28 September 2020

Antiracisme in tijden van corona, Grenzeloos gesprek online

Oorspronkelijk hadden we voor het derde Grenzeloos gesprek op 5 april het thema ‘De strijd tegen racisme’ gepland. We wilden dan net als bij de twee eerder gehouden Grenzeloos gesprekken, respectievelijk over ‘Feminisme voor de 99%’ en  ‘Welke strategie tegen de klimaatcrisis’, in het Amsterdamse IIRE met mensen van verschillende organisaties en anderen discussiëren aan de hand van een aantal stellingen.

Maar ook hier heeft het coronavirus roet in het eten gegooid. Een dergelijke bijeenkomst kunnen we nu niet houden. Daarom hebben we besloten er een online spektakel van te maken. Het lijkt ons onder de huidige omstandigheden logisch en zinvol om ook de coronapandemie en haar gevolgen bij de discussie te betrekken. Vandaar dat we het onderwerp omgedoopt hebben in: ‘Antiracisme in tijden van corona’. Voor informatie hoe u aan het gesprek kunt deel nemen, zie onderaan dit bericht.

Antiracisme in tijden van corona

Het coronavirus maakt geen onderscheid naar huidskleur. Iedereen kan er door besmet raken. Hoe ernstig de ziekte bij een persoon toeslaat, hangt af van verschillende factoren: leeftijd, maar ook sociale klasse en individuele conditie en gezondheid. Het coronavirus is kleurenblind, maar de maatschappij waarin het virus toeslaat is dat niet. Het virus treft mensen van kleur buitengewoon hard, omdat ze naar verhouding vaker arm zijn, onder slechte omstandigheden leven, minder mogelijkheden hebben om afstand van anderen in acht te nemen, vaker aangewezen zijn op het openbaar vervoer en minder toegang tot gezondheidszorg hebben.

In deze crisis hebben we ook te maken met de versterking van racisme en vreemdelingenhaat. De omschrijving van corona als ‘een buitenlands virus’ (Trump) en discriminatie van en geweld tegen mensen met een Aziatische achtergrond zijn daar uitdrukking van. Voor rechtspopulisten en post-fascisten is een dergelijke crisissituatie - met de daarbij behorende angst en frustratie onder de bevolking - bovendien een ideale voedingsbodem voor hun giftige ideeën over ‘wij’ en ‘de ander’, de noodzaak van autoritair leiderschap en het sluiten van de grenzen.

Het coronavirus heeft na China vooral toegeslagen in West Europa, maar de verspreiding gaat snel en zodra de besmetting de vluchtelingenkampen in het Midden Oosten en Zuid Europa, en de sloppenwijken in Afrika, zuidoost Azië en Latijns Amerika bereikt (voor zover dat nog niet is gebeurd) zijn de gevolgen niet te overzien. De gezondheidszorg in die landen kan een explosieve stijging van besmettingen niet aan, zeker niet in de metropolen met tien tot twintig miljoen inwoners en in de townships, waar de mensen dicht op elkaar leven.

Ook in Nederland hebben mensen van kleur een aanzienlijk grotere kans om door het virus besmet te worden. Zij werken immers in grote getalen in de kwetsbare sectoren als de zorg, de schoonmaak, de pakketbezorging, de supermarkten en de productie. Werk dat niet vanuit huis gedaan kan worden. Ook hun woonomstandigheden zijn vaak slecht. En dan hebben we het nog niet over de daklozen, de vluchtelingen, en de al dan niet als illegaal bestempelde migranten. Het ontbreken van een ziekenkostenverzekering en de onzekerheid van werk en inkomen zorgt ervoor dat ze bij ziekte doorwerken en zo een veel grotere kans lopen om elkaar te besmetten.

Door hun systematisch achtergestelde positie lopen mensen van kleur een groter gevaar besmet te raken en te overlijden als gevolg van corona. Die achterstelling heeft een naam: racisme. Strijd tegen (de gevolgen van) de coronacrisis is dus ook strijd tegen racisme en het overwinnen van de stereotypen die de onderlinge solidariteit en het voor elkaar zorgen in gevaar brengt.

Hierover willen we discussiëren in het derde Grenzeloos gesprek: ‘Antiracisme in tijden van corona’.

Moderator: Willem Bos

Panelleden:

Savannah Koolen (Amsterdam City Rights)

Saida Derrazi (lid van comité 21 maart)

Jerry Afriyie (Nederland wordt beter / KOZP)

Luisa Moreno Ruiz (Voor14 FNV)

So Roustayar (Duoraadslid Amsterdam Bij1) 

Discussie stellingen: 

A: de wortels 

1. Racisme is een ideologische rechtvaardiging van politieke, sociale, economische en culturele uitsluiting van als inferieur gedefinieerde raciale en sociale groepen en speelt een belangrijke rol bij het in stand houden van de huidige maatschappelijke orde.

2. Racisme is onlosmakelijk verbonden met nationalisme. Racisme verenigt hen die tegenover elkaar moeten staan (de witte 1% tegenover de witte 99%). Racisme verdeelt hen die zich moeten verenigen (de witte 99% met de geracialiseerde 99%).

3. Racisme is het gevolg van het feit dat de overheid/overheden het anti-discriminatie beginsel in de grondwet onvoldoende beschermen.

4. Racisme is de uiting van het monster in elk individu, een essentialistische en universele eigenschap van de mens.

B: doel en methode

5. De antiracisme beweging moet de overheid onder druk zetten om met wet en regelgeving discriminatie tegen te gaan. In eigen kring, op de arbeidsmarkt, in het onderwijs, in de (sociale) media en in de sfeer van de cultuur.

6. De antiracisme beweging moet streven naar een structurele maatschappijverandering, zodat niet meer het maken van winst, maar het belang van mensen, niet meer de verdeeldheid maar de solidariteit centraal staat.

7. De antiracisme beweging moet zich tot doel stellen dat partijen als de PVV en FvD omgeven worden door een cordon sanitaire en/of dat aangedrongen wordt op een verbod.

8. De antiracisme beweging moet actief werken aan zelforganisatie in de grote maatschappelijke bewegingen als de FNV en in de milieubeweging.

9. De antiracisme beweging moet alle patriarchale verhoudingen, machismo, seksisme in eigen kring en in geestverwante politieke partijen bestrijden.

10. De antiracisme beweging moet de vrijheid van godsdienst verdedigen. 

11. De antiracisme beweging moet met harde en radicale acties veranderingen afdwingen.

12. Racisme is verbonden met de geschiedenis van het kapitalisme. Daarom moeten we het kapitalisme omverwerpen, pas in een democratisch, ecologisch en feministisch socialisme is de opheffing van alle onderdrukking mogelijk.

C: Rondom corona

 

13. Het coronavirus laat nog eens zien dat er maar een menselijk ras is: de homo sapiens.

14. Het coronavirus is een gevaar voor iedereen. We moeten dus nu de onderlinge verschillen vergeten en allemaal samen de strijd tegen het virus voeren.

15. Het zijn de geracialiseerde mensen die de grootste kans lopen door het coronavirus besmet te worden, beschermende maatregelen voor hen moet dan ook de hoogste prioriteit hebben.

16. De coronacrisis versterkt racistische tendensen in de maatschappij en we moeten dus juist nu tegen racisme in al zijn vormen strijden.

17. De strijd tegen het coronavirus in West Europa is ernstig belemmerd door westerse arrogantie en vooroordelen, waardoor de lessen van de bestrijding in China, Taiwan, Hongkong niet over zijn over genomen.

18. Ook in tijden van corona geldt dat om racisme effectief te bestrijden we de wortels ervan moeten kennen en erkennen. Die liggen in het koloniaal verleden en in het westerse imperialistische superioriteit denken.

19. De uitbraak, de snelle verspreiding van het coronavirus en de trage en vaak inadequate reactie van de overheid laten zien dat we in een economisch en maatschappelijk systeem leven dat draait om de winst en niet om de zorg voor de mens en haar behoeften. Een drastische maatschappij verandering is noodzakelijk.

Dit Grenzeloos gesprek zal op zondag 5 april vanaf 14.00 uur gevoerd worden via Zoom. Wilt u er aan deelnemen, stuur dan een mailtje aan redactie@grenzeloos.org met de tekst aanmelding Grenzeloos gesprek 3. U krijgt dan een mail met de inlog gegevens voor dit gesprek.

Maar u kunt ook nu al een voorschot nemen op de discussie door een reactie op deze oproep en de discussie stellingen te plaatsen op onze website, onder deze oproep.

Hopelijk spreken en zien we u op 5 april.

Soort artikel: 

Reacties

Door Christiaan Bois... ( ) op

Hallo,
ik vindt de stelling, A 4. helemaal verkeerd. Het oppert dat raccisme (niet alleen ) maar ook quasie in de menselijke natuur haar wortels zou hebben. Twijfelloos is dit voorkomende "monster" (ik vertaal dit in verband met te proberen een analyse van raccisme te maken,  merkwaardige begrip in agressiviteit en overdreven egoisme ) een deel van de huidige menselijke psyche. Maar de menselijke psyche wordt heel sterk door de levensomstandigheden beinvloedt en gevormd, kan dus onder andere omstandigheden ook weer verandert worden.
Mijn these is, dat de menselijke psyche door de duizenden jaren van klassenheerschappij in een bepaalde vorm gebracht werd. Door het afschaffen (revolutie)  van klassenheerschappij, is een van de voorwaardes gegeven dat zich andere vormen van menselijke psyche met de tijd kunnen ontwikkelen. 
Belangrijker als dat zogenaamde "monster" in de huidige  menselijke psyche, vindt ik dus dat we een rol te spelen habben in het veranderen van de  omstandigheden van een maatschappij, die ekonomies op drie grote principes berust, namelijk, winstbejag, concurrentie en de dwang steeds maar te groeien.
Cocurrentie betekent altijd, das het zogenaamde "zwakke"  in de tendens, moet " ten ondergaan". Dat dit een menselijke behoefte,  de menselijke natuur zou zijn, dat  "het sterke" niet alleen mag, nee, dat "het sterke" moet winnen. Dat is de kern van de concurrentie, en een kern van de kapitalisties ekonomie, (en een kern vam klassenheerschappij überhaupt) die wij in het kader van deze ekonomie van kind af aan geleerd en er ingestampt krijgen. Dat heeft natuurlijk ook uitwerkingen op onze psyche, ons handelen onze existens in het kader van de markt ekonomie. 
Zou het eens lukken een solidaire maatschappij op te bouwen, een maatschappij en ekonomie die niet op een van de even genoemde princpies berust, denk ik dat een groot deel van de oorzaken van raccisme weg zou vallen. Zeker niet automaties, maar toch geleidelijk en begleid door een bewust antiracisties beleid.
Onder de voorwaarde van het kapitalisme is  zo'n verandering van de menselijke psyche niet mogelijk.
hartelijke groeten, 
Christiaan Boissevain (München)
 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren