Hier publiceren we alvast een eerste commentaar van Tariq Ali, eerder verschenen op de website van de Britse krant The Guardian. De komende tijd zullen we meer commentaren en analyses publiceren.

Egypte ontsteekt in vreugde

Een vreugdevolle nacht in Caïro. Wat een geluk om te leven, om een Egyptenaar te zijn, om een Arabier te zijn. Op het Tahrir plein scanderen de mensen 'Egypte is vrij!' en 'wij hebben gewonnen!'.
Het opstappen van enkel Mubarak zelf en het terugkrijgen van het merendeel van de geroofde 40 miljard dollar zou in Egypte en in de regio al ervaren worden als een grote politieke overwinning. Het zal nieuwe krachten in beweging brengen. Zoals Tunesië laat zien, is het niet makkelijk om een natie die miraculeuze massa-mobilisaties en een enorme stijging van het politieke bewustzijn heeft meegemaakt te onderdrukken.
De geschiedenis van Arabië, niettegenstaande uiterlijke indrukken, is niet statisch. Kort na de Israëlische overwinning die in 1967 het einde betekende van het seculiere Arabisch nationalisme dichtte een van de grote Arabische dichters, Nizar Qabbani:

Arab children,
Corn ears of the future,
You will break our chains.
Kill the opium in our heads,
Kill the illusions.
Arab children,
Don't read about our suffocated generation,
We are a hopeless case,
As worthless as a water-melon rind.
Don't read about us,
Don't ape us,
Don't accept us,
Don't accept our ideas,
We are a nation of crooks and jugglers.
Arab children,
Spring rain,
Corn ears of the future,
You are the generation that will overcome defeat.

Hoe gelukkig zou hij zijn geweest om zijn voorspelling vervuld te zien.
De nieuwe golf van massale oppositie kwam in een tijdperk waarin radicale, nationalistische partijen ontbreken in de Arabische wereld en dit bepaalde hun tactieken: grote bijeenkomsten in symbolische plaatsen waarmee de autoriteiten direct uitgedaagd werden. Alsof de demonstranten wilden zeggen: 'wij laten zien hoe sterk we zijn maar we willen onze kracht niet testen omdat we er niet voor georganiseerd of op voorbereid zijn – maar als jullie ons neermaaien, denk er dan aan dat de hele wereld toekijkt'.

Dit vertrouwen op de wereldwijde publieke opinie is ontroerend maar ook een teken van zwakheid. Indien Obama en het Pentagon het Egyptische leger opgedragen hadden het plein schoon te vegen, ongeacht de gevolgen, zouden de generaals gehoorzaamd hebben maar het zou een extreem riskante operatie zijn geweest – voor hen, niet voor Obama. Een dergelijk bevel had de legerleiding kunnen isoleren van de gewone soldaten en de lagere officieren: veel van hun familieleden nemen deel aan de protesten en velen van hen beseffen dat de massa's aan de goede kant staan. Een dergelijke confrontatie zou hebben geleid tot het soort revolutionaire onrust dat noch Washington, noch de koelbloedige calculerende Moslim Broeders graag zien.

Met hun aantallen hebben de demonstranten de huidige dictator verjaagd. Hij wilde alleen weg als de Verenigde Staten besloot hem te verwijderen. En na veel geweifel, hebben ze dat gedaan. Er restte hen geen andere serieuze optie. Deze overwinning behoort echter toe aan het Egyptische volk. Hun voortdurende moed en zelfopoffering maakten dit allemaal mogelijk.
En daarmee kwam het tot een slecht einde voor Mubarak en zijn vertrouwde handlanger. Na slechts twee weken eerder knokploegen op de demonstranten afgestuurd hebben, was het falen van vice-president Suleiman's poging de demonstranten van het plein te verwijderen een nieuwe spijker in de doodskist. De groeiende omvang van de beweging, met stakende arbeiders, demonstrerende rechters en het doembeeld van nog grotere menigtes volgende week, maakten het voor Washington onmogelijk nog langer Mubarak en zijn kliek te steunen. De man die Hillary Clinton beschouwde als een vriend, ja zelfs als 'familie', werd gedumpt. De VS koos eieren voor zijn geld en keurde de militaire interventie goed.

Omar Suleiman, een oude favoriet van het westen, werd door de VS met steun van de Europese Unie geselecteerd om een 'ordelijke transitie' te overzien. Suleiman werd door de bevolking altijd al gezien als een gewelddaddige, corrupte man, iemand die niet alleen bevelen geeft maar ook zelf meedoet. In een van de documenten gelekt door Wikileaks prijst de voormalige Amerikaanse ambassadeur hem omdat hij niet 'kleinzielig' is. De nieuwe vice-president waarschuwde de demonstrerende massa's afgelopen dinsdag dat als ze niet uit vrije wil vertrokken het leger paraat stond. Een coup leek de enige overgebleven optie – en dat was het, maar een coup tegen de dictator die ze dertig jaar gesteund hadden. Dit was de enige manier om het land weer te stabiliseren, een terugkeer naar 'de normale gang van zaken' was onmogelijk.
In de Arabische wereld keert het tijdperk van politieke redelijkheid terug. De bevolking is het beu gekoloniseerd en onderdrukt te worden. Ondertussen stijgt de politieke temperatuur in Jordanië, Algerije en Jemen.

Tariq Ali is een socialistische schrijver en anti-imperialistische activist. Hij werd geboren in Pakistan en groeide daar op, maar woont nu in Londen.