Borderless

25 June 2019

Amsterdam Anders is echt anders

In 1998 kwam Amsterdam Anders/De Groenen met drie zetels in de Amsterdamse gemeenteraad. Een groot succes voor het samenwerkingsverband van De Groenen, de Socialistiese Arbeiderspartij en de ‘onafhankelijken’. In de jaren daarvoor zat alleen ex-provo, ex-kabouter en ex-wethouder Roel van Duijn namens De Groenen in de raad. Onlangs kondigde Van Duijn aan na dertig jaar uit de raad te vertrekken. Hij gaat zich in GroenLinks met landelijke en internationale politiek bezig houden. Het huidige duo-raadslid René Danen volgt hem op. Grenzeloos blikte met hem terug en vooruit.

We spreken met René Danen af in het monumentale kantoorpand van Milieudefensie. Kort schetst hij zijn achtergrond. In Nijmegen, waar hij sociologie studeerde, zat hij twee jaar in de gemeenteraad voor De Groenen. Hij was voorzitter van de landelijke studentenvakbond LSVb en kwam naar Amsterdam om bij Greenpeace te werken. Inmiddels is hij projectleider autovrije zondag bij Milieudefensie.
Danen was vanaf de oprichting bij Amsterdam Anders/De Groenen betrokken. Anderhalf jaar geleden zegde hij zijn lidmaatschap van De Groenen op. ‘Organisatorische was de partij niet op orde’, legt hij uit. ‘Er waren eindeloze discussies over de naam die de club moest hebben, maar er waren geen activiteiten, geen blad, helemaal niks. Ze hebben ook geen programma meer, dus het was niet duidelijk waar je precies lid van was’.
Over Amsterdam Anders is hij na drie jaar nog onverminderd enthousiast. ‘Dat is dé manier: niet alleen milieu, maar ook sociale onderwerpen oppakken. De Groenen hielden zich in Amsterdam alleen met groene thema’s bezig. Nu is dat verbreed naar het hele spectrum.’ \'Maar goed’ relativeert hij, ‘we hebben nu ook drie zetels, even groot als het CDA en de SP in Amsterdam, dan kun je je ook niet tot één thema beperken.’

Samenwerking
Amsterdam Anders bracht vogels van heel diverse pluimage bijeen. Toch is de samenwerking soepel verlopen, vindt Danen. ‘Natuurlijk zijn er in een fractie van zes (duo)leden en een vereniging van zo’n 200 leden wel meningsverschillen, dat is maar goed ook, maar ik kan me niet herinneren dat die ooit langs de lijnen van de \"bloedgroepen\" liepen.’
Wel een probleem was dat de ledenvereniging van Amsterdam Anders nauwelijks van de grond kwam. De Amsterdamse Groenen bleven (net als de SAP afdeling) als aparte structuur bestaan met als gevolg dat de leden van De Groenen nauwelijks in de vereniging functioneerden. In januari werden de vereniging Amsterdam Anders en de Amsterdamse Groenen dan ook samengevoegd. Een versterking, verwacht Danen. ‘Maar’ waarschuwt hij, ‘het gaat vooral om het politieke signaal dat van de fusie uitgaat, de dynamiek zal toch vooral van nieuwe mensen moeten komen’.
Dat er met het vertrek van Roel van Duijn en duo-raadslid Heleen de Mul, straks geen Groenen meer in de gemeenteraadsfractie zitten, ziet Danen niet als een probleem. \'Zeker na de fusie ben ik er niet voor om nog langer de poppetjes te verdelen via de bloedgroepen. Ikzelf ben weliswaar geen lid van de Groenen meer, maar ik kom natuurlijk wel uit die stroming. Ik heb op dat terrein wel wat te zeggen. Het is veel belangrijker of je expertise hebt dan of je lidmaatschapsgeld betaalt voor de een of de andere club.\' Schiphol en de autovrije binnenstad zijn groene thema\'s waarmee Danen in de raad aan de weg wil timmeren.
Op de onvermijdelijke vraag - wat vind je van de overstap van Van Duijn naar GroenLinks? - volgt een diepe zucht. Danen: \'Iedereen heeft natuurlijk het recht om lid te worden van de partij waar hij zich het meest thuis voelt. Roel heeft al een tijd geleden duidelijk gemaakt dat hij actief wil worden in de landelijke politiek, en dat kan nu eenmaal niet bij ons. Hij zoekt daarvoor aansluiting bij GroenLinks. Uitstekend, maar wij gaan hier gewoon door in oppositie tegen het College waar GroenLinks deel van uitmaakt.\' Het beeld in de media dat De Groenen half leeggelopen zouden zijn, klopt volgens hem niet. \'In Amsterdam zijn samen met Roel negen mensen lid geworden van GroenLinks. Van de tweehonderd leden. Een aantal mensen gaat dus iets anders doen, maar de koers van de club verandert niet.\'
\'Wat ik opmerkelijk vind,\' peinst Danen, \'is dat Roel zich heeft aangesloten met een liefdesverklaring. Ik zou de lijn gekozen hebben van \"ik ga naar GroenLinks om daar een oppositioneel geluid te laten horen\". Daar is volgens mij bij GroenLinks landelijk ook ruimte voor. Dat vind ik wel jammer. Ik vind ook niet dat GroenLinks groener is geworden, ook niet extreem minder groen, maar groener, nee dat niet.\'

Spreekbuis
In de gemeenteraad, benadrukt Danen, heeft Amsterdam Anders/De Groenen een speciale positie. ‘Niet alleen omdat we radicaal zijn, maar vooral door onze band met wat er leeft in de stad. Onze fractie heeft contacten met allerlei actiegroepen en wil daar de spreekbuis van zijn. In de raad moest men daar aan wennen. In een van mijn eerste commissievergaderingen kreeg ik van de VVD en de PvdA te horen: \"Je lijkt wel een actievoerder!\" vertelt Danen lachend. \'\"Is daar wat mis mee dan?\" was mijn eerste reactie. Voor mij is het vanzelfsprekend dat we de opvattingen van actievoerders in de raad brengen.’
Die rol speelde Amsterdam Anders/De Groenen ook bij de strijd van de witte illegalen. ‘Heel lang waren wij de enige partij die de hongerstaking van de Turkse vrouwen steunde. Pas toen die actie een beetje aansloeg zag je dat Groenlinks en de PvdA over de brug kwamen. Bij de [gekraakte] Kalenderpanden zag je dat ook. Wij hebben daar maanden over zitten zeuren tot iedereen in de gemeenteraad er vervelend van werd. Maar langzamerhand gaan er dan meer mensen over praten en pakken andere partijen het ook op. Wat overigens niet betekende dat we de ontruiming tegen konden houden, helaas. Voormalig burgemeester Patijn claimt nu dat hij zo veel voor de witte illegalen heeft gedaan, maar de eerste drie weken van de hongerstaking zei hij alleen maar: \"ik stuur de ME er op af en laat ze gedwongen opnemen in het ziekenhuis\". Dat was zijn standpunt. Nu probeert hij er goede sier mee te maken.’
Zijn er dan geen punten die de fractie heeft laten liggen? René Danen noemt de tweede Coentunnel. ‘Daar hadden we meer aan moeten doen. Maar ook de milieubeweging heeft dat een beetje laten liggen. Een probleem is dat de aanleg van die tunnel onderdeel is van het \"bereikbaarheidspakket\" waarin ook het rekeningrijden in zit. Rekeningrijden, daar zijn wij voor, en dan zakt zo’n ander punt een beetje weg. Dat is jammer.’

Successen
De manier van werken van de fractie heeft ook nadelen, erkent Danen. ‘Als zaken aanslaan proberen andere partijen er mee weg te lopen. Het enige wat je daar aan kan doen is zo veel mogelijk je eigen publiciteit verzorgen en een goede band met bewegingen opbouwen. Daar komt bij dat er de afgelopen periode weinig beweging in de stad is geweest. Er waren bijvoorbeeld geen referenda. In 1998 kon je tegen de mensen zeggen: \"heeft u tegen de Noord Zuid lijn gestemd? Tegen IJburg? Heeft u voor een autoluwe binnenstad gestemd en wilt u dat geluid ook in de raad laten horen: stem dan op ons’. ‘Maar’ voegt hij er aan toe, ‘waar er beweging was zijn we er bij geweest, kijk maar naar de kraakbeweging. Dat doen andere partijen niet.’
Desondanks zijn de verhoudingen met de andere partijen goed, benadrukt Danen. Ook daarin ziet hij een verschil met de vorige periode. ‘Toen was het De Groenen tegenover de rest van de raad. Natuurlijk hebben we te maken met een breed college van PvdA, GroenLinks, D66 en de VVD, waarbij alles erg dicht getimmerd zit. Bij de begrotingsbehandeling spraken de collegepartijen bijvoorbeeld alle moties van tevoren door. Echte koehandel: zo van de PvdA één motie, dan de VVD ook een motie. Het doet er niet toe wat de onderwerpen zijn. Daar kom je dan als oppositie absoluut niet tussen. Maar bij zaken die niet in het collegeakkoord geregeld zijn liggen soms mogelijkheden. Je moet niet vergeten dat er een linkse meerderheid in de raad is, daar kun je soms gebruik van maken.\'
‘En’, voegt hij daar bijna filosofisch aan toe: ‘Je boekt nu eenmaal niet zo gauw resultaten, dat geldt ook voor maatschappelijke bewegingen. Schiphol is ook nog niet dicht en Greenpeace heeft er ook dertig jaar over gedaan om de walvis te redden. Maar soms lukt het. Dat na de hongerstaking tweeduizend witte illegalen gelegaliseerd zijn is een mooi voorbeeld van hoe je wel zichtbare resultaten kunt boeken.’

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren