Democratische socialisten in Oekraïne bieden kritische steun aan de centristische regering Zelensky. Vladyslav Starodubcev is een van de leiders van de linkse partij Sotsialniy Rukh. De 19-jarige vertelt dat hij wil dat het Westen wapens levert aan Oekraïne.

Als socialist had Vladyslav Starodubcev genoeg kritiek op de 'neoliberale' regering van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, zoals op een voorstel tot hervorming van de Oekraïense arbeidswetgeving dat het voor werkgevers gemakkelijker zou hebben gemaakt om werknemers om welke reden dan ook te ontslaan.

Maar sprekend vanuit Kyiv, met het geluid van artillerievuur op de achtergrond, zegt de 19-jarige Starodubcev – een leider van de linkse Sotsіalniy Rukh (Sociale Beweging), een kleine partij van democratische socialisten die zich grotendeels heeft geconcentreerd op anti-kapitalistische acties aan de basis in tegenstelling tot verkiezingspolitiek – dat er geen twijfel over bestond aan welke kant hij en zijn kameraden stonden toen Rusland 'deze verschrikkelijke oorlog' in hun land begon.

'Ik nam op de eerste dag van de oorlog het besluit dat ik blijf,' vertelt hij. Zijn familie koos ervoor om de hoofdstad van Oekraïne te ontvluchten, waardoor hij alleen achterblijft in hun appartement, waar hij zijn toevlucht zoekt in de woonkamer als kruisraketten de stad bestoken. 'Het is moeilijk om te slapen omdat een raket zomaar het gebouw kan raken en het kan elk moment gebeuren.'

Maar, voegde hij eraan toe, 'ik blijf omdat ik mijn rol wil spelen in deze situatie om mijn land te verdedigen, om mensen in nood te helpen. En als Oekraïne bezet wordt, om me te verzetten tegen die bezetting.'

Voor hem betekent verzet tegen de Russische invasie helpen bij de distributie van humanitaire hulp, zoals voedsel en medicijnen. Voor andere socialisten betekent het 'meedoen aan de oorlogsinspanningen om het leger te steunen.' En op dit moment betekent dat het steunen van de regering, waarbij Starodubcev Zelensky prijst voor het feit dat hij 'het land heeft verenigd' met zijn mediagenieke verzet.

Russische linkse mensen zijn minder pro-Russisch dan westerse linkse mensen

Dat betekent niet dat er geen kritiek is – in de belegerde stad Marioepol, bijvoorbeeld, vindt hij dat de staat meer had kunnen en moeten doen om de bevolking voor te bereiden op een Russische aanval, aangezien de stad een duidelijk strategisch doelwit is, en er zich nu een humanitaire ramp voltrekt.

Maar hij huivert bij de reactie van sommige linkse partijen in het buitenland.

Hoewel veel linkse partijen de invasie in Oekraïne hebben veroordeeld, is die veroordeling vaak vervat in wat hij ziet als excuses – in de stelling dat de aanvalsoorlog van het Kremlin werd uitgelokt door het Westen, in plaats van een product te zijn van revanchistisch Russisch nationalisme.

Net voordat hij mij te woord staat, had Starodubcev een gesprek met leden van Podemos, de populistische linkse partij in Spanje en de junior partner in een regeringscoalitie met de Socialistische Partij.

'Ze hebben een standpunt ingenomen dat luidt: 'We zijn tegen het sturen van wapens.' Ze werken anderen in Spanje die de Oekraïners proberen te helpen tegen – het is gewoon een dom, heel afschuwelijk beleid,' zegt hij.

'Ze hebben het idee dat Rusland zich verdedigt tegen de uitbreiding van de NAVO en dat ze gewoon hun redenen hebben om aan te vallen – dat is gewoon verkeerd en dom. Dit idee om geen wapens te sturen omdat het de oorlog kan verlengen is gewoon een misvatting over het Russische beleid,' zegt hij. 'Het doel van Rusland is om een marionettenregering te installeren en Oekraïne te vernietigen als iets soevereins, dat onafhankelijk van het Kremlin beleid voert. Dus hun argument is gewoon vóór bezetting.'

Ironisch genoeg, of misschien ook niet, 'zijn Russische linkse mensen minder pro-Russisch dan westerse linkse mensen, 100%,' zegt Starodubcev. 'Ze begrijpen hun regering een stuk beter dan DSA of Podemos of de Stop the War Coalition in Groot-Brittannië. Ze zijn fel gekant tegen Poetin. Ze zijn fel gekant tegen de oorlog – ze proberen hem te saboteren.'

Socialisten in Oekraïne roepen op tot concrete acties, zoals het kwijtschelden van de buitenlandse schuld van het land – nu 118 miljard euro, bijna het tienvoudige van wat het in 2000 was. Dat is niet controversieel onder linkse mensen elders.

Maar wat Oekraïne nu nodig heeft is steun voor de gewapende strijd tegen het Russische militarisme, aldus Starodubcev.

Oekraïners tegen 'imperialistische agressie'

'Natuurlijk steunen we het sturen van wapens naar het Oekraïense verzet en het Oekraïense leger,' zegt hij. 'Ik denk dat veel socialisten er bij hun regering op moeten aandringen om vliegtuigen te sturen, om antilucht- of antitankwapens te sturen, om het Oekraïense volk te verdedigen.'

'Het is een oorlog van het Oekraïense volk tegen imperialistische agressie,' voegde hij eraan toe. 'En het is heel vreemd voor mij, de reactie van Westers links, die gewoon negeert dat het Oekraïense volk vecht voor hun leven – voor hun onafhankelijkheid.'

Buiten Oekraïne hebben nieuwskanalen en linkse discussiegroepen buitensporig veel tijd besteed aan debatten over wat zowel Starodubcev als de Amerikaanse regering als iets kansloos beschouwen: een no-fly-zone.

Dat is een eis van Zelensky die zou inhouden dat NAVO-leden mogelijk Russische vliegtuigen in Oekraïne zouden neerschieten – een direct conflict tussen kernmachten.

'Ik vermijd dit debat over een vliegverbod meestal, omdat het echt onwerkelijk is – het zal niet gebeuren,' zegt Starodubcev. Het is ook niet nodig, voegde hij eraan toe, waarbij Zelensky er misschien alleen maar om vraagt als tactiek om te krijgen wat hij echt wil: de mogelijkheid om er zelf een op te leggen.

Het land heeft geen behoefte aan buitenlandse militaire laarzen op de grond of NAVO-vliegtuigen in de lucht. Het 'heeft straaljagers en luchtafweerapparatuur nodig om zijn steden te verdedigen tegen bommen en raketten,' zegt Starodubcev. 'Ik denk dat Oekraïne stand kan houden – als het genoeg wapens zou hebben.

Blijven om een boodschap te sturen

In de tussentijd is hij van plan te blijven, vastbesloten om te helpen een socialistisch Oekraïne op te bouwen uit de as van de oorlog.

Links in Oekraïne zelf is niet bijzonder sterk, ook al is haar beleid inzake gezondheidszorg en georganiseerde arbeid populair, maar ze werd verzwakt door  de associatie in de ogen van de bevolking met Rusland. Toen Moskou in 2014 de Krim annexeerde, deed het dat met de steun van de communistische partij van Oekraïne. En hoewel die partij niet bepaald progressief is – een combinatie van sociaal conservatisme en heimwee naar het stalinisme en het Sovjetimperium – heeft ze de linkse partijen bezoedeld in de ogen van een bevolking die de Oekraïense identiteit heeft omarmd.

Dat is voor een deel de reden waarom Starodubcev in Kyiv blijft. Het is het juiste om te doen, gelooft hij (hoewel hij niet oordeelt over degenen die zijn vertrokken), maar het is ook een soort propaganda van de daad: laten zien dat Oekraïense rechts-nationalisten – een reëel probleem, geeft hij toe, verergerd door de oorlog maar overdreven door de Russische propaganda – niet het monopolie hebben op patriottisme in een tijd van oorlog.

Dat is ook de reden waarom hij erop staat dat zijn echte naam wordt gepubliceerd, ook al kan dat hem in gevaar brengen als Moskou ooit de hoofdstad inneemt.

'In deze situatie is het beter om onze echte naam te gebruiken om ons standpunt te laten horen, want we proberen [te laten zien] dat links stemt voor wapenlevering' – en tegen een buitenlandse invasie van Oekraïne is, zegt hij. Bovendien 'denk ik niet dat er veel risico's zijn, want de Russische inlichtingendienst is behoorlijk dom, zou ik zeggen.'

Dit artikel stond op Business Insider. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.