We publiceren hieronder drie verklaringen van linkse Turkse organisaties over de coup en de opstelling van het regime van Erdogan. Het zijn verklaringen van de HDP, de in het parlement vertegenwoordigde partij waarin de Koerdische nationale beweging en delen van Turks links samenwerken, van onze Turkse zusterorganisatie Yeni Yol en van de revolutionair socialistische organisatie Baslangiç.

HDP: De enige oplossing is democratische politiek

In deze moeilijke en kritieke dagen die Turkije doormaakt, mag niemand zich, om wat voor reden dan ook, in de plaats van de wil van het volk stellen.

DE HDP is principieel tegenstander van welk soort staatsgreep dan ook, onder welke omstandigheden dan ook.

Turkije moet onmiddellijk een pluralistische en vrijheidslievende democratie omarmen met vrede in binnen- en buitenland, universele democratische waarden en samenwerking. Er is geen andere weg dan het eisen van een democratische politiek.

Figen Yüksekdağ en Selahattin Demirtaş
Covoorzitters van de HDP
16 juli 2016

Yeniyol: Tegen de staatsgrepen van de militairen en van Erdogan: Voor een democratisch front dat opkomt voor de werkende klasse

Op de avond van 15 juli waren we van minuut tot minuut getuige van een zich ontwikkelende staatsgreep, met al haar onzekerheid, twijfels, tegenzetten van beide kanten en gewelddadigheden. Deze bloedige nacht, die met haar botsingen tussen soldaten en politie, bezettingen van de media, beelden van vermoorde burgers en gelynchte soldaten en het bombardement van het nationaal parlement als hoogtepunt nog lang in de herinnering zal blijven, lijkt een van de laatste scènes van het machtsspel tussen de vroegere partners,  de AKP en de Gülen–beweging, die samen de staat opbouwden.

Gebaseerd op het feit dat het regime van Erdogan niet aarzelt om chaos en een sfeer van burgeroorlog te creëren om zijn hegemonie te bewaren sinds de verkiezingen van 7 juni 2015 en het feit dat de couppoging in zeer korte tijd werd neergeslagen en de regeringsleiders heel snel weer met een opgefrist imago in de media verschenen, hebben complottheorieën die stellen dat deze poging tot staatsgreep diende om de machtswellust van Erdogan nieuw bloed te geven, heel wat weerklank. Gezien de omstandigheid dat het regime bij de laatste verkiezingen met bijna 50% van de stemmen haar positie wist te handhaven, is het aannemelijker dat aanhangers van Gülen, die met een grote ontslaggolf bedreigd werden en sommige sectoren van het leger waar zij mee samenwerken, onder tijdsdruk een coupplan hebben uitgewerkt.

Hoewel we nog moeten wachten op meer gedetailleerde informatie over de motieven, de uitvoerders en het niveau van informatie dat de inlichtingendiensten hadden, is het duidelijk dat het objectieve resultaat van dit proces de consolidering van het islamitische en autoritaire karakter van het Erdogan–regime zal zijn.

De eerste tekenen van het feit dat er een nieuwe en misschien finale zuivering van het staatsapparaat zal plaatsvinden, zijn de duizenden ontslagen van rechters en openbare aanklagers en de arrestaties van hoge juridische autoriteiten in de ochtend van 16 juli, een dag nadat de aanhangers van het AKP–regime de democratie ‘redden’ onder de leuzen: ‘Allahu ekber’, (Allah is groot), ‘Recep Tayyip Erdoğan’ en ’Wij willen de doodstraf’.

Het feit dat de oproepen vanuit de staatsinstellingen en alle moskeeën om de straat op te komen om het regime tegen de coup te verdedigen omsloegen in aanvallen op Syrische vluchtelingen en spanningen in Alevitische wijken, toont duidelijk aan hoe de polarisatie in de Turkse samenleving op hol sloeg tot een extreem gevaarlijk niveau. En we twijfelen er geen moment aan dat het Paleis van Erdogan en de regering - die academici, journalisten, ambtenaren, koerdische activisten en socialisten in het verleden al als voorstanders van een staatsgreep voorstelde en liet arresteren en elke uitspraak tegen het regime als terrorisme aanmerkte - de poging tot staatsgreep van 15 juli zullen aangrijpen als rechtvaardiging van nog hardere aanvallen op elke vorm van oppositie.

Op middellange termijn kunnen we er zeker van zijn dat de couppoging van 15 juli een van de eerste stichtende mythes van het Erdogan–regime zal worden en niet de geschiedenis in zal gaan als een couppoging zonder de nodige basis, staf en steun van buitenaf, maar als een coup die tegengehouden werd door het volk dat weerstand bood en op de tanks klom.

Alle organisaties van radicaal links en alle in het parlement vertegenwoordigde partijen verklaarden dat ze tegen de staatsgreep zijn. Het is ook voor ons een principiële zaak stelling te nemen tegen de staatsgreep, omdat de werkende bevolking en de onderdrukte volkeren nooit iets te winnen hebben bij militaire machtsgrepen die vanaf het begin af aan democratische rechten en vrijheden opschorten. Daarbij verklaren wij dat we ook tegenstanders zijn, nu en in de toekomst van machtsgrepen vanuit het Paleis, dat de verkiezingsresultaten afwees om haar hegemonie te behouden, Koerdistan vernietigde om de stemmen van de nationalisten te krijgen, massastakingen verbood door hen tot ‘bedreiging van de nationale veiligheid’ te verklaren en het recht van het Koerdische volk om vertegenwoordigd te zijn af wil schaffen.

Een stellingname tegen de staatsgreep die de valse tegenstelling ‘de coup of Erdogan’ waarin de AKP de politiek gevangen houdt niet kan overstijgen, zal in het voordeel werken van het regime, dat niet alleen de couppogingen bloedig zal neerslaan, maar ook, in naam van de ‘nationale wil’ elk onderdeel van de oppositie. En niet zal aarzelen om de islamistische en fascistische krachten te gebruiken die we op 15 juli aan het werk zagen.

De weg om ons tegen de aanvallen van het dictatoriale regime te beschermen, een regime dat absolute macht beoogt in politieke, juridische, militaire en economische sferen, door zich als slachtoffer van de coup voor te stellen, een regime dat tegen de werkende klasse, etnisch–religieuze minderheden, vrouwen, holebi’s en transgender mensen en alle oppositionele elementen is, is een gemeenschappelijk front op te bouwen van alle krachten die voor democratie en vrede opkomen. De weg om zowel het islamistisch-kapitalistisch blok aan de macht als de mogelijkheid van een bloedige militaire dictatuur permanent in de vuilnisbak van de geschiedenis te krijgen, is het pad dat tot nu toe niet begaan werd: het geduldig opbouwen van de sociale oppositie van onderuit, met de werkende klasse als haar kern.

Het pad is donker, laat hoop en verzet ons licht zijn!

Sosyalist Demokrasi için Yeniyol, Turkse afdeling van de 4e Internationale

17 juli 2016

Başlangıç: Nee tegen de militaire staatsgreep, echte democratie kan alleen vanuit de macht van het volk zelf komen!

In de nacht van 15 juli kon de Turkse samenleving een poging tot een militaire coup live op TV volgen. Voor sommigen was het zo moeilijk zin te geven aan wat ze meemaakten dat ze ervoor kozen het hele gebeuren als ‘in scene gezet’ te interpreteren. Een begrijpbare keuze in een samenleving die dikwijls naar complottheorieën grijpt. Hoe kan je dit een echte militaire coup noemen?

Laten we niet vergeten dat de Turkse geschiedenis vol zit met niet alleen ‘succesvolle’ maar ook ‘mislukte’ militaire staatsgrepen. Of een militaire coup slaagt in het behalen van haar doelstellingen of niet, hangt af van drie factoren: 1) een sociale en politieke crisis die aanleiding kan geven tot een militaire staatsgreep; 2) voldoende maatschappelijke steun in binnen- en buitenland; 3) voldoende politieke en militaire capaciteit.

Turkije kent al lange tijd een diepe politieke crisis. Başlangıç en links in het algemeen hebben deze crisis vanuit verschillende invalshoeken beschreven en geanalyseerd. In deze analyses werd er op gewezen dat een mogelijke uitkomst van deze crisis, nog verergerd door het volgen van een oorlogsstrategie van de regering na de parlementsverkiezingen van 7 juni 2015, een militaire interventie kon zijn. Natuurlijk kon niemand ook maar enige inschatting maken van de timing ervan.

Vannacht probeerde een junta binnen het leger een militaire machtsgreep te plegen. Zij gingen er daarbij van uit dat de huidige acute politieke crisis hen gemakkelijk de nodige binnenlandse en buitenlandse steun zou opleveren en dat ze over de vereiste capaciteit beschikten. Zij vergisten zich echter.

Op heel korte tijd kwamen er verklaringen tegen de poging tot staatsgreep van binnen het leger (de top van de officieren van de marine, van het eerste leger en van de speciale eenheden), de grote politieke partijen, de werkgeversorganisaties (TÜSİAD, TOBB) en van de internationale machten, zodra deze door kregen wat aan de gang was. Woordvoerders van de burgerlijke regering riepen op tot verzet via private TV – kanalen, die hun uitzendingen gewoon voort konden zetten, niet omdat de coup ‘opgezet spel‘ was, zoals sommigen stelden, maar omdat de staatsgreep slechts een beperkte capaciteit had.

De AKP–regering zal hoogstwaarschijnlijk deze couppoging in een politieke kans voor haarzelf omzetten en haar gebruiken als een voorwendsel om nog een golf van autoritaire maatregelen te beginnen. We mogen echter geen scrupules hebben over de staatsgreep. In dit tijdperk, waar zelfs oorlogen en coups live voor onze ogen worden uitgezonden, kan enkel echte democratie tegengif bieden aan militaire of civiele autoritaire regimes. En echte democratie berust op de macht van het volk zelf en op niets anders.