Van landbouw tot vleesverwerking tot dienstverlening: immigratiehandhaving fungeert als arbeidsdiscipline. De massale staking in Minnesota tegen ICE wijst op een afrekening met het agentschap die de vakbeweging niet kan vermijden.

Op 23 januari sloten meer dan zevenhonderd bedrijven in Minneapolis hun deuren en sloten duizenden arbeiders zich aan bij allerlei soorten inwoners van Minnesota om te eisen dat de immigratiedienst (ICE) de staat verlaat. Bijna een eeuw nadat de stad in opstand kwam met een algemene staking, is Minneapolis opnieuw een centrum van verzet geworden – dit keer tegen de federale immigratiedienst, die inmiddels twee mensen heeft gedood en de stad heeft veranderd in wat veel inwoners omschrijven als een oorlogsgebied.

De vakbonden steunden de actie van 23 januari op een manier die we zelden zien in de Verenigde Staten, waar vakbondsleiders zich vaak strikt beperken tot ‘brood-en-boter’-kwesties. De Minnesota AFL-CIO, die de staking steunde, waarschuwde dat de operaties van ICE mensen bang maken om de meest elementaire dingen te doen: naar hun werk gaan, boodschappen doen, hun kinderen naar school sturen. Die angst, zei voorzitter Bernie Burnham, schaadt de werkende bevolking in de hele staat al.

Nationale vakbondsleiders sloten zich bij dat standpunt aan. Na de moord op Alex Pretti, een verpleegkundige op de intensive care en lid van de American Federation of Government Employees, riep AFL-CIO-voorzitter Liz Shuler ICE op om Minnesota te verlaten 'voordat er nog iemand gewond raakt of wordt vermoord’, waarbij ze een expliciet verband legde tussen immigratiehandhaving en gevaar voor arbeiders.

Het werd tijd dat de vakbonden een duidelijk standpunt innemen tegen ICE. Immigratiehandhaving staat niet los van werk. Het is een van de belangrijkste manieren waarop werk wordt gereguleerd, en niet op een manier die ten goede komt aan de arbeidersklasse, of ze nu in de VS zijn geboren of niet. ICE is niet zomaar een grensagentschap dat af en toe ingrijpt in de economie. Het is een instelling op de arbeidsmarkt: een apparaat dat arbeiders disciplineert, hele industrieën structureert en het organiseren van vakbonden riskanter maakt.

Economen hebben onderzocht wat er gebeurt als de immigratiehandhaving wordt uitgebreid. Het vermindert de werkgelegenheid voor waarschijnlijk illegale arbeiders – dat is geen verrassing – maar het verlaagt ook de werkgelegenheid en de lonen voor in de VS geboren arbeiders. In een toonaangevend onderzoek naar Secure Communities, het federale programma dat deportaties een impuls gaf door de lokale politie te koppelen aan ICE, concluderen arbeidseconoom Chloe East en haar coauteurs dat de werkgelegenheid onder waarschijnlijk illegale immigranten afneemt, terwijl er ook negatieve gevolgen zijn voor de werkgelegenheid en het uurloon van in de VS geboren arbeiders.

Een evaluatie van het onderzoekslandschap na 2010 door de Brookings Institution maakt het duidelijk: er is geen rigoureus bewijs dat deportaties goede banen 'vrijmaken' voor in de VS geboren arbeiders. In plaats daarvan hebben deportaties vaak een negatief effect op de lokale arbeidsmarkt en verslechteren ze ook de kansen voor autochtonen.

Dat alleen al zou voldoende moeten zijn om de overtuiging te ontkrachten dat deze vorm van immigratiehandhaving 'Amerikaanse arbeiders helpt'. Maar het meer ingrijpende effect – vooral voor iedereen die heeft geprobeerd een werkplek te organiseren – komt niet tot uiting in de gemiddelde lonen. Handhaving hoeft niet te leiden tot deportatie om als disciplinaire maatregel te functioneren. Het mechanisme is angst, ongelijk verdeeld over het personeelsbestand, waardoor solidariteit moeilijker wordt en vergelding makkelijker.

ICE verwijdert niet alleen mensen, maar verandert ook het gedrag van degenen die achterblijven. Als immigratiehandhaving wordt verscherpt, worden arbeiders aanzienlijk minder geneigd om veiligheidsovertredingen te melden, zelfs als het aantal ongevallen op werkplekken met veel immigranten toeneemt. Het recht om te klagen – om zichtbaar te zijn, om je naam ergens onder te zetten – is een van de basisbouwstenen van de macht van arbeiders. Als de kosten van zichtbaarheid stijgen, wordt organizing ondermijnd. ICE creëert een arbeidsmarkt met een ingebouwde onderklasse.

Er zijn tal van recente voorbeelden van hoe dat er in de praktijk uitziet. In juni 2025 deed ICE een inval bij Glenn Valley Foods in Omaha, Nebraska. In de berichtgeving werd beschreven dat de fabriek ongeveer de helft van haar personeelsbestand verloor, waardoor de productie daalde tot een fractie van het normale niveau – een operationele schok die niet zozeer leidde tot loonsverhogingen als wel tot een vermindering van de productie en een domino-effect in de toeleveringsketen.

Zelfs de zakelijke pers heeft het dilemma erkend: agressieve deportatie en handhaving op de werkplek verstoren de vleesverwerking, landbouw, bouw en horeca – sectoren die structureel afhankelijk zijn van immigrantenarbeid – en leiden tot tekorten, vertragingen en prijsdruk in plaats van een versterkte binnenlandse beroepsbevolking.

In de landbouw is deze logica onmogelijk te negeren. Naarmate de handhaving wordt verscherpt, komen arbeiders niet opdagen, kunnen boerderijen niet oogsten en raken bedrijven in de problemen. De lonen stijgen niet op magische wijze. Wisconsin Public Radio heeft gerapporteerd over de vrees van boeren dat de toenemende deportaties het toch al ernstige tekort aan arbeidskrachten zullen verergeren.

De arbeidersbeweging heeft hier al lang een uitdrukking voor: een aanval op één is een aanval op allen. De slogan van de Industrial Workers of the World was nooit alleen maar een morele oproep. Het was ook een diagnose van hoe bazen en de staat de macht van de arbeidersklasse ondermijnen. Ze proberen altijd de arbeidersklasse te segmenteren – op basis van vaardigheden, ras, nationaliteit, legale status – zodat schade die aan de meest kwetsbaren wordt toegebracht, kan worden behandeld als geïsoleerd of verdiend, terwijl tegelijkertijd de normen van alle arbeiders worden ondermijnd.

De geschiedenis bevestigt dat. Handhaving van immigratiewetgeving is herhaaldelijk gebruikt om werkplekken te versplinteren en organizing-inspanningen te dwarsbomen. Labor Notes' verslaggeving over een inval in 2008 laat zien hoe één enkele handhavingsactie een poging tot organizing in een vleesverwerkingsfabriek in Iowa vernietigde. Hierdoor werden arbeiders die centraal stonden in de vakbondsactie verwijderd en degenen die achterbleven werden geterroriseerd. Massale immigrantenboycots en 'dagen zonder immigranten', met name in 2006, maakten dezelfde waarheid vanuit een andere hoek zichtbaar: hele sectoren van de economie zijn afhankelijk van arbeidskrachten die de staat probeert wegwerpbaar te maken.

Immigratiehandhaving is een arbeidsvoorwaarde. Het bepaalt of je een klacht kunt indienen, met een journalist kunt praten, een vakbondskaart kunt ondertekenen, kunt getuigen in een zaak over loondiefstal, of gewoon kunt volhouden dat een baan onveilig is. Als de staat een categorie arbeiders creëert waarvan de voortdurende aanwezigheid voorwaardelijk is, geeft hij elke baas een extra machtsmiddel over zijn personeel. Zelfs bazen die dat machtsmiddel nooit gebruiken, profiteren van het bestaan ervan.

De Amerikaanse arbeidswetgeving probeert hier een duidelijke grens te trekken. Je mag, op beperkte wijze, tegen je baas vechten. Je mag niet tegen de staat vechten. Als arbeiders die grens overschrijden – als ze deportatie, detentie of razzia's als vakbondszaken beschouwen – erkennen ze dat de wereld buiten hun werkplek de werkplek zelf structureert.

De arbeidersklasse van Minneapolis weigert te blijven doen alsof immigratiehandhaving buiten de wereld van het werk valt. Maar ICE is overal actief. De les is niet dat elke stad precies dezelfde tactiek als Minnesota moet volgen. Het is dat arbeiders elders voor dezelfde onderliggende keuze staan: een systeem accepteren dat het organiseren bewust verzwakt, of dat systeem als een arbeidsprobleem bestempelen en daarnaar handelen. Als een verwonding van één een verwonding van allen nog steeds iets reëels beschrijft, dan kan de reactie niet beperkt blijven tot Minnesota.

Dit artikel stond op Jacobin. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.