Borderless

24 July 2019

Moeizaam op weg naar linkse hergroepering

De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam week behoorlijk af van de landelijke trend, en zeker van de resultaten in Rotterdam. Het Fortuyn-effect leek aan Amsterdam voorbij te zijn gegaan. PvdA en VVD bleven vrijwel stabiel. Het verlies van D66 bleef beperkt tot een zetel en de leefbaren kwamen in Amsterdam niet verder dan twee zetels.
Links in de gemeenteraad zakte iets terug. GL verloor een zetel, de SP won er een en Amsterdam Anders/de Groenen zag haar zetelaantal van drie teruglopen naar een.
Grenzeloos sprak over deze uitslag met Herman Pieterson, nummer drie op de lijst van Amsterdam/Anders/De Groenen en lid van de SAP.

Vooral PvdA lijsttrekker Rob Oudkerk was op de uitslagenavond in een bijna triomfalistische stemming. Paars had het in Amsterdam, met uitzondering van D66, goed gedaan. Fortuyn had in Amsterdam geen kans. En Oudkerk’s eigen partij had zelfs ruim een half procent vooruitgang geboekt ten opzichte van de Gemeenteraadsverkiezingen in 1998. Ook de Amsterdamse VVD was met een teruggang van slechts een half procent tevreden.

Onvrede
Heeft paars het in Amsterdam echt relatief goed gedaan? Herman: ‘Niets is minder waar.’ Ook in Amsterdam is het bestuur in een politieke impasse geraakt. Er viel voor de mensen nauwelijks iets te kiezen. Paars, dat drie jaar samen met Groen Links bestuurde, heeft de stad ondanks de financiële wind mee niet vooruit gebracht. IJburg krijgt onbetaalbare huizen; de sociale kernvoorraad van goedkope huurwoningen wordt op grote schaal verkocht of afgebroken; het Gemeentelijk Vervoer Bedrijf moet de markt op; de nieuwe miljoenen kostende containerterminal kan geen klanten krijgen en staat groots leeg te wezen. Er is niets bereikt dat niet door de economische groei is mee komen waaien.
Onder de bevolking in Amsterdam bestaat dezelfde onvrede als in Rotterdam. Dat zie je ook aan de verkiezingsuitslag. De drie rechtse protestpartijen haalden samen negen procent, zonder aansprekende campagne, zonder aansprekende lijsttrekkers en met onderlinge ruzie over de naam Leefbaar Amsterdam. Bij landelijke verkiezingen zouden dat er net zo goed op vijftien procent of twintig procent of meer kunnen zijn.

AA/DG profiteert niet
Maar de linkse oppositie profiteerde niet van de impasse. Terwijl het CDA ruim anderhalf procent steeg, verloor GroenLinks dat vorige jaar uit het college is gewerkt 1,7 procent, en AA/DG ging zelfs van 5,7 procent naar 3,5 procent. Alleen de SP steeg van 7,1 procent naar 7,7 procent en kreeg er een vierde zetel bij. Vooral voor AA/DG is dat toch een dramatische teruggang.
‘Zeker’ beaamt Herman, ‘vooral als je naar het zetelaantal kijkt is het verlies van AA/DG groot. Toch zijn er een aantal kanttekeningen bij dit verlies te plaatsen. In de eerste plaats hadden we te maken met zowel een Roel van Duin- als een Saar Boerlage-effect. Roel was bij de vorige verkiezingen nog lijstrekker van AA/DG. Inmiddels is hij - omdat hij landelijk politiek actief wilde zijn - overgestapt naar GroenLinks. Hij heeft voor die partij actief campagne gevoerd en dus feitelijk tegen ons. Saar Boerlage, die vanwege het standpunt van haar partij over de oorlog in Afghanistan uit GroenLinks is gestapt, deed met een eigen lijst mee. Zowel Roel als Saar zijn al decennia in Amsterdam actief en hebben een veel grotere naamsbekendheid dan onze lijsttrekster Hansje Kalt. Dat heeft dus stemmen gescheeld.

Deelraden
Daarnaast moet je om een goed beeld te krijgen niet alleen naar de resultaten van de gemeenteraad kijken, maar ook naar die in de deelraden. Daar was de teruggang veel geringer of afwezig. In Zeeburg, Oost Watergraafsmeer en Westerpark gingen we vooruit. Dat zijn precies de buurten waar een actieve kern is. Ook in de nieuwe deelraad Centrum haalde we met 8,3 procent en twee zetels een goede score. We zullen goed uit moeten zoeken welke activiteiten in buurten tot een goed resultaat hebben geleid, maar in ieder geval is het duidelijk dat we alleen goed uit de stembus komen als we werkelijk in de buurt actief zijn.
In het algemeen is het verschil in stemmen voor de gemeenteraad en deelraad toegenomen. Er zijn nogal wat mensen die wel op ons stemmen voor de deelraad, maar voor de centrale stad toch een andere stem nuttiger vinden. Dat blijkt ten dele te gaan om stemmen op de SP die dan stedelijk als een effectiever tegengeluid wordt gezien.’

Zichtbaarheid
‘Dat brengt me op het centrale probleem,’ gaat Herman verder. ‘De te beperkte politieke zichtbaarheid van de fractie en AA/DG in het algemeen. Lange tijd waren daar problemen mee, onder andere omdat de hele vorming van AA/DG tot één organisatie veel tijd en energie kostte. Daarnaast waren er de perikelen rond het vertrek van Roel die energie kostten en de herkenbaarheid van AA/DG niet ten goede kwamen.
Het afgelopen jaar is die zichtbaarheid beslist beter geworden, maar toch nog te weinig. We hadden ons veel meer moeten concentreren op een paar aansprekende initiatieven. Dat is weinig gebeurd. De initiatieven waar we bij betrokken waren: (acties tegen de nieuwe oorlog; D14; het witte plein tijdens het huwelijk van Maxima en Willem-Alexander) waren prima, maar leidden niet voldoende tot die zichtbaarheid. Daarbij komt dat zonder dat we het wilden niet alleen het GVB thema is weggekaapt, maar ook de Noord Zuidlijn buiten ons profiel verdween.De Noord Zuidlijn en het openbaar vervoer waren nu net twee punten waarop we ons in 1998 scherp hadden geprofileerd.
We zíjn genuanceerd, en we hebben standpunten die niet met de stroom meegaan: pro-migranten, tegen auto’s, tegen privatiseringen. De simpele recht-toe-recht-aan verhalen winnen makkelijker dan de onze. Maar we zullen beter moeten leren om onze standpunten scherper te formuleren en voor het voetlicht te brengen.
Een scherp profiel is niet per se simplistisch. Ons verhaal rond de Noord-Zuidlijn was en is tamelijk genuanceerd, maar met één heldere conclusie: Stop de Noord-Zuidlijn. Het is een blunder dat we een dergelijke helderheid niet centraal hebben gesteld in de campagne.
Een conclusie is dat we dus beter op hoofdlijnen moeten werken, dat zullen we overigens ook wel moeten met een zetel.’

Mislukking
Je vindt niet dat AA/DG een mislukking is geworden? ‘Nee, dat vind ik absoluut niet,’ reageert Herman fel. ‘We hebben nooit gedacht dat het een makkie zou zijn en dat we van het ene succes naar het andere zouden gaan. We hebben een heleboel bereikt.’ ‘Kijk, waar het ons van het begin af aan om ging was een politiek verlengde scheppen van verschillende bewegingen in de stad om daarmee een bijdrage te leveren aan een veel breder proces van heropbouw van een actieve linkse beweging. Dat is niet iets dat je zomaar even doet. Ondanks de tegenvallende verkiezingsresultaten hebben we op verschillende vlakken vooruitgang geboekt. Amsterdam Anders/De Groenen is nu een redelijk stevige en actieve vereniging, waar de bloedgroepen nauwelijks meer een rol spelen, en met allerlei verbindingen naar bewegingen in de stad. We gaan de vereniging een duidelijker structuur geven. We gaan regelmatige ledenbijeenkomsten organiseren rond thema’s die zowel in de raden als daarbuiten politiek actueel zijn. Daardoor kan het raadswerk beter ondersteund worden, maar vooral het accent meer worden gelegd op acties in de wijken en op straat. We hebben nu naast de raadszetel negen zetels in verschillende deelraden en in een aantal buurten actieve kernen. Dat is een goede basis om ons werk verder uit te bouwen
Voor de socialisten in Amsterdam een goede gelegenheid om AA/DG te steunen en zich in te zetten voor een verbetering van de organisatie en inhoudelijke versterking.
Bij de wederopbouw van links is een sociaal en politiek milieu nodig en dat is nu niet zo maar voorhanden. Socialisten moeten de tijd nemen om discussies mee te maken, mee te gaan in een ontwikkeling in plaats van ‘het woord’ te verkondigen. Met gezag lijnen aangeven doe je niet zomaar. Dat kan op basis van vier jaar inzet voor AA/DG en jaren serieus werk daarvoor. Dat bereik je vooral door in het dagelijkse werk te kunnen luisteren.’

Uitslag Gemeenteraad Amsterdam
Percentage 2002 1998 Zetels 2002 1998
PvdA 28,6 28,0 15 15
VVD 18,0 18,5 9 9
GroenLinks 13,0 14,8 6 7
D 66 7,2 8,4 3 4
SP 7,7 7,1 4 3
CDA 7,9 6,2 4 3
AA/dG 3,5 5,7 1 3
Mokum Mobiel 2,3 2,2 1 1
A’dam Leeft 1,7 -- -- --
LA 92 5,1 0,6 2 --

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
Image CAPTCHA
Vul de tekens uit bovenstaande afbeelding in.

Reageren