Een belangrijk onderdeel van Trumps belofte om Amerika weer groot te maken, was dat hij miljoenen immigranten zou uitzetten. Tijdens zijn beide presidentscampagnes noemde hij immigranten 'terroristen, moordenaars, verkrachters' of 'mensen die uit psychiatrische instellingen zijn ontsnapt'. Toen hij weer werd gekozen, beloofde hij de grens tussen de VS en Mexico te sluiten en miljoenen mensen uit te zetten.

Sinds december 2023, toen de regering-Biden beperkingen invoerde, is het aantal migranten sterk gedaald. Die trend heeft zich voortgezet toen Trump een reeks uitvoeringsbesluiten uitvaardigde die de protocollen van het Amerikaanse asielsysteem negeren. De Amerikaanse douane en grensbewaking (CBP) moet migranten snel naar hun land van herkomst uitzetten, zonder rekening te houden met hun recht op een rechtszaak. Er zijn 7.000 soldaten ingezet om de CBP te helpen migranten vast te houden en kilometers prikkeldraad te plaatsen. Een 18 meter brede, 1100 kilometer lange militaire zone parallel aan de grens wordt uitgerust met gewapende gevechtsvoertuigen.

Uit cijfers over de 'eerste 100 dagen' van de regering-Trump blijkt dat 168.999 immigranten zijn gearresteerd en 152.000 zijn uitgezet. In dat tempo zullen in 2025 iets meer dan een half miljoen mensen worden uitgezet. Volgens het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS) kost de uitzetting van één immigrant gemiddeld 17.121 dollar.

De meest flagrante en volstrekt illegale massale deportatievluchten naar de strengste martelgevangenis van El Salvador vormen het meest schokkende schouwspel van die eerste 100 dagen.

In strijd met het vijfde amendement van de grondwet, dat bepaalt dat 'niemand zonder een eerlijk proces van zijn leven, vrijheid of eigendom mag worden beroofd', beklaagde Trump zich bij Kristen Welker, presentatrice van het NBC News-programma 'Meet the Press', dat naleving van die bepaling hem zou beletten de door hem beloofde snelle uitzettingen uit te voeren. Hij beweerde opnieuw dat het noodzakelijk was immigranten uit te zetten omdat duizenden van hen 'moordenaars en drugsdealers en enkele van de ergste mensen op aarde' zijn. 'Ik ben gekozen om ze hier weg te krijgen, en de rechtbanken houden me tegen.'

Hoewel de Verenigde Staten worden aangeprezen als 'een land van immigranten', hebben beide politieke partijen de afgelopen 150 jaar anti-immigratiewetten aangenomen, de grenzen gemilitariseerd en het toezicht verscherpt. Een meerderheid van de Amerikaanse burgers heeft het idee aanvaard dat 'controle' van de grenzen noodzakelijk is, maar wil een systeem dat 'eerlijk' is, hoe vaag dat begrip ook is.

De realiteit is dat immigratie nodig is voor de Amerikaanse economie. Toch moeten immigranten door een hoop regelgeving heen om een legale status te krijgen en te houden. Dat is al zo sinds Chinese mannen werden gerekruteerd om de spoorwegen in Noord-Amerika aan te leggen, waarna ze te maken kregen met beperkingen en lynchpartijen. Onderzoekers zeggen dat er, om de Amerikaanse economie draaiende te houden, meer dan een miljoen arbeiders per jaar nodig zijn, maar de immigratie is beperkt tot 650.000.

Als je in de VS wilt wonen en staatsburger wilt worden, moet je in een van de vier categorieën vallen: hereniging met familie, waardevolle vaardigheden hebben, humanitaire hulp vragen (er is een limiet van 125.000 asielzoekers) of helpen om de diversiteitsdoelstelling van het land te halen. Door de achterstand duurt het proces jaren. Er zijn op dit moment 3,6 miljoen asielzoekers die wachten op hun rechtszaak en hier wonen en werken.

Van de 11 miljoen mensen die Trump 'illegalen' uit 'shithole countries' noemt, hebben velen een tijdelijke legale status: 3,6 miljoen vragen asiel aan, 1 miljoen hebben bescherming gekregen omdat hun land te kampen heeft met een natuurramp of oorlog, een half miljoen zijn jongeren die tijdelijk worden beschermd door een speciaal programma (DACA) en meer dan een miljoen zijn statenloos, omdat ze hun legale status hebben verloren maar niet kunnen terugkeren naar hun land van herkomst. De meeste immigranten komen uit Mexico, India, China, de Filippijnen en El Salvador.

De andere drie tot vier miljoen zijn de grens ongemerkt overgestoken of zijn met een visum gekomen en zijn daarna gebleven. Ze hebben hier een leven opgebouwd en gezinnen gesticht – vaak 'gemengde gezinnen' waarin sommigen wel en anderen geen staatsburgers zijn. Kilmar Abrego Garcia, die door de regering-Trump door een administratieve fout naar El Salvador is uitgezet, vond werk, trouwde met een Amerikaanse staatsburger die al twee kinderen had, en samen kregen ze nog een kind.

Een artikel in de New York Times vertelde zijn verhaal in detail, inclusief de minder fraaie details van zijn huiselijk geweld. Toch zocht het stel hulp en wat je je van zijn reis herinnert, is zijn vermogen om een weg vooruit te vinden. Je leest over de tederheid die hij voelt voor zijn gehandicapte zoon en hoe die zoon probeert om te gaan met de afwezigheid van zijn vader door aan zijn T-shirt te ruiken.

Zelfs al denkt het Amerikaanse publiek dat er te veel immigranten zijn, als de media verhalen over immigranten publiceren – wat ze hebben moeten doorstaan om het land binnen te komen, hoe ze hier een leven hebben opgebouwd – toch zijn ze, in tegenstelling tot Trump en zijn team, er niet van overtuigd dat uitzetting in veel gevallen een eerlijke oplossing is. Niemand accepteert de cynische opmerking van grenstsaar Tom Horman dat als één gezinslid wordt uitgezet, de anderen 'vrij zijn om te gaan' in plaats van dat het gezin uit elkaar wordt gerukt.

Bovendien schatten economen van het Peterson Institute for International Economics dat de uitzetting van 1,3 miljoen immigranten de prijzen tegen 2028 met 1,5 procent zou doen stijgen; de uitzetting van 8,3 miljoen immigranten zou de prijzen met 9,1 procent doen stijgen. De oplossing van extreemrechts, namelijk het verhogen van het geboortecijfer, lijkt vergezocht. Geen enkel geïndustrialiseerd land, zelfs niet met de genereuze sociale programma's die de Verenigde Staten niet hebben, heeft een vervangingsratio ontwikkeld.

Tijdelijke status

Werknemers zijn gewild in de hightechindustrie en bij werkgevers in de bouw, landbouw, industrie en dienstensector. Vanwege de strenge grensregels hebben bedrijven samen met de overheid oplossingen bedacht. Een methode is om werknemers te sponsoren, waardoor ze aan hun werkgever gebonden zijn, zoals Elon Musk en veel boeren doen.

Andere bedrijven werven immigranten met een tijdelijke (en verlengbare) status die het Congres heeft ingesteld voor mensen die hun land ontvluchten vanwege natuurrampen of oorlog. Momenteel hebben bijna een miljoen mensen uit 16 verschillende landen een tijdelijke beschermingsstatus (TPS) gekregen. Dat programma geeft hen het wettelijke recht om in de Verenigde Staten te wonen en te werken, maar alleen zolang die status voor hen geldt.

Maar tijdens de campagne van 2024 noemden Trump en zijn vicepresidentskandidaat JD Vance Haïtianen die onder TPS vallen ten onrechte 'illegaal'. Het duo Trump/Vance ontmenselijkte 15.000 Haïtianen die in Springfield, Ohio, wonen en werken, door te beweren dat ze burgers van hun levensonderhoud beroven en bovendien 'hun katten en honden opeten'.

Trump heeft herhaaldelijk beloofd de Haïtianen uit Springfield te laten uitzetten. Sinds zijn inauguratie heeft hij de TPS voor 200.000 Haïtianen per 3 augustus ingetrokken. Ook heeft hij de status van 242.000 Venezolanen per 10 september ingetrokken. Hoewel dat besluit voor de rechter kan worden aangevochten, blijft Trump 180.000 Salvadoranen, 54.000 Afghanen en 50.000 Oekraïners dreigen hun status te ontnemen.

Veel van hen, zoals de Haïtianen in Springfield, hebben zich in de gemeenschap geworteld. Uit cijfers van april 2017 blijkt dat 94 procent van de mensen die onder TPS vallen, werkt, waarvan 130.000 als 'essentiële werknemers in kritieke infrastructuur'. Hoewel de meesten nooit gebruik kunnen maken van de voordelen waarvoor ze via hun belastingen bijdragen aan de sociale zekerheid en de gezondheidszorg, dragen ze over een periode van tien jaar meer dan 6,9 miljard dollar bij.

Een andere categorie met een beschermde status is het Deferred Action for Childhood Arrivals-programma (DACA). Dat programma is tien jaar geleden door president Obama opgezet voor mensen die vóór hun 16e verjaardag naar de Verenigde Staten zijn gekomen. Velen kwamen er pas achter dat ze geen bescherming tegen uitzetting hadden toen ze zich voorbereidden om te gaan studeren of in het leger te gaan en kwamen in een uitzichtloze situatie terecht.

Onder DACA komen 580.000 mensen in aanmerking om te werken of te studeren. Vanwege juridische problemen is het programma echter gesloten voor nog eens 400.000 jongeren die in aanmerking komen en is de toekomst onzeker. Volgens United We Dream, een netwerk van jonge immigranten, wonen de gemiddelde DACA-ontvangers al meer dan 16 jaar in het land. Ze zijn nu in de dertig, bijna de helft is getrouwd en 50 procent heeft minstens één kind.

Uitwijzingen naar derde landen

Immigratierechters wijzen 56 procent van de asielaanvragen af. Op dat moment verliest de asielzoeker zijn legale status. Momenteel worden ongeveer 1,3 miljoen mensen uitgezet, maar ze kunnen niet terug naar hun land. Terwijl de regering-Trump in strijd met federale en internationale wetgeving asielaanvragen afwijst, is ze druk bezig met het zoeken naar derde landen die bereid zijn om mensen die niet naar huis kunnen terugkeren of andere immigranten die de regering wil uitzetten, op te nemen.

Het team van Trump heeft contact opgenomen met verschillende regeringen, sommige geïntimideerd en andere financiële prikkels gegeven, om als dumpplaats te fungeren. Verschillende Latijns-Amerikaanse regeringen, waaronder El Salvador, Mexico, Costa Rica en Panama, hebben hiermee ingestemd, hoewel Panama dat met tegenzin deed.

In februari heeft Washington bijna 300 mensen naar Panama uitgezet. Veel van hen waren op de vlucht voor burgeroorlogen of politieke of religieuze vervolging in Iran, China, Afghanistan, Somalië en Kameroen. Ze vertelden de media dat ze geen asiel konden aanvragen. Maar eenmaal in Panama-stad werden ze opgesloten in een hotel en onder druk gezet om terug te keren naar hun land. Degenen die dat niet deden, werden naar een afgelegen kamp aan de rand van het Darien-oerwoud gestuurd. Na tussenkomst van mensenrechtenorganisaties brachten de autoriteiten hen met bussen terug naar Panama-stad en lieten hen weten dat ze 90 dagen in het land mochten blijven. Sommigen zijn nu wanhopig op zoek naar een land dat hen wil opnemen.

Ondertussen slapen ze op matrassen in een sportzaal.

De meest enthousiaste reactie kwam van de Salvadoraanse president Nayib Bukele, die verheugd was dat hij meer dan 238 mannen, voornamelijk Venezolanen die beschuldigd worden van bendelidmaatschap, in een beruchte supermax-gevangenis kon opsluiten in ruil voor 6 miljoen dollar. Na onderzoek van de dossiers kon Bloomberg News slechts tien personen vinden die waren aangeklaagd of veroordeeld voor misdrijven of overtredingen.

Die mensen zijn niet bepaald 'het uitschot van de samenleving' en zitten nu vast. Hoewel het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat gedetineerden de kans moeten krijgen om hun zaak voor een rechter te bepleiten voordat ze worden uitgezet, zegt de regering-Trump dat er niets kan worden gedaan voor degenen die al in El Salvador zijn.

De Washington Post heeft overheidsdocumenten ingezien waaruit blijkt dat Washington, ondanks de Russische invasie, zelfs Oekraïne heeft benaderd met een voorstel via een derde partij, dat op niets is uitgelopen. Ook de gesprekken met Libië zijn op niets uitgelopen. In een verklaring van het DHS werd echter aangekondigd dat Oezbekistan eind april een chartervlucht met meer dan 100 gedeporteerden heeft ontvangen, niet alleen Oezbeken, maar ook burgers van Kazachstan en Kirgizië.

De Post meldde ook dat Rwanda, na een eenmalige betaling van 100.000 dollar, ermee had ingestemd om een Irakees en tien andere uitgewezen personen van verschillende nationaliteiten op te nemen in het kader van een 'duurzaam programma'. In een interview op de Rwandese televisie op 27 april zei minister van Buitenlandse Zaken Olivier Nduhungirehe dat de gesprekken zich nog in een 'beginfase' bevonden.

Individuen als doelwit voor uitzetting

Veel mensen dachten dat Trump met het uitzetten van immigranten bedoelde dat mensen die net aan de grens aankwamen of die in het land een misdrijf hadden gepleegd, zouden worden uitgezet. Maar het team van Trump, onder leiding van directeur Stephen Miller en grensbaas Tom Horman, heeft een veel bredere visie, vooral nu de zuidgrens effectief is afgesloten.

Mensen die op een hoorzitting wachten, kunnen worden opgepakt als ze zich melden voor een jaarlijkse afspraak. 183.000 mensen worden gevolgd met enkelbanden, polsbandjes of telefoonapps, maar het plan is om het aantal mensen dat wordt gecontroleerd uit te breiden en iedereen maandelijks of tweemaandelijks te laten melden.

Dat zou ICE ook de ruimte en tijd geven om massale razzia's uit te voeren.)

Omdat de regering niet genoeg geld of personeel heeft om razzia's op de door hen beoogde schaal uit te voeren, proberen ze zoveel mogelijk immigranten bang te maken en hen te dwingen te kiezen voor de 'waardige' methode van zelfuitwijzing. Dat houdt ook in dat ze bekende personen die betrokken zijn bij sociale bewegingen arresteren en vasthouden:

* Alfredo 'Lelo' Juarez Zeferino (25), die als kind uit Mexico kwam, was in beroep tegen zijn uitzettingsbevel toen hij werd gearresteerd. Hij richtte als tiener Families verenigd voor gerechtigheid op en zit vast in het Northwest Detention Center van ICE in Tacoma. In november heeft hij een immigratiehoorzitting.

* Bijna een dozijn arbeiders die een vakbond organiseerden in lokale visverwerkingsfabrieken in de omgeving van New Bedford zijn vastgezet, waaronder Juan Francisco Mendez, die asiel had aangevraagd, maar ICE sloeg met een voorhamer een achterruit van zijn auto in en nam hem in hechtenis.

* Mahmoud Khalil (29), Mohsen Mahdawi (34) en Yunseo Chung (20), studentenactivisten voor solidariteit met Palestina aan de Columbia University, waren permanente inwoners.

* Rümeysa Öztürk (30), die een opiniestuk in de studentenkrant van Tufts University schreef, heeft een studentenvisum; ze werd opgepakt door gemaskerde mannen in burger.

* Momodou Taal (31), een student aan Cornell University die actie voerde tegen de genocide door Israël en de medeplichtigheid van de VS, werd met uitzetting bedreigd en heeft uiteindelijk het land verlaten.

Begin april kondigde minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan dat hij meer dan 300 visa zou intrekken, met de volgende verklaring:

We hebben jullie een visum gegeven om te komen studeren en een diploma te halen, niet om sociale activisten te worden die onze universiteitscampus op stelten zetten. We hebben jullie een visum gegeven en jullie besluiten zo te handelen – dan trekken we het weer in.

Toch was niemand van een misdrijf beschuldigd.

Rubio beweerde dat de aanwezigheid van politieke activisten een bedreiging vormde voor het buitenlands beleid van de VS. Maar na berichtgeving over die zaken, waarbij 1.000 internationale studenten ontdekten dat hun visa plotseling waren ingetrokken, kwam de regering op haar besluit terug.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken lanceerde een reclamecampagne van een miljoen dollar waarin immigranten werden aangespoord om vrijwillig de VS te verlaten of anders te worden uitgezet zonder kans op terugkeer. Terwijl ze meldden dat die advertenties succes hadden, kondigden ze in mei 2025 een campagne aan om 1.000 dollar en reisbijstand aan te bieden aan degenen die bereid waren terug te keren naar hun land, en verklaarden ze dat een Hondurees al op het aanbod was ingegaan.

Het aantal uitzettingen

Gezien de tegenstrijdigheid tussen de behoefte aan arbeiders en de harde retoriek van Trump en Vance, is het de vraag of de regering-Trump erin zal slagen meer mensen uit te zetten dan de regeringen-Biden en Obama.

Bedrijven zullen de arbeiders die ze nodig hebben via verschillende uitzonderingsregelingen vinden. Dat deel van de beroepsbevolking, dat zich vanwege zijn precaire status onzeker zal voelen, zal eerder in de schaduw leven, minder zekere banen hebben en in minder veilige gemeenschappen wonen.

Ondanks de campagne voor detentie en deportatie heeft de regering-Trump de asielprocedure voor witte Zuid-Afrikanen, voornamelijk van Afrikaner afkomst, versneld. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het vervoer geregeld en betaald voor de eerste 49 mensen, die op 12 mei zijn aangekomen. Zij zullen worden bijgestaan door het Bureau voor de Hervestiging van Vluchtelingen.

Trump heeft gezegd dat witte Zuid-Afrikanen, die gemiddeld 20 keer zoveel middelen hebben als zwarte Zuid-Afrikanen, worden gediscrimineerd op basis van ras. (Zie Review of Political Economy) Ondertussen zitten 20.000 vluchtelingen die zijn gescreend en goedgekeurd voor hervestiging door het Amerikaanse vluchtelingenopvangprogramma nog steeds in onzekerheid.

Nu miljoenen mensen hun huizen moeten verlaten vanwege oorlog, armoede of milieurampen, zijn categorieën voor vluchtelingen vooral bedoeld om hen buiten te houden. Niet de grenzen, maar die categorieën zullen onhoudbaar blijken.

Dit artikel stond op Solidarity. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.