Borderless

9 December 2019

Midway - bombastisch

In het november-nummer van de Filmkrant wordt de vraag opgeworpen  of kritische politieke films enige invloed hebben op het politieke bewustzijn van veel mensen. Jos van der Burg denkt van niet; “mensen gaan alleen naar films die opvattingen verkondigen waarmee zij het toch al eens zijn.”  Midway laat zien dat een film een beeld kan oproepen dat misschien wel bijna  ongemerkt het bewustzijn beinvloedt. Bij Midway is dat bepaald niet in een kritische richting.

Voor eigen parochie

Of progressieve politieke films veel invloed hebben op het denken en doen van ‘de grote massa’ is uiterst twijfelachtig. Je wordt nou niet bepaald vrolijk van de enorme aanhang van lieden als Trump, Erdogan, Poetin, Bolsonaro, Orban, Boris Johnson, etc. Terwijl toch de afgelopen decennia tal van kritische films in de bioscoop hebben gedraaid. Jos van der Burg noemt in de Filmkrant van november 2019 o.a. Vice, The Post en Snowden. In Grenzeloos is regelmatig  gewezen op emancipatoire tendenzen in films tot en met die van het Disney-concern toe. (Zie: Alladin…)

Volgens Jos van der Burg heeft in het verleden alleen All The Presidents Men over Nixon en het Watergate-schandaal  aantoonbaar effect gehad op de politieke verhoudingen in Amerika. Door die film zou niet de Republikeinse kandidaat Ford maar de Democraat Jimmy Carter zijn gekozen. Jos van der Burg bespreekt ook twee recente ‘linkse’ films, The Report en Official Secrets. Beide stellen hedendaagse misstanden aan de kaak. The Report doet dat over de martelpraktijken van de CIA en Official Secrets over de misleidingen die tot de oorlog in Irak moesten leiden. Films met onthutsende onthullingen over het huidige economische en politieke systeem. Maar over de invloed op de publieke opinie maakt hij zich geen illusies. “Politieke films breken alleen door de muren van de eigen parochie als mensen nieuwsgierig zijn naar andere opvattingen, geïnteresseerd zijn in een uitwisseling van ideeën. Dat klinkt in de huidige tijd utopisch.”

Kerels en vrouwtjes

Natuurlijk zijn er ook films waar bijna iedereen naar toe gaat. Maar die hebben vaak geen eenduidige politieke boodschap of die zijn stilletjes of zelfs ronduit een bevestiging van de status quo, de vigerende orde, de heersende ideologie, de bestaande maatschappelijke verhoudingen. Een voorbeeld daarvan is Midway.

De film gaat over de zeeslag bij het eiland Midway in 1942. Zes maanden na de aanval op Pearl Harbor wilde Japan het eiland Midway midden in de Stille Oceaan op de Amerikanen veroveren om van daaruit Amerika te kunnen bestoken en misschien wel definitief te verslaan. De Japanners kwamen van een koude kermis thuis. Ondanks een enorme vloot, met o.a. vier enorme vliegdekschepen, werden ze bij Midway verslagen en verdreven. Vanaf de USS Enterprise voerden jachtvliegtuigen en bommenwerpers verrassingsaanvallen uit waarmee dat werd ‘klaargespeeld’.

De film is een product van Roland Emmerich. Die kennen we van spektakelfilms zoals Independance Day, Godzilla, The Patriot, The Day After Tomorrow, 2012 en The White House Down. Allemaal vette actiefilms waarin geen cliché wordt geschuwd. Met mannelijke Helden, die stoere taal uitslaan en die geen opoffering voor het Vaderland te veel is. Echte kerels, die een beetje eigenwijs zijn, genoeg om hun soms slappe superieuren te omzeilen, maar ook weer voldoende gedisciplineerd om hun Missie moedig te volbrengen. Bombastisch. Pompeus. Macho. En de vrouwen? De vrouwtjes zijn er bij Emmerich voor het bed, de boterhammetjes en de bemoedigende woordjes. Sentimentaliteit. Aan een waarheidsgetrouwe weergave van attributen worden miljoenen besteed. En inderdaad, de oorlogsschepen, de jagers en de bommenwerpers, de luchtgevechten en duikvluchten zijn keurig verzorgd, wellicht met iets te veel lichtspoormunitie (maar anders zie je het schieten niet genoeg). De karakters zijn zo plat als een dubbeltje. Het voert te ver om Emmerich een neo-fascist te noemen,, dat soort termen vallen al te vaak, maar je houdt je hart vast als je weet dat zijn volgende film waarschijnlijk zal gaan over de ‘goede’ Duitse Panzerkommandant in de Tweede Wereldoorlog, Generalfeldmarchall Rommel. Een bijdrage aan het kritisch bewustzijn van de moderne mens zal het zeker niet worden.

Soort artikel: 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren