Borderless

24 October 2018

Trumps verbale agressie bij de NAVO vereist een vreedzaam antwoord

Trump geeft bakken met geld uit om de wapenindustrie op te jagen en de werkgelegenheid in de VS te verbeteren. Europese bestellingen in de Amerikaanse wapenindustrie komen daarbij goed van pas. 

Hoewel niemand het direct zal toegeven, verkeert de NAVO in crisis. Wat ooit begon als een organisatie ter verdediging van de Noord-Atlantische veiligheid, is getransformeerd tot een mondiale interventiemacht – interventies die steeds meer lenigheid en middelen eisen van haar leden, strijdig zijn met de eigen doelstellingen en de wereld onveiliger maken. Deze crisis zou door de Europese regeringen aangewend moeten worden om te werken aan een vernieuwde veiligheidsarchitectuur waarin ontwapening en vredespolitiek centraal staan.

Onrust
De crisis in de NAVO is al langere tijd gaande maar verscherpt door de botte Amerikaanse eis dat Europese landen meer moeten gaan betalen voor veiligheid. Daarnaast heeft de oorlog in Syrië de Turkse positie ten opzichte van de NAVO en NAVO-lidstaten sterk veranderd. Die is hoogst omstreden om haar interventies van de laatste jaren in Syrië en de belabberde mensenrechtensituatie in eigen land. Als derde is er de positie van Rusland dat sinds 2015 op keiharde wijze in Syrië oorlog voert en bovendien een verbeterde relatie met Turkije heeft. Tenslotte is de Russische annexatie van de Krim en de rol in Oost-Oekraïne een blijvende bron van zorg en onrust.

In 2014 werd op de NAVO-top in Wales besloten dat in tien jaar de defensiebegrotingen fors zouden worden verhoogd. Die opdracht is inmiddels door de EU-leden op eigen wijze opgepakt. De bewapening wordt vergezeld door anti-Russische retoriek als ware het de Koude Oorlog. Nederland zal aan het eind van de periode van Rutte III 1,25 procent van het Bruto Binnenlands Product aan Defensie besteden. Dat is al fors meer dan aan het einde van Rutte II. Hoewel de intentie er is om te groeien naar de 2 procent-norm zijn er net als bij andere West-Europese landen geen concrete plannen. Niet zo gek ook, want dit zou voor Nederland ongeveer een verdubbeling van het huidig defensiebudget van negen miljard euro betekenen.

Afghanistan
Nederland wil deze achterblijvende defensie-uitgaven compenseren met extra militairen in Afghanistan. Nederland zal in dat land aan de Amerikaanse oorlog bijdragen. Ook dat wordt besproken op de NAVO-top. Een ‘fair share’ heet dat in NAVO-jargon. Een eerlijk deel in de oorlog. De Kamer moest op de valreep van het parlementaire reces deze missie er doorheen jassen. De meerderheid van de politieke partijen blijft helaas trouw aan de inmiddels permanente oorlog die daar al 17 jaar bezig is, ook al wordt de wereld er bepaald niet veiliger van.

Miljarden investeren in dergelijke zinloze oorlogen is niet gerechtvaardigd, zeker niet als dat gepaard gaat met de afbraak van sociale veiligheid in eigen land.

Tegelijk moet de Russische dreiging niet overdreven worden. Deze is naar het oordeel van de directeur van de MIVD, generaal Eichelsheim, ‘voorstelbaar’ en hooguit ‘plaatselijk’, zo meldde hij de Tweede Kamer. Op de Russische defensiebegroting wordt bezuinigd en de oorlog in Syrië is peperduur.

Verbale agressie
Het beste antwoord in Brussel aan president Trump is dan ook geen miljarden extra voor Defensie, maar een pleidooi om de Amerikaanse militaire uitgaven juist fors te verlagen. Trumps verbale agressie in de NAVO is bedoeld om een militair keynesianisme in de VS zelf te bedrijven. Staatsuitgaven om de wapenindustrie op te jagen en werkgelegenheid in de VS te verbeteren. Europese bestellingen in de Amerikaanse wapenindustrie komen daarbij goed van pas.

Als de barsten in de trans-Atlantische relatie die nu zijn aangebracht vergroot worden, dan zal dat onder de huidige omstandigheden een stimulans zijn voor de Europeanisering van de defensiepolitiek. Het wemelt van de initiatieven waar Nederland driftig aan mee doet, vooral om richting de NAVO te sturen. In een situatie van tomeloze oorlogen in Jemen en Syrië en spanningen in Oost-Europa moeten we niet vooruitvluchten in bewapening met raketschilden, afweerraketten of nieuwe kernwapens in Europa. De sprong voorwaarts richting een Europees leger en een miljardenfonds om de wapenindustrie te plezieren zal weinig Europeanen behagen en is volstrekt onwenselijk.

Belangrijke stappen
Deze crisis zou benut moeten worden om een andere veiligheidsstructuur in Europa te ontwerpen. De kern daarvan is een vreedzame samenwerking van alle grootmachten in Europa. Die samenwerking moet gewaarborgd worden door grootmachten elders in de wereld en beklonken met afspraken in de VN. Hiertoe kunnen belangrijke stappen gezet worden die Europa veiliger maken. Te beginnen met gezamenlijke actie in alle kernwapenlanden in West-Europa om kernwapens van het grondgebied te verwijderen, een gezamenlijk streven om geen militaire oefeningen met kernwapens te houden, een einde aan Nederlandse deelname aan de permanente NAVO-oorlog in Afghanistan, bevriezen van het aantal leden van de NAVO en loslaten van de 2 procent-norm voor defensie-uitgaven.

Premier Rutte had afgelopen week goede pers omdat hij een keer ‘nee’ zei tegen president Trump in Washington. Deze week kan hij in Brussel geschiedenis schrijven door een duidelijk nee te zeggen tegen de oorlogspolitiek van de NAVO. Niet permanente oorlog maar vredespolitiek moet het uitgangspunt zijn.

Dit artikel is overgenomen van Joop

Soort artikel: 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren