechtse regering van Mitsotakis de pandemie als voorwendsel om de demonstraties te verbieden, maar ze vonden toch plaats! Dit jaar zou het voorwendsel te groot zijn geweest, aangezien het beleid van de premier massaal wordt afgekeurd, ongeacht de inspanningen van de media (waaraan de regering royaal 40 miljoen euro heeft uitgekeerd). Op 17 november waren de demonstraties overal massaal en natuurlijk ook in Athene (30.000 demonstranten), met een indrukwekkende aanwezigheid van jongeren. En ook al durfde Mitsotakis de provocatie niet door te zetten (terwijl hij 6.000 politiemensen inzette), de repressie was sterk in Thessaloniki, met ook intimidaties om te voorkomen dat jongeren naar de demonstraties zouden gaan.

Een veelbelovende sociale herfst?

Wat de laatste maanden is veranderd, is vooral het sociale klimaat. Terwijl de regering op maat gesneden werkgeverswetten goedkeurt, hebben onlangs zeer grote mobilisaties plaatsgevonden: de mobilisaties in de bezorg- en cateringsector bereikten in september hun hoogtepunt met een voorbeeldige staking van de bezorgers van het bedrijf efood, gesteund door vele klanten die hun abonnement opzegden. Het resultaat: meer dan 2.000 werknemers kregen een vast contract, waarbij rekening werd gehouden met hun anciënniteit. De mobilisatie in de sector werd voortgezet tegen de onzekere arbeidsomstandigheden en een nieuwe succesvolle staking voor veiligheidsuitrusting op 9 november... Tegen de weigering van hun vakbondsleiding in om verder in actie te komen tegen de beoordelingsgesprekken, zetten veel leraren de strijd voort tegen de rechtse minister.

​​​​​​​Rechtse vlucht naar veiligheid

Geconfronteerd met deze groeiende woede is rechts zichtbaar bezorgd en zijn er tekenen van verdeeldheid. Mitsotakis kiest voor versterking van de 'Orbaneske' koers, gesteund door de extreem-rechtse stroming in zijn partij en in de regering. Zo heeft hij, terwijl uit internationale enquêtes blijkt dat Griekenland het hoogste aantal antisemitische incidenten van Europa heeft, deze zomer een voormalige fascistische advocaat (zoon van de Griekse ideoloog van het nazisme) tot minister van Volksgezondheid benoemd. Deze staat bekend om zijn antisemitische uitlatingen, hetgeen de bezorgdheid van de Joodse gemeenschap heeft gewekt en als een provocatie wordt gezien in het licht van een zeer ernstige gezondheidssituatie (dagelijks sterven ongeveer 80 tot 90 mensen aan het coronavirus). Rechts weigert om de openbare gezondheidszorg te versterken.

Er is een reeks wetten aangenomen die doen denken aan de donkerste tijden, zoals een wetboek van strafrecht dat de vrijheid van meningsuiting onderdrukt... De inlichtingendiensten, onder de uitsluitende controle van Mitsotakis, vallen journalisten, advocaten en activisten lastig. De politie schijnt te kunnen doen wat ze wil: onlangs werd een jonge Roma-man gedood (er werden 36 kogels afgevuurd) door politieagenten die geen gehoor gaven aan bevelen om de achtervolging te staken... en die werden gesteund door de  minister van Ontwikkeling (voormalig fascistisch parlementslid) en door de minister van Politie!

Dit klimaat van intimidatie, gekoppeld aan een rampzalig ultraliberaal beleid, wekt geenszins de gewenste onderdanigheid op, maar versterkt een vanzelfsprekende strijdlust in het dagelijks leven. De volgende stap is hoe deze strijdbaarheid in de komende periode kan worden versterkt en georganiseerd, met het oog op de recente wetten tegen het stakingsrecht en de vakbonden in actie.

Dit artikel stond op l’Anticapitaliste. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.