De zaak van de jonge kunstenaar Abel Lescay in Cuba

08.12.2021
Optreden van de Cubaanse politie op 11 juli.

Oproep tot solidariteit voor de zaak van de politieke gevangenen van 11 juli in Cuba.

De demonstraties van 11 juli betekenden een grote verandering voor Cuba. Voor het eerst sinds 1959 gingen Cubanen in verschillende provincies van het land de straat op om veel redenen, maar vooral vanwege de ontevredenheid onder de bevolking die was ontstaan door de economische crisis en het bestuur van de bureaucratie.

Hoewel het waar is dat de sancties van de VS de economie beïnvloeden, kan men bij het analyseren van Cuba niet voorbijgaan aan het bureaucratische verschijnsel en het gebrek aan inspraak van de bevolking in de politiek. Dissidentie wordt streng bestraft en de regering heeft daar op 11 juli tekenen van laten zien. Haar reactie op elke vorm van afwijkende mening, zelfs van linkse zijde, is burgers te bestempelen als 'contrarevolutionairen', 'politiek verward' of 'huurlingen betaald door de regering van de VS'.

Het Archipelago-fenomeen was daar een voorbeeld van. Dat is een platform dat na de gebeurtenissen van 11-J probeerde een nationale dialoog tot stand te brengen, los van ideologische conditionering, en opriep tot een vreedzame demonstratie op 15 november. Dit politieke project vertoonde tekenen van steun aan rechts door publieke uitlatingen en de opstelling van sommige van zijn leden.

Wat in het geval van deze analyse op zich opmerkelijk is, is niet Archipel, maar de behandeling die de regering aan dit soort dissidenten geeft. Eens te meer werden de media gebruikt om, zonder recht op weerwoord, de belangrijkste organisatoren op alle mogelijke manieren te vernederen en te proberen hun banden met de Amerikaanse regering aan te tonen. De demonstratie werd verboden onder het verwijt dat het socialisme grondwettelijk onherroepelijk is en dat de bedoeling van dit protest was het omver te werpen.

Een van de meest verontrustende zaken is echter dat tijdens het weekend van de demonstratie een van de donkerste hoofdstukken uit de geschiedenis van Cuba op massale schaal werd herhaald: de 'daden van afwijzing' keerden terug, evenementen die door de politieke macht werden georganiseerd om de privéruimte van degenen die het er niet mee eens zijn aan te vallen: het gezin, het huis, met geschreeuw, beledigingen en alle soorten verbaal geweld.

Stel je voor dat je wakker wordt met een menigte mensen voor je huis die 'contrarevolutionair' roepen en nog meer, met een politieke manifestatie georganiseerd voor je deur, in je buurt, in het bijzijn van je kinderen en ouders. Dat was iets gewoons en beschamends in het Cuba van de jaren tachtig, iets waarover veel is gediscussieerd, iets waarvoor vele Cubanen zich schamen en dat zich vandaag herhaalt met de felheid van de sociale netwerken.

In deze context wil de regering voorkomen dat een cruciale kwestie aan de kaak wordt gesteld: Cuba stelt zich open voor de liberalisering van een op de staat gerichte economie. De 'monetaire verordening', een maatregel die werd aangekondigd om het hoofd te bieden aan de crisis, die al vóór covid-19 opmerkelijk was, kwam in een tijd van schaarste en met een uitwerking die helemaal niet gunstig was voor de bevolking. Het is in feite een economische segregatie die de Cubanen tot wanhoop heeft gebracht door het gebrek aan basisproducten en de inflatie.

De verordening schafte de convertibele peso CUC af, de harde valuta die in Cuba circuleerde sinds 1994, het midden van de Speciale Periode, om plaats te maken voor de Moneda Libremente Convertible MLC [Cubaanse peso], evenals elke internationale valuta die sterk verhandeld werd op de zwarte markt.

Bij de aankondiging van de 'monetaire verordening' verzekerde minister van Economische Zaken Alejandro Gil dat samen met de MLC-winkels de rest van de winkels allerlei noodzakelijke producten in Cubaanse pesos zouden blijven verkopen, aangezien het doel van de nieuwe winkels juist was om buitenlandse valuta in te zamelen voor de verkoop in Cubaanse pesos. In de praktijk is dat niet gebeurd. De winkels waartoe Cubanen die geen MLC hebben toegang hebben, zijn moeilijk meer te vinden en het worden er elke dag minder. Het bemachtigen van basisproducten is een hele onderneming en ondanks de loonsverhoging is er niet genoeg geld omdat de inflatie enorm is.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat in het licht van een dergelijke situatie, die nog wordt verergerd door covid-19, de onmogelijkheid van afwijkende meningen en inspraak van het volk en het steeds terugkerende politieke discours dat de Cubaanse leiders op grove wijze in de media hanteren om het proces te legitimeren, de mensen de straat op zijn gegaan.

Het woord 'links' is taboe in Cuba. Een groot deel van de bevolking gaat ervan uit dat het discours en de praktijken van de regering socialistisch of links zijn. Het is een ontevreden burgerij, met heel weinig politieke voorbereiding, omdat de onderwijsprogramma's van jongs af aan gericht zijn op politieke indoctrinatie als het de macht uitkomt en niet op de ontwikkeling van kennis en redeneren in omstandigheden van vrijheid.

Het is dan ook geen toeval dat op 11 juli de mensen de straat op gingen. Het waren geen huurlingen, het waren geen verwarde wezens. Het waren uitgeputte mensen die reageerden op objectieve tegenstellingen.

Die dag gingen mensen de straat op die zich verzetten tegen linkse ideeën, ja, maar ook de werkende en gemarginaliseerde mensen, de mensen die links zou moeten vertegenwoordigen, de sociale lagen die links zou moeten bereiken. Op die dag kwamen ook aanhangers van de regering, jongeren van het zogenaamde 'officiële links', mensen die voor het grootste deel bevoorrecht zijn door het systeem, de straat op.

Te midden van de chaos dook er geweld van beide kanten op. Het waren ongewapende demonstranten tegen alle repressieve organen van de staat en die andere bevoorrechte of oude onkritische verdedigers, gewapend met stokken en gesteund door de politie.

De Cubaanse regering werd geconfronteerd met een grote bestuurscrisis en het zou oneerlijk zijn om in deze analyse geen rekening te houden met de uitputtende anticommunistische propaganda van de VS, die vanuit de sociale netwerken diep in de Cubaanse beeldvorming is doorgedrongen. Maar de interne oorzaken van de sociale uitbarsting zijn er, latent aanwezig in het dagelijks leven van de burgers van dit eiland. Deze oorzaken blijven onopgelost en worden met de dag erger, als gevolg van wat 11 juli voor de demonstranten en hun gezinnen heeft betekend.

Tot op heden heeft de werkgroep politiek gemotiveerde detenties van het Cubaanse platform voor de burgermaatschappij Justicia 11J 1.271 detenties in verband met de sociale uitbarsting gedocumenteerd. Van deze mensen zitten er nog ten minste 659 in hechtenis. Er is geverifieerd dat tweeënveertig personen in snelrecht en acht personen in gewone processen tot gevangenisstraf zijn veroordeeld. Voor 269 personen die een gevangenisstraf van één tot dertig jaar te wachten staat, is de eis van het openbaar ministerie al bekend.

Het begrip 'opruiing' is gebruikt om sancties op te leggen aan ten minste 122 personen, volgens dit platform dat zich bezig houdt met het tellen en aan het licht brengen van de situatie van de betrokkenen, omdat er geen officiële cijfers beschikbaar zijn.

11 juli was het hoogtepunt van de repressie van dissidenten in Cuba. Historisch gezien werden afwijkende meningen in het hele politieke spectrum systematisch geïntimideerd door de staatsveiligheidsdiensten; er waren ook gedocumenteerde gevallen van uitzetting uit studie- of werkplekken om ideologische redenen en veel andere soortgelijke bewijzen. Ook werd op 11 juli repressie uitgeoefend op de lichamen van de demonstranten.

Dat is het geval met de jonge musicus en dichter Abel Lescay, die na een demonstratie in de stad Bejucal die nacht bij hem thuis werd gearresteerd. Dat proces is bijzonder, omdat hij naakt naar het politiebureau werd gebracht en tijdens de arrestatie covid-19 heeft opgelopen. Hij heeft zich vreedzaam gedragen, hij heeft geen enkel eigendom beschadigd, maar desondanks beschuldigt het openbaar ministerie hem van de volgende feiten: minachting van het hof, minachting van het strafbare feit met verzwarende omstandigheden en verstoring van de openbare orde. Voor al deze feiten vragen ze een gevangenisstraf van zeven jaar.

Lescay is student aan het Instituto Superior de Arte (ISA) en kan zijn carrière wel vergeten als hij veroordeeld wordt. Hij zal op 5 en 6 december worden berecht in de provinciale rechtbank van Mayabeque.

Dergelijke gevallen doen zich tegenwoordig in Cuba voor, absurde en ondenkbare situaties. Als ik over deze zaken spreek met leden van links in andere landen, vind iedereen het ongehoord dat iemand tot een dergelijke straf wordt veroordeeld omdat hij het recht uitoefent om te demonstreren. 'Als dat het geval zou zijn, zouden we allemaal voor altijd in de gevangenis zitten', zei een Argentijnse vriend tegen me.

Ik schrijf deze zinnen vol angst, zelfs wetend wat ze betekenen in termen van repercussies voor een militant van alternatief links die in Cuba woont en werkt. Ik schrijf deze regels omdat het belangrijk voor een linkse militante in Cuba is om duidelijk te zijn over wie ze tegenover zich heeft en in welke context. Terwijl we als socialisten de opdracht hebben te strijden tegen het imperialisme in de wereld, terwijl deze woorden voor andere doelen kunnen worden gebruikt, kunnen we in Cuba niet langer zwijgen, omdat het om het leven van veel mensen gaat. Het gaat om het recht op een afwijkende mening en een waardig bestaan.

Ik roep internationale linkse activisten en degenen die deze tekst lezen op niet te aarzelen om de zaak van de politieke gevangenen in Cuba te onderzoeken en te steunen. Ik roep op tot internationale solidariteit met Abel Lescay, want alleen op die manier zullen we gehoord worden. Links, ondanks zijn nuances en verschillen, moet zichzelf als één in de wereld beschouwen tegenover dit soort schandalen. We mogen de onderdrukker niet alleen als een bourgeois beschouwen, de bureaucratie onderdrukt ook. Ik word nooit moe het te zeggen: 'Socialisme ja, onderdrukking nee'.

Dit artikel stond op MST-RD. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.

Zie ook onze eerdere artikelen:

Hoe kan Cuba worden gedemocratiseerd?

Cuba op een tweesprong

Mobilisaties in Cuba en imperialistische agressie

Vrijheid voor de gearresteerde leden van Cubaans links

Hoe moeten socialisten zich opstellen tegenover Cuba?

Cuba: Laat Frank García Hernández en zijn kameraden vrij

De blokkade tegen Cuba opheffen om de strijd tegen covid-19 te versterken

Dossier
Soort artikel

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.