Kernenergie: ongeschikt als overbrugging naar duurzame energie

De SP wil bijvoorbeeld uitdrukkelijk de optie open laten om in de toekomst nieuwe kerncentrales in Nederland te bouwen. Om die reden heeft de SP ingestemd met de handhaving van de ruimtelijke reservering van 4 locaties voor eventuele kerncentrales. Ook ondersteunt ze de financiering van onderzoek voor kernenergie. [1] Het standpunt van de PvdA is vergelijkbaar met dat van de SP. Alleen GroenLinks wijst kernenergie categorisch af.

Relatie met duurzame energie
Een veel gehoord argument is dat kernenergie nuttig kan zijn als tijdelijke oplossing tijdens de overgang van fossiele naar duurzame energiebronnen. De noodzaak om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen is zo urgent dat we niet zouden kunnen wachten tot het technisch en economisch mogelijk is om over te schakelen op duurzame energie. Dit argument klinkt plausibel maar blijkt bij nadere bestudering geen hout te snijden.
Het belangrijkste probleem met dit argument is dat kerncentrales (en kolencentrales) een ernstige blokkade opwerpen voor de vergroting van het aandeel duurzame energie in de elektriciteitsproductie. De opbrengsten van zonne-energie en windenergie wisselen namelijk sterk waardoor ze moeten worden aangevuld door flexibele energiebronnen om aan de vraag te kunnen voldoen. Dit zijn bijvoorbeeld gasgestookte centrales of geïmporteerde waterkracht. Kerncentrales en kolencentrales zijn juist helemaal niet flexibel en draaien altijd op vol vermogen (basislast). De basislast in het elektriciteitssysteem bestaat uit het vermogen dat permanent wordt geleverd.  Volgens het Regieorgaan EnergieTransitie is het aandeel van de basislast in de Nederlandse energievoorziening met 9.400 megawatt nu al te hoog om de doelstellingen van het kabinet op het gebied van duurzame energie te halen. [2] Dit aandeel dreigt door de bouw van nieuwe kolencentrales te stijgen naar 13.100 megawatt in 2020.  Ervan uitgaande dat er in 2020 10.000 megawatt aan windenergie is opgesteld berekenen de Technische Universiteit Delft en Tennet dat er nog ruimte zal zijn voor een basislast van 7.000 tot 8.000 megawatt.  Nieuwe kerncentrales zijn daarom het laatste wat Nederland kan gebruiken in de overgang naar duurzame energie.

Een ander bezwaar is dat kernenergie ook tot CO2 uitstoot leidt. In de kerncentrales komt weliswaar geen CO2 vrij, maar de winning van uranium kost zeer veel energie. Omdat het hier weinig elektriciteit betreft kan deze energie niet door kerncentrales worden geleverd, maar is ze afkomstig uit fossiele bronnen. Als we de CO2 uitstoot veroorzaakt tijdens de winning van unranium meerekenen bedraagt de uitstoot van een kerncentrale ongeveer 30 procent van een gasgestookte centrale. In de toekomst zal dit percentage gaan stijgen omdat makkelijk winbare uraniumerts op raakt. Als er op grote schaal nieuwe kerncentrales gebouwd gaan worden zal binnen enkele decennia een kerncentrale meer CO2 uitstoot geven dan een gasgestookte centrale. [3]

Technologisch optimisme
De voorstanders van kernenergie claimen dat met nieuwe technieken binnen afzienbare termijn veel van de bezwaren tegen kernenergie kunnen worden ondervangen, met name op het gebied van de stabiliteit van de kernreacties en het radioactieve afval. Sceptici kunnen aanvoeren dat dit al sinds het begin van de kernenergie wordt beweerd en er ondertussen nog steeds geen oplossingen beschikbaar zijn. Gezien de slechte ervaringen uit het verleden is het onverstandig om een voorschot op deze technieken te nemen. Zolang niet duidelijk is dat de oplossingen technisch en economisch haalbaar zijn blijven de klassieke bezwaren tegen kernenergie onverminderd van kracht.

Rol energiebedrijven
Hoewel de energiebedrijven met de mond belijden dat we moeten overschakelen op duurzame energie blijken ze in de praktijk niets na te laten om de invoering van duurzame energie te frustreren. Een massale overschakeling op duurzame energie, vooral als het kleinschalige en decentrale systemen betreft, tast de winstgevendheid van de energiebedrijven immers rechtstreeks aan. De plaatsing van zonnepanelen en de toepassing van micro-warmtekrachtkoppeling door particulieren worden bijvoorbeeld ontmoedigd door obstakels op te werpen bij de teruglevering van stroom aan het net. Ook dringen de energiebedrijven aan op uitbreiding van de basislastcapaciteit (via kolencentrales en eventueel kerncentrales) terwijl ze heel goed weten dat hiermee een grootschalige invoering van duurzame energie onmogelijk wordt gemaakt.

Echte oplossingen
Als de politiek de overschakeling op duurzame energie werkelijk serieus neemt zal ze om te beginnen meer grip op de energiebedrijven moeten krijgen. In plaats van te investeren in kolen- en kerncentrales zal er in de overbruggingsperiode naar duurzame energie moeten worden geïnvesteerd in flexibele fossiele  energiecentrales zoals gasgestookte centrales en eventueel kolenvergassing. Ook zullen de energiebedrijven verplicht moeten worden om door particulieren en kleine bedrijven geproduceerde stroom voor de volle prijs terug te nemen. Voor kernenergie is in ieder geval geen enkele rol weg gelegd in de omschakeling naar duurzame energie.
 
[1] Spanning themanummer Kernenergie
[2] Adviesrapport Duurzame energie in een nieuwe economische orde
[3] Eindeloos of Eindig?

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
pagetoptoptop